Tarurifcben Cham., of Keiler Van Si/ia. 



179 



1b*erdigt 

 Xunus. 



Eerfle in- 



ten het Rijk , zonder de lengte van 

 plaats daar by te voegen. 



Maar het gedenkwaerdighfte dat 

 deze Keizer , geduurende zyne regee- 

 ring , oit verricht heeft, is dit vol- 

 gende; te weten, dat hy liet verbie- 

 den , dat niemant hem , om dat hy 

 Keizer was , zou gehoorzamen; maar 

 om dat hy belafte , 't geen biliik en 

 recht was : want als hy op zekren tijt 

 zijnen Rijks-raden iets had te belatten , 

 fprak hy hen aldus aan : Van volge 

 mijnen UU, als ik^ u iets kom te be- 

 laft eri, dat goet en billijk^ is. 



Onder de regeering van dezen Xunus 

 y ai der Tar- vielen de Tarters (daar af nergens voor 

 tm in Sm*, ^ezen tijt iri de Sineefche fchriften ge- 

 wach gemaakt wort ) in Sïna , en 

 roofden en ftroopten door 't ganfehc 

 land. Maar Xunus , dien het welva- 

 ren zyner Onderdanen ter herte ging, 

 trok hen met zyne Overften tydelijk 

 tegen , en bracht het Rijk weer in 

 ruft. Hoewel , zcdert zo veel eeuwen , 

 de Tarters noit hebben afgelaten het 

 Rijk Sïna te quellen , plagen en be- 

 oorlogen; en endelijk,by onze dagen, 

 daar af meefter geworden zijn,en 't zel- 

 ve bemachtight hebben ; gelyk zulks 

 in het volgende hooftftuk in 't breed 

 zal verhandelt worden. 



Als te dezer tydt Keizer Xunus in 

 groote bekommering ftak , op wat 

 wyze hy het hooge water , dat de vlak- 

 fte geweften des Rijks dreigde blank te 

 zetten, zou (luiten; gaf hy ecnen ze- 

 kren Quenius laft , om een dyk daar 

 tegen op te werpen ; maar als deze 

 Quenius zynen laft na behooren niet 

 naquam, (dat hem ook op zijn leven te 

 ftaan quam ) beval hy dit werk aan des- 

 zelfs zoone Yvus. Deez, nemende aan 

 's vaders ftrafFe een leering, behartigde, 

 in den tijdtvan dertien jaren , het werk 

 met zodanigh een naerftigheit , dat 

 het endelyk, tot groot gerijf der Inge- 

 zetenen , tot volkomentheit gebracht 

 wiert. Men zeid dat hy , geduurende 

 dezen arbeid, dikwils zyn eigen huis 

 voorby ging , zonder daar in te gaan , 

 om geen tydt vergeefs te verfpillen, 

 maar 's Konings bevel op 't fpoedigfte 

 te volbrengen. Overgroote en wonder- 

 lykc werken rechte deze Yvus uit, en 

 ik twijffel of in de ganfche werelt dicr- 



gelyke al gevonden worden. Ook vind 

 men daar af noch ten huidigen dage 

 d'ovcrblijfzelen en kenteekencn. Daar 27 ' W*4» 

 wierden grachten of koninklyke Vaar- 

 ten met de fpa gegraven, daar in gro- 

 te fchecpen vlotten mochten : men 

 groef 'er heele bergen door, en maak- 

 te, op andere plaatzen, Mcircn en Poe- 

 len droog ; en elders , met het water 

 rontom te bedijken , wcêr nieuwe 

 Poelen. Groote Revieren wierden op 

 twee en drie klcene Revieren verdeilt 

 of in Zee geleidt ; waar door groote 

 vlakten en laege ftrecken lands , dat 

 voor dezen onder water lag , boven 

 water quamen te leggen. Yvus ver^ 

 plichte dezen Xunus ( met deze werken 

 tot volkomentheit te brengen , als 

 ook door zijne deugden, daar in hy 

 zonderling uitmunte) zodanigh aan 

 hem , dat Xunus zijne eigen zoonen 

 voorby ging, en hem rot Rijks-gc- 

 noot 'aannam ; zulks zy beide ( een 

 vreemt en ongchoort ding) zeventien 

 jaren met gclyke macht en gezag re- 

 geerden. 



Als, na hetoverlyden van Xunus , 

 deflelfs oudftc zoone qualik opnam , 

 dat Yvus voor hem ging, dewijl hy 

 zich voorftaan liet, dat het Rijk van 

 rechts wegen hem toequam , zocht hy 

 dat met de wapenen te bemachtigen* 

 Maar wat lift hy aanwende , en hoé 

 groot een gcvvelt hy re werk ftelde, 

 zo kon hy evenwel niet met allen uit- 

 rechten. Yvus verliet wel den keizer- 

 lijken Throon ; maar de voornaamfte 

 's landts Ingezetenen , ziende de rede- 

 lykheit en zcdighcit van dezen vluch- 

 teling, verlieten den zoone vm Xunus, 

 en verhieven dezen Yvus, als die der 

 heerfchappye waerdigh was , en zijns 

 gelyken in treffelyk uitgevoerde daden 

 en verftant in 't ganfche Rijk niet had, 

 op den keizerlyken Throon. 



Deze Yvus was de gront- legger van Tvmt <Pter- 

 d'ccrftcn Sineefchen keizerlyken Stam,^/;^f 

 dien hy Hiaa liet noemen;ook was hy de «r/fo» stam 

 laafte,die van de zijnen tot Keizer ver-"'' M - 

 kooren wiert: want als de Rijks-ftoel 

 na zijn overlijden ledigh (lont , wiert 

 zynen zoone, met gemeen goetvinden 

 der Rijks-ftanden (gaande zeker Yeus 

 voorby , dien Yaus zelf eerft tot na- 

 volger gekooren had ) de heerfchap- 



* z pyc 



