VOORREDEN. 



recht mag het zoo heeten, dewyl het in de ingewanden der aarde geteelt , 

 gekoeftert , en voldraagen , daar na , door de vroedheit der menlchen, 

 in hunnen fchoot > om zoo te fpreeken , gebaart , en eindelyk , om het 

 gangbaar te maaken , met de beeltenis der Hooge Overigheit beftempelt 

 wordt. Maar wat meld 'er onze Natuuronderzoeker van? 'tOpfchrift, 't geen 

 de Befchryving beantwoordt , ipreekt van de vervalfching van 't gout in 

 Indien , en dat door twee looze vonden , die de lift der Europeè'rs zelf fchynt 

 te overtreffen 5 doch hier door den Schry ver, ter waarfchouwinge , ontdekt 

 worden. Maar flux volgt 'er op eene waterproef, van gout en zilver, voor 

 de kundigen , die op den toets dezer metallen afgericht , met de verfchei- 

 de toeftellen en uitrekeningen hun voordeel konnen doen. Maar zie verder 

 Verfcheide wyzen van gout te toetzen, en waarop het hecht, of geen proef 

 houdt. Wat Suajïa voor een metaal is , word hier wydluftig befchreven j 

 dan hoe zommige Bergftoffen door den geeft van 't zout beproeft worden j 

 en vervolgens vinden we eene befchryvinge van zeldzaam Yzei s in Indien", 

 maar meeft van de valfche Wonderwerken , die eenen Priefterlyken Koning > 

 op den Javaanfchen Ooftkant , met yzere ringen en armbanden verricht. 

 Van 't metaal Gans geheeten , vind men«hier ook meldinge , en daar by 

 eene gifling des Schryvers omtrent een brok van een metaal Radt , 't geen 

 men wil dat uit de lucht is gevallen. Maar de Donderfteenen worden ver- 

 volgens, in hunne veelerlei gedaanten en fatzoen, vertpont, en men vind 

 hier over zoo veele bondige redeneeringen , zoo wel van den Schry ver, 

 als van den Aantekenaar , dat men ten minften van de waarheit , wat zommiger 

 ongeloof hier tegen verzint , moet overreedt zyn. De Donderfchopjes , 

 die miffchien hier Donderbeitels heeten , worden ïn 't byzonder verhandelt , 

 waar van verwonderlyke dingen voorkomen. 



Doch waar toe ons verder in 't benoemen of aannaaien van deze Won- 

 derftukken der Nature ingelaaten , die beft uit het Boek zelf te zien en 

 te kennen zyn , waar heene wy den opmerkenden Lezer voor al het ove- 

 rige verzenden ; en , luft het hem , kan hy 'er de lyft der Hoofdftukken 

 over nazien. OndertufTchen hoopen we dit Werk , fchoon het den top van 

 volmaaktheit niet heeft bereikt, waar toe geene menfchelyke dingen koo- 

 men , echter de goedkenninge der Liefhebberen zal behaalen , en plaats 

 in hunne boekeryen , gelyk het dubbel over verdient , gegunt worden. 



Hier mede wenfchen wy hun allen welvaart , en dat dit Werk tot hun 

 zonderling voordeel en vermaak gedye* 



Amfterdam den 



i van Slagtmaand F. HALMA. 



1704. 



T A- 



