24 D' AMBO IN SC HE 



welke myns oordeels zoodanige zyn die daar in gegroeit, en met den ftaert noch niét 

 los zyn , anders kan men ze ook in de hand houden , én wagten tot dat ze haar hooft 

 van zelfs uitfteèken , wanneer men ze gauw met de vingers moet aantaften , een weinig 

 vaft houden en zoetjes draaijen, maar niet fterk uithaalen, want anders trekt men ze 

 van haaren ftaert, die dan in 't hoorntje blyft, en op nieuw rot. 



Haar naam in 't Latyn is Cancelli , Maleits Coeman , Amboins Oeman. De Franfche 

 ^^^Bewoonders van de Carybifche Eilanden , gelykmen leeft» Hi/i. Antiil. Rochefort.lib. i. 

 Lik i. caj>. 4, noemen ze aerdig Soldaat en , dewyl ze geen eigen huis hebben , en over al daar 

 Sofdaatm ze komen zig meefter maaken. In Languedocq Tefte Rondolet ■> men noemt ze ook Ber- 

 geheetm. nar d l'Eremite, om dat ze als Kluizenaars omz werven , en in gehuurde Celletjes 



Heremiten. Men vind ze op alderlei Vlakke ftranden, daar de Zee veelderhande ruigte opfmytj 

 vondeT hizonderheit daar eenig aas of uitwerpzels onder loopen j als het water waft , be- 

 worden. geven ze zich op de haafte klippen } en als ze een menfeh zien aankomen , fprin- 

 gen ze met een gedruis van boven neer, en verbergen zich zoo gauw in 't zand, dat 

 men 'er van hondert qualyk een krygen kan. De gevangene kan men noch in de hand , 

 noch in de zak by zig draagen , want de warmte gevoelende , kruipen ze ftraks uit het 

 huisje, en nypen met de fchaeren, (zoo hardnekkig valt houdende het geen zy gevat 

 Zynflerk hebben) dat ze zich dikwils eer in ftukken laaten trekken , dan los laaten. Als 'er na 

 fJlcrL veele mooi J e droogt dagen eeii regen komt , kruipen Ze 's nachts 'm de huizen en 

 op de kamers, en maaken aldaar Zodanig een gerammel , dat de flapende wakker moeten 

 worden, meinende dat 'er Bokken in de kamer zyn. Andere klugten meer bedry ven 'er de 

 Inwponders mede , als ze dezelve iemant 's nachts onder 't hoöfdkufTen fteeken , of in eert 

 En onnut toegedekte pot onder de kooi ftellen. Tot de koft zyn ze onbequaam , immers in de- 

 mJpys ' ze Eilanden, doch in voorfchreve Hift. Antiil. leeft men dat ze de Cary banen eeten, 

 Doch word als mede tot eenig Geneesmiddel gebruiken ; want uit de fchaal getrokken , gedoodt en 'm 

 midddet' de Zonne gelegt, geeven ze eenige olie van zich, dienuttelyk gefmeert word op Gut- 

 gebruikt, tam Frigidam, of Koude zinkingen. Men gebruikt ze ook zeer gelukkig om de har- 

 fnverfdei-digheit en klieren des lichaams te verdry ven. In Amboina is het ook beproeft, 

 iJlZ.' dat de ftaert van deze Cuma ^ s geftooten , en pleifters gewys opgebonden, de pynlyke 

 fteeken van den vifch Ican Swangi en andere venynige viïTchen geneeft. Over haaren 

 oorfprong vallen niet minder twiften , dan van de bovengemelde Beurskrabben j want 

 gevofkif zoftimi g e oordeelen datze groeijen uit de overbiyfzeltjes der Alikruiken , die men gekookt, 

 van haar en niet wel uitgetrokken heeft , maar het agterfte krulletje hier van met het huisje wegfmyt, 

 me». ° en dat daarom het agterlyf van deze Cóemans ook met de Slakken overeen komt. An- 

 dere beweeren met beter reden, dat ze zelve voortteelen, om dat ze onder den ftaert 

 zoo wel eyers hebben als andere Krabben ; mifTchien komen beide deze gevoelens met 

 de waarheit overeen , namentlyk dat de eerfte groeijen uit de reliquien van de weg- 

 geworpene Slakken, en daar na weder andere voortteelen, die zoodanige huizen moe- 

 ten zoeken als haare Ouders bewoont hebben. By dit gevoelen zal ik zoo lange blyven, 

 tot my de Ervaring wat anders heeft geleert, want ik het eenemaal daar voor houde, 

 dat een ieder hoorn zyn byzonder Coeman voortbrengt , gelyk men uit haare verfchei- 

 de gedaante bemerken kan. 



Wederom zyn 'er zommige die ftaande houden, dat zeker flag van deze Coemans zoo 



groot geworden zynde , datze geen bequame huizen meer konnen vinden , voortaan bloot 



Zykruipen loo P mi en ein delyk in Beurskrabben veranderen, 't welk my ganfeh niet waarfchy- 



by gebrek nelyk voorkomt, en dieshalven het boven in 't zelve Hooftdeeel wederleet hehhe 7™ 



van hoorns • 11 t i it -t • , & v "^ v " ^/ 



in holle gaan niet alleen de leege allkruikjes bewoonen , maar als ze geen hoorntjes konnen 

 'oTmde kl TS en > kruipenzc ook in de leege doppen van de vrugt Tarrang , die men Fa- 

 fchaere» ba en Caflanea Manna noemt : in de leege fchaeren van groote Krabben , en dierge- 

 Krabben. l) r ken , datze voor haar lyf bequaam vinden , Arift. Lib. 4. Hift. Animal. en <iy£lia- 

 nus Lib. 7. Cap. 31. noemenze Carcinades, en de laatfte zegt, datze bloot zonder 



fchaal 



