26 D'AMBOINSCHE 



Gevoelen Want, op dat ik met Vilnius lib. 9. cap. 42. fpreeke, de Titma, of hier te land de 

 7ius PH ' Chama, een groot plomp beeft zynde , doch, zonder gezigt, opent zyne fchulpen , de 

 kleene vifchjes aanlokkende, die dan zonder fchroom daar in fwemmen en fpeelen. 

 En rede» Het Pinnewagtertje nu ziende dat zyn huis vol vreemde Gatten is, nypt zynen Hof- 

 tylZ- pes met de fchetpe fchaerén in 't vleefch, die terftond zyn fchaale fluit, de ingeflo- 

 tetfder tene vifchjes dood, en tot zyn voedzel gebruikt , gevende zynen Kameraad een gedeel- 

 waaterdie- te ^ar van , waar uit Vim. lóc. rit. wil bewyzen, dat onder de Watergedierten ook 

 ^^'eenige driften van onderlinge liefde en vriendfchap gevonden worden > en het is zeeker- 

 lyk wonder, datdeze verflindende Schulpvifch zulk eene trouw , en vriendfchap onderhoud 

 met dit kleen beeftje, 't welk daarin zonder fchade woonen kan* echter metdievoor- 

 zigtigheit, dat ieder Schulpje niet meer dan een Garneeltje lyden wil, waar uit men be- 

 fluiten mag, dat de jonge Garneeltjes , van de oude voortgeteelt , ftraks andere Timas 

 of Chamas moeten zoeken , daar in ze woonen mogen. 

 Hun naam Hun naam in 't Latyn is Tinnoteres* dat is, Pinnewagter, en Tïnnophylax , en is 

 v fJ^" te onderfcheiden van Tinnotheres, 'm 't voorgaande Hooftdeel befchreven. 

 2. Soorten In de Letterfchulpen heb ik , in Oogftmaand 1 6$ 3 , tweederlei Wagtertjes gevonden , 

 TchrtZr de eerfte was een Garneeltje ter lengte van eenen vingernagel , hoog oranje, 

 in de Let- „^ en na ]f doorfchynend , met dunne witte pootjes. Het ander was een Krabbetje 

 getold uit het geflagt van de Cancellü Anatum, qualyk zoo groot als de nagel van een pink, 

 met een bultig verheven fchild, voor fpits toeloopende, grauw en week* hadde al- 

 reeds Eyeren onder den ftaert: zy waren beide levendig, en liepen heen en weer. 

 Het fcheen ons toe dat het eerfte een jongetje was van een Zeekreeft, en het ander 

 een jong Endte Krabbetje, die zoo kleen zynde, in deze fchulp kruipen, want men 

 vind ze niet in alle. 



Van de Pinoteres of Pinnenwachters, ontbreekt de afteehninge ook, doch zy zyn van den xthen aart als die 

 in' 't voorgaande Hooftdeel; zJè wat wy daar hebben aangetekent. 



D 



XXIV. HOOFTDEEL. 



Van den Cancer 'Barbatus. 



It is een kleene Krabbe , wat minder dan een Ryxdaler groot , van maakzel 

 bTZus, \ niet veel verfchillende vanden gemeenen Cancer Caninus , redelyk dik van 



of Baan- M j v f , en g roo t van fchaerén , die boven by de tangen een bosje zwart haair 



k Haar" g e- - ^~ - ^ of borfteltje hebben, als Tapoezehaair , 't welk haar van andere Krabben 

 daante. on derfcheid , en een zeldzaam aanzien aan deze geeft s het zyn meeft mannetjes , want ze 

 plat X. hebben den ftaert aan den buik vaftj zy houden haar op in verfche Rivieren, doch 

 N °' 2 ' maar in zommige j want op Amboina , in den * Oliphant , vind menze met kleene kor- 

 Enword te baerdeni maar op Ceram in de Rivier van Hatihau* vry wat verre in 't gebergte, 

 YflTatun vind men de grootfte en raarfte , die vry groote , en wat gekrulde borftels op de fchae- 

 gevonden. ren heb b en . rj e Alphoreezen van dat Land gebruiken ze tot de koft. 



Haar naam in 't Latyn is Cancer Barbatus > in 't Maleits , by provifie , Cattam Gi- 

 gt Boeloe , want d' Inlandfche naam is my noch onbekent. 



Deze gebaarde Krabben komen jaarlyks met groote troppen den Oliphant afdry- 



ven , kort wanneer het Wawo voorby is , duurende maar twee of drie dagen ; daar 



na vind men ze 't geheele jaar niet meer : doch ik heb aangemerkt , dat ze alle Jaar 



w niet afkomen. Zy zyn goet in de koft , en de groote fchaerén bewaart men tot rari- 



totjpys. teiten , dewyl ze niet veel minder dan de Ceramfe gebaert zyn. 



Be Cancer Barbatus, of Baartkrabbe, is afgebeeld op de Plaat N°. X. en N°. II. 



XXV. HOOFT- 



* Zekere firoom in Amboina , dus geheeten. 



