34 D'AMBOINSCHE 



wyze j en hebben nauwe kerven , waar mede zy aan malkander hangen , en vallen 

 de gedroogde derhalven ligt van malkander > of men moet ze met draaden t' zamen 

 binden. Het bovenfte gat» of d'uitgang van de Excrementen, heeft rondom noch f min- 

 dere gaatjes, en de fchaal aldaar is van veele kleene ftukjes gemaakt , die ligt van 

 een vallen , waarom de geheele Tholus , of Slotfteen van dit verwulf, ge- 

 meenlyk heel invalt , nalaatende een grooter gat , 't welk men qualyk beletten 

 kan. In den mond ziet men aan de randen ook niet meer dan vyf ooren , doch niet 

 zeer gegaat , daar de banden doorgaan die de Kroon vaft houden j deze is als aan 

 de voorgaande j zie beneden* 

 tiumeèe- fj un naam in 't Latyn is Echinometfa 'Digitata Secunda. In 't byzonder Cidaris 

 reeden Mauri ; Belg. Moorfche Tulband, om dat de fchoongemaakte fchaal niet qualyk een Ara- 

 waarom. fofcfe f Mogolfche Tulband gelykt, die met paerlen' of Edelgefteenten is bezet ; by 

 de Amboneezen heeft hy geen byzondere naam. 



Als hy volkomen is, heeft hy 6ö vingers in 't algemeen, in 10 ryen ftaande, daar 

 *t Getal van onder omtrent 28 of 30 groote, en 10 heele kleene. Om ieder groote vinger ftaan 

 barneten- 2Q kj eene p ennen , digt aan de groote leggende, om hem in zynen ftant te houden. Hy 

 heeft, alsgezegt is, f naaden, die paarswyze in malkander fluiten, fyn gezaagtals een 

 futura oranii, doch ieder deel laat zig weder in tweên fcheiden, diewatvafteraan mal- 

 kander kleeven, 

 marge- Men vind hem by de eerfte j op de kuft van Hitoe, als mede in den Amboinzenln- 

 "worden nam ' ^ aar groffteenige ftranden zyn , doch zyn beide nergens zoo veel dan die in het 

 voorgaande Hooftdeel. Zy worden weinig gegeeten , en de vingers hebben ook geen 

 bekend gebruik , behalven dat ze de vrouwtjes neemen om fterretjes op haare peperkoek- 

 jes te drukken j maar de fchoongemaakte Tulband is in alle manieren waerd, dat men 

 hem onder de fraaifte Rariteiten bewaare, en zoo hy van malkander valt , kan men 

 hem met een dunne lym weer t' zamen zetten , die dan vafter houd dan ze te voo- 

 ren waren. 

 Siamfde Siamfche Zeeappels zyn een flag van deze twee fborten , doch grooter rond , dikker 

 Eerfiefoort. van fabftantie , en de korrels ftaan ordentlyker. Deze weeten ze by den mond uit te 

 En waar fnyden, van binnen te verlakken , of met dunne zilvere blikjes te bekleeden, waaruit 



toe gebruikt . , 



worden^ zo. dan fraaije doosjes en drinkkopjes maaken , die redelyk duurzaam zyn. 



De voorfchreve Zeegriffen worden ook gebruikt tegens het bort, als men dezelve 



inneemt in water gewreven, met een ( weinig gember, dat het even de fmaak daar 



van krygt. 

 % Soort, De tweede of ronde fbortj heeft noch eenige kleendere foorten, waar van de eerite 



daalt?* mede rond en kaasvormig is , bezet met lange en dunne pylen , ruim een vinger lang 

 En ver- en zoo dik als een zeilnaalde, de achterfte helft is ruis; en met knobbeltjes bezet, de 



fcheide . 



pmen. voorfte helft ruig of fcherp , eindigende in een ftompe ipits gelyk een Syringa. An- 

 dere pyltjes zyn gladder, dunder, en eindigen in een fcherpe lpits gelyk een naald. 

 Een andere foort is mede rond, platter dan de voorgaande , recht als de wervel van 

 een fpil, zyne voeten zyn een lid van een vinger lang, en gekartelt, de kroontjes in 

 kringen boven malkander gezet, aardig om te zien. Een van de eerfte foorten , in eene 

 der regenmaanden, Auguftus, gevangen, hadde omtrent 60 vingers zoo groote als 

 Ondervin- kleene, welke alle in 't water zonken en plat neerlagen j dies te onderzoeken ftaat, of 

 Sschry- zulks de veelvuldige Regen veroorzaakte, want van de uitgeverfte en gedroogde begonden 



ver. 



'er veele naderhand over eind te ftaan > zoo deden ook de vingers van de eerfte of tweede 

 foort, die gevonden wierden in de maagen van eenen grooten Opblazer. De kroontjes 

 PW xiii. i n den mond van eenZeeappel, beftaan uit 25- of 30 beentjes, die van malkander gaan, 

 letter A. waar Van fe IO g r ootfte de vyf tanden uitmaaken. 



In den jaare i<>85>, den 19 van Sprokkelmaand, heeft een Noord weften ftorm die 

 8 dagen duurde, de Moorfche Tulbanden in menigte opgeworpen, die men anders in 

 den Amboinfchen Inham zelden ziet. Wanneer een vinger gebroken word , groeit 



het 



