RARITEIT-KAMER. I Boek. yt 

 XLIV. HOOFTDEEL. 



Vermkuli aMarini. Wawö. 



Dit zyn kleene Wormtjes of veel meer Schepzels van Wormtjes , fchaars een VemfatU 

 voet lang , in de dikte , zommige als zeilgaarn , doch de meefte als ge- 

 tweernde zyde , in klompjes door malkander vermengt, daar 'm men altyd Zy*wor* 

 , r \ • i i i > n J men door 



d' eene grooter, dikker en langer ziet dan de andere , t welk men voorde eengefiren- 

 Moeder houd. De Coleur is veelderlei. De meefte zyn donker groen, doch daar on- •S' 7 '- 

 der fpeelt vuilwit of geel , rood , bruyn en een weinig blauw. Haare regte gedaante En daar- 

 kan men qualyk bekennen , om datze als een verwarde ftreng gaarn door malkander °™J%% e 

 hangen, en ftraks in ftukken breeken, als men dezelve aanraakt -, daarom men ze flux niet ken* 

 bj de keerfze befchouwen moet als zy uit het. water komen ; maar als men ze inzout 

 water laat ftaan tot 's anderen daags , en een vergrootglas gebruikt , zoo kan men de Da» door 

 volgende gedaante daar aan bemerken > in ieder klomp , als gezegt , is d' een wat groo- g i^ rgr °°' 

 ter dan d' andere, 't welk men de Moeder noemt, heeft de dikte van hetgroffte zeil- 

 garen, en zomtyds als een dunne fchacht, bleekgeel of witagtig, het hooftje even bui- 

 ten 't water fteekende, daaraan men niets dan twee hoorentjes bekennen kan , gelykde 

 Slekken hebben , en aan ieder zyde vier duidelyke voetjes , gelyk rupzen. De andere zyn 

 zeer fyn als haairtjes , en ontel baar , die zy uit-en intrekken. De kinderen hangen rondom Haar 

 deze Moeder, in de dikte van fyn zeilgaren of getweernde zyde , engroenagtig, zora-^' 

 mige een hand, zommige ander halve voeten lang; zy zyn dwers over 't Lyfgeribt, 

 als of ze uit veel e leden beftonden , doch zyn zoo teer , dat ze ftraks in ftukken z jJ eeven 

 breeken , als men ze handelt of opligt, en in de gekookten kan men deleden beter be- i ang m 

 kennen. Als men ze 's avonts verfch uit het water gehaalt befchouwt, kan men klaar- 

 lyk tekenen van leven daar aan befpeuren , doch men kan ze niet tot den dag toe 

 levendig behouden , al laat men ze ongemoeit in 't zout water ftaan ; tekenen van 't 

 gezigt, gehoor, en reuk, kan men ook daar aan bemerken, want het fchynt door 't 

 gezigt te gefchieden , om dat ze naar eene brandende toortze of licht toefchieten, en 

 als de Maan opkomt , zoo verbergen ze zig wederom. Het gehoor moet men haar 

 toefchryven , om dat ze verjaagt worden als men een groot geraas maakt, en van den 

 reuk moet het komen, dat ze zoo greetig naar de bevrugte Vrouwen , en Beenendaar 

 aan Ulceratien zyn, toe zwemmen. Dit gewormte ziet men 't geheele Jaar door niet, hwelker 

 maar alleenlyk den 2, 3 en 4 den avond na de volle Maan, dewelke voorvalt als de Zon ZaTvmtt. 

 in de Vifïchen is , in Februarius , en Maart , als dan moet men ze ftraks na Zonnen onder- 

 gang zoeken met aangeftookene Toortzen, op zoodanige ftranden, daar grooteklip- En waar 

 pen in zee ftaan, die vol fcheuren zyn, en egter niet fcherp of fteekelig, maar glad, ^^ 

 want omtrent deze klippen ziet men zulke wormtjes krielen , op 't water dry ven , 

 en naar hen toe komende , die eene brandende toortze in de prauw hebben , daar 

 men ze dan met uitgefpanne doeken of fyne zeeven onderfchept , en uit het water 

 neemt. De eerfte twee nagten vind men ze omtrent de klippen , maar daar na wat 

 verder daar afin Zee dry ven. De Inlanders willen hebben dat men by deze vangft ftd noege. 

 moet zyn , geen geraas , nog met fcheppen nog met praaten , maaken , maar laaten J^g* 

 de prauw zoetjes voortdryven. In de volgende volle Maan zyn deze wormtjes al groo- 

 ter geworden , omtrent een ftroohalm dik , ganfch gelyk jonge Duizendbeenen , van 

 groen , bruin en wit gemengt , en derhalven wat afzienlyk, 't welk ook een byzon- 

 dere Naam heeft, en voor het regte Wawo niet gehouden word. Na den vyfden avond , 

 op de voornoemde volle Maan volgende, verliezen ze zig, en men kan ze het geheele 

 Jaar door met meer zien, behalven, als gezegt is, in de volgende volle Maan , wan- JW^ 

 neer ze een andere gedaante en naam hebben. De voornoemde volle Maan dan, ftaan- daanu <n 



Q 2 de mam ' 



