RARITEIT-KAMER. 1 1 Boek. 6> 

 III. HOOFTDEEL. 



D 



Nautilus tenuis : Roema gorita. 



It is nu de eigentlykc Nautilus , dien wy? tot onderfcheid van den voorgaan- Gedaante 



den , den dunnen of fynen doe genoemt hebben , en den Ouden alleen fchynd 'nliuum. 



bekent geweeft te zyn, want hy heeft de rechte gedaante van een galey, met f£j e N 



een fmalle kiel en twee hooge opgaande zyden, achter met een kleene krul , XVIII. 



daar de voorgaande fchielyk toeloopt en niet veel draaijingen heeft. Ik heb daar van waar 



twee foorten bekomen , groote en kleene : De groote Nautilus is een hooren van 5 tot ™ n 2 f oor ' 



7 duimen lang , en vier duimen hoog 5 doch men vind 'er ook van een fpanne lang , De groote 

 gemaakt van een enkele dunne fchaal , hebbende de dikte van perkament , half//J^ Wff . 

 doorfchynend , fpierwit als papier , zommige ook geelachtig. De kiel is fchaars een 



halve vinger breed , halfrond als een kring , in veele kanten of kerven gedeelt, van 

 dewelke veele plooijen langs de zyden op loopen en fchier alle vergaderen achter by 

 het hoofd 5 daar de krul begint innewaarts te krommen , doch veele loopen onder we- 

 gens dood j zoo dat de geheelen hooren vol plooijen is. De kiel tot boven over de 

 krul is zwartachtig , als of zy berookt was , 't welk zich niet afwaffchen laat. De zy- 

 den zyn recht, en (laan fchuyns over eind, maakende boven eene opening van 2 en 3 

 vingeren breed, en achter by de krul hebben ze een uitfteekende hoek als een oor ; de 

 Vifch. die daar in woont , heeft merkelyk de gedaante van een Tolypus of Veelvoet , Het dia- 

 te weeten van dat flach , 't welk Arifiot. Bolitama noemt , ganfeh week van vleefch , met i^hTee- 



8 baarden verzien , waar van de 6 voorfte kort zyn , wit en vol wratten gelyk alle vm - 

 Zeekatten, die hy in 't zwemmen als een rooze uitbreid. De twee achterfte zyn noch Heeft 

 eens zoo lang, dewelke hy langs de krul achter uitftrekt, in 't water laat hangen , en ™ t *^ 

 daar mede zyn bootje beftuurd ; want ze zyn rond en glad , maar aan 't einde breed als &&*&*, 

 het blad van een riem , zilververwig , en aan de kanten ook met wratjes , zoo dat dit boo- hy zich 

 tje beftuurd word 9 gelyk een foort van Javaanfche Sloepen, Tingang genaam t, in 't gemeyn eJ ' c ' 

 Tinan , dewelke met 2 roers beftuurd worden. TufTchen de voorfte baarden heb ik geen 



dun velletje konnen bemerken , gelyk de Schryvers melden van den Toljpis inde Middel- 

 landfche Zee 3 wel is waar , dat dezelve baarden fteeken in een zak van een vel gemaakt , 

 en aan 't hoofd hangende, 't welk hy eenigfins uitfpand met de twee bovenfte baarden , 

 doch dat zoude tot het zeilen niet veel helpen. Daarentegen oordeele ik , dat hyzyn zeila- En voon 

 gie maakt , niet zoo wel met dit velletje , als met het hol van het bootje , \ welk hy met *" *' 

 de voorfteeven om hoog licht , laatende den wind daar in blaazen. Want men bevind 

 dat dezen vifch zeilende het meefte lyf in 't achterfte bergt , houdende alleen de twee 

 voornoemde roers daar buiten om te ftuuren j maar als 'er geen wind is , zoo brengt hy 

 alle zyne baarden buiten , laatende de voorfteeven weder zakken , en dan roeit hy. Als Doch on* 

 hy nu eenig gevaar of laage vermerkt , zoo trekt hy al zyn vleefch binnen boord , 'ZZndc 

 keert den acliterfteeven om hoog , dat het bootje water fchept , en gaat zoo te grond , J^J 

 zoo dat men heel ftilletjes in den wind naa hem toe moet koomen , en hem met een e» zinkt u 

 veerdigheit onderfcheppen , als men de fchaale met vifch en al hebben wil j dit gebeurd gro ' 

 zoo zelden, dat de Viflchers het voor een groot geluk achten , als 'er eenen vangen, 't 

 welk meeft gefchieden moet , als na een onweer eene groote ftilte volgt. Met zy- 

 ne pootjes vat hy alderhande houtjes aan, die hy in zee vind, waar mede hy dan gaat 

 dryven. In het hol van het bootje ziet men den wyden lofien buik, gelyk aan andere 

 Zeekatten, en onder de baarden in dezen buik een wyde pyp . waar mede hy het wa- 

 ter uitpompt , als hy boven komt , op de vlakte des buiks en van den rugge t' zaamen 

 een zak uitmaakende , ziet men diergelyke donker bruine itarretjes en plekjes, gelyk 

 aan den Tohpus > dewelke verfchieten en haar verwe veranderen. Hy legt los in zyne * tor* 



fchaal, ' 



