RARITEIT-KAMER. II Boek. 67 



gevangen word in de Adriacifche zee , of Golf van Venetien aan de zyde van Italicn , Veneüen 

 onder andere Zeckatten zomtyds naar den ftrand zich begeevende om aldaar te wey- wctden 

 den , 't welk niemand aan de Ooft-Indifche ooit heeft bemerkt , die nergens dan in de rui- l evondcn - 

 me zee, en altyd een alleen gezien word. Onze Nautilus heeft onder de baarden in 

 de opene buyk noch een pyp , waar door hy het water uitipuy^t * en dat vry wat 

 hoogs en de vifTchers dikwils in 't gezicht - y achter aan dezelve pyp hangt een blaasje , 

 gelyk aan den Telypus en Sepia, doch hier in vind men geen rood, maar een bruyn 

 paars bloed. Voorts blyft noch voor 't menfehen verftand verborgen 5 hoe dezen vifch Hoe hy 

 zyn fchaal formeert} daar aan hy nergens valt is, <en echter t' zaamen groey en , nooit ^J^ t s 

 daar uit fpringende dan by nood, wanneer men de leege fchaal bekomt. De vifch gaat den Sthry- 

 naar den grond, maar niemant weet of hy wederom eën ander huys formeert : Immers/*»*. 

 het is een vifch zeer teer , en ftraks flerft hy als men hem een weynig handelt , zelfs ^ JL 

 in zeewater kan men hem niet lang in 't leven bewaaren. De zwarte randen van den vanléven. 

 verichen aan de kiel , kan men eenigzins wit wryven met wit fyn zand , doch aan 't 

 bovenfte van de achterfteeven gaan ze niet uit. Zyn bruyn bloed verfchiet mede door 

 't lyf, en maakt plekken , doch aan de dooden verbleeken ze. Ik heb in hunne maa- 

 gen ook gevonden ftukjes van andere baarden, en zyne eyers lagen buiten 't lyf in 

 't hol van de fchulp, doch aan den vifch vaft. 



De Nautilus tenuis , word by ons Nautilus, by de zeevaarende lieden 't Schippertje, {om dat zy die veel over de zeê 

 Zien vaaren) doch by de oude liefhebbers , 'de doekehuyf genaamt > wegens haar e gedaante en teerheit , want zy 

 eer een kamerdoeks huyfje, zoo als eerlyds gedraagen wierden, gelyken , als een hooren uyt zoo een woefi element 

 als de zee is. Ik hebbe zoo een Nuntii us gezien, die omtrent een Amfterdamfche houtvoet groot was, en, zoo ik bericht 

 ben tegenwoordig word bewaart in 't Cabine t van den groot Hertog van Florence, die een groot liefhebber van 

 uytmuntende zecgewaffen is. Des Schryvcrs opmerking omtrent het oprechten van 't bezaantje of klein zeyltje, waar 

 mede dit dier vaart , verdient geloof , vermits zyn E. booven zyn nauwkeurig onderzoek, daar zelf oog getuygenis 

 van heeft, daar alle de andere Schryvers zulks meefl uit mondelyke berichten hebben , gelyk ik zelf mede van veele 

 Zeevaarende luyden heb ver f aan , die my verzeekerden dat dit dier voor aan een opgerecht zeyltje heeft; of'tzoukon- 

 nen zyn, dat het een andere foort was , 'den Schfyver onbekent. De overheden Hr. VolkertSZ een der grootfte Liefheb- 

 beren en kenders van zynen tyd, heeft een diergelyke naar 't leven laaten afteekenen, en door Savry, beneffens veele 

 andere uitmuntende horens, in 't kooper brengen, welke nu noch berujlende zyn in 't voortreffelyk Cabinet van den 

 E- E. Heer La Faille , Hoofd officier derflad Delft. Ik heb een afbeelding daar van, welk ik goet dacht hier neevens 

 te zetten, zie hem verbeeldt op dezelve plaat met N. t. N. 2. is het zoo genaamde bazaant je , en N.3. zynderiemen, 

 waar mede hy zich beftiert of wel voortroeyt , de hooren is van een heel ander maakzel, want hy op^ zyn ribben ge- 

 knobbelt is. Die Engelfchen liefhebber, M. Lifter geeft hem in zyn Hiitoria Conchyliorum, lib. IV. feö. IV. een veel 

 grooter ze\l, veel luht uitgijjing; doch deze van Volkertsz komt met de zeylaagje van die Gcinerus heeft laaten afbeel- 

 den beft overeen': alhoexvel de hoornen van Geincrus, M. Lifter, Bonanus en dezen Schryver malkander beter gely- 

 ken. Behalve» die twee foorten, die de Heer Rumphius ons geeft, zyn 'er noch verfcheyde andere. Deze getekentmet 

 N.4, is m verfcheyde Cabinetten te zien; hy is veel fynder dan de voorgaande, brecder van kiel, wyder van buyk, 

 witter van ftof, en op zynftnemen ge knobbelt. Noch een andere foort is 'er, die deze heel wel ge ly kt, dochiszmalder 

 van kiel, en fynder geknobbelt, zonder ftriemen; waar van eenige te zien zyn in de uitmuntende Cabinetten van 

 de Heer en d'Aquet, Feytemaas; en wel de grootfie en befte die bekent is , by Jujfr. Oortmans groot liejhebficr van 

 diergelyke fraijigheeden. Hier volgt nu noch een andere foort alleen (voor zooveel ik weet) onder my maar beru [lende , zie 

 hem aftieheeldtoï dezelve plaat met N. 5. Hy heeft de gedaante van een waterlandfche boerinne kap , isheelwyd, plat 

 gekruynt, eenigzins gekielt , doch heeft gewronge ftriemen en knobbels, en is met gelyk zydig als de andere, 't welk 

 my doet gelooven , dat het een misgeboorte van den Nautilus is. 



IV. HOOFTDEEL 



Cornu Ammonis : Pofthoorentje. 



It is een klein hoorentje in de gedaante van een rams hooren, of gelyk men DeCor - 

 den Godt Hammon aan de ooren fchildert , zoo groot als een dubbeltje. H *f£™ 

 Men zoude het aanzien voor een afzetzel van den Nautilus major , wiens y«W* 

 achterfte krul het gelykt , welk het echter niet is , maar een geflacht op Nau tilm 

 zich zelfs, want het krult zich wel 111 malkander, gelyk een rams hoorentje , maar de -^ 

 gieren hangen niet aan malkander, en zyn gefcheiden tot het binnenfte tipje toe , daar heelmin. 

 men een klein knopje aanziet als een paereltje , of als een neet van een luys. De buiten- gedaa nte, 

 fte gier heeft de dikte van een middelbaare fchaft, buiten rond en recht wit, van voo-^j^ 

 renafeebrooken, binnen doorgaans met veele affcheidzels , in zoo veele kamertjes , ver-XXJV.i. 

 b I 2 deelt. 



