6S D' AMBOINSCHE 



h binnen deelt , blinkende als wit paerlemoer, en ieder affcheidzel heeft een klein gaatje, mee 

 t j eSt ' een ftuk van een pypje naar binnen toe , t' eenemaal als de Nautilus major -, hierom 

 gelooven veele dat ódt kleine afzetzels van dien zyn j daar ik nochtans deze Pofthoo- 

 rentjes grooter bevonden hebbe dan de kleinfte van de voorfchreeven Nautilus , de- 

 welke ook fchoon paerlemoer zyn van buiten en binnen. Daar en tegen deze Pofthoo- 

 Enzit r entjes hebben in hunne voorde kamer een flymerig dier , 't welk aan de klippen hangt y 

 klippen, met eenen dunnen en fmallen dooren , die door het beeft en de eerfte gaatjes gaat , en 

 aan de klippen vaft zit. Als nu de Noorde windwaayt, en dezeeontftelt maakt, zoo 

 't Gevoe- WO rden deze hoorentjes van de klippen afgefmeeten , waar door het komt dat ze aan 



ip'y? n.PV' 



Amboinee- den mondt altyd afgebrooken fchynen. De fpitzen blyven aan de klippen zitten , die 

 fin over nQC ^ ZQQ ^yf ? ^ n ^ ^ ze j emant de voeten verzeeren als men daar op trapt. De Am- 

 voortko- boineefen gelooven , dat ze gegenereert worden van de witte meeuwen drek j 't welk 

 ™Efch voor eerft niet waarfchynlyk is, men vind ze niet altyd, maar alleen in zeekere maan- 

 door den^ ^ en ^ wa ft tteer de Noorde wind waayt, en dan met meenigte op den ftrand gefmeeten on- 

 tegenge- der andere ruigte. 



Hunne be- Hun naam in 't Latyn is Cornu Hammonü. Neerd. Tofthoorentje. Amb. Tay manufa- 

 naaming ma i dat is , Meeuwen drek, om reden als boven gemeld is. 



in ver- ° 



IfnCÏ "1.C 



taaien. Z)? Cornu Ammonis, word by ons , als by den Schryver , ook'tPott.hoorcnijegenaamt, en , fchoon het heel klein is , zoo 



is het zelve zoo wonderbaar van maakzel, dat het geene behoeft te wyken. "'t Is van buiten wit en mat {dat is zonder 

 glans ) maar van binnen paerlemoer achtig en doorfchynend dun. Heeft ontèlbaare kamertjes , die alle gemeenfehap tot 

 malkander hebben^ door (en heel klein gaatje. Ik heb getracht om x èr eene midden door te fnyden, en dezelve , gelykde 

 ■ ' Nautilus Major , te vertoonen , maar zulks is my P elkens mifiukt wegens zyne teêrheit. Zje hem afgebeeldt op de 



plaat XX. N. i. 



V. HOOFTDEEL. 



« 



Carina Holothuriorum : Qualle Bootjes. 



DeCari- TT^^k E ze willen mede uit de maagfehap van de Nautili zyn , hoé wel ze de ge- 



^hmilrum B B daante van een Alykruik hebben, gelyk wy een kleine foorte in 't volgen- 



befchree- j fl ^J r de hoofdftuk befchryven zullen. Zy zyn omtrent een duim breed , rond> 



aan den buitenflen gier wat kantig, beneden platachtig, en uit weinig gie- 



Haar ren beftaande, gelyk de Landflekken. De fchaal isenkeld, dun en doorfchynend, zeer 

 gedaante, \{ cnt beneden licht viool blauw, boven naar den loodverwieen trekkende -, de mond 



Zie de . 



Haat N. is wyd , rond , doch beneden met een uitfteekend hoekje als een hanglip , en van bin- 

 ' nen zyn ze wit. Het dier hier in woonende is geenzins uit den Hekken aard , maar 

 een flach van Quallen overeind flaande als een lid van een vinger , wanneer ze in zee 

 dryven j dit Qiialletje is fchoon klaar, als een kryftalletje , met eenen blauwen glans, 

 en beftaat uit enkeld ilym , die met een huidjen omgeeven is , en als men 't een dag 

 Worden bewaart , zoo vergaat het. Deze bootjes worden zelden gezien , immers in Amboina 

 zelden hébben w y Ze eerftmaal gehad Anno 1682. in Auguftus , en September by 't uitgaan 

 van den Oogft , wanneer zy met groote fchoollen quamen aandryven uit het Ooften in d' 

 openbaare zee , Manipa en Boero voor by, daar ze de Inlanders opfehepten by droog 

 Enzeilen weer. Het bootje lach met de opening om hoog, en het Qualletje front als een pylaar- 

 averzee. t j e over e j n d, zeilende, zoo het fcheen , met een flap koeltje , wonderlyk om aartte- 

 zien , dat een zulke vloot van wel duizend kleine fcheepjes , zoo eenpaarig by malkan- 

 Enheb- der voer. Als men ze uit de zee nam en in een fchootel met water zette , bleeven de 

 fholZ Qualletjes noch wel een dag over eind ftaan , een wonderfchoonen weêrfchyn van zich 

 weêrfchyn. geevende, als of de fchaal met Edel gefteente vervuld was* doch men befpeurde weinig 

 leven daar in, allenxkens opdroogende, dat ik na vier dagen haar fatzoen noch beken- 

 nen konde. De Inlanders verklaarden , dat ze diergelyken nooit te vooren gezien hadden. 



Hun 



