88 D' AMBOINSCHE 



ger lang , en een dwars vinger breed , dikker en zwartbruinder dan de voorige , ook 

 beter naar eene klauwe gelykende, bochtig en fcheef; aan de buiten zyde grauw , bin- 

 nen donkerbruin, en de eene kant is mede verheven, rond en plat, het overige laa- 

 ger en rimpelig, daar hy aan 't vleefch gezeten heeft. De Maleijers noemen dezen in 

 't byzonder Unam Cajiuri-, dat is, Onyx mof ch at a* omdathy, naar hunne meeninge, 

 zoeter van reuk is , dan de voorige } daarom hy ook meer gebruikt word tot welrie- 

 kende zalve , dan tot reukwerk op kooien. 

 pe derde III. Onyx minima & mofcbata. Mal. Unam Cafluri •> heeft de grootte van eenen 

 vinger nagel , en is mede bochtig en krom j komt van de kleinder foorte des voor- 

 gaanden Murex ramofusy. welke valt in de Eilanden van Aru en Tuccabejfi; deze word 

 Voor de befte van alle gehouden tot reukwerk. 

 De vier- \ V. Onyx quarta , deze behoort mede onder de Blattas , en is het dekzel van de 

 volgende Buccina Trïtonis , gelykende een breed blad , f duimen lang, 2 '-breed, een 

 ftroohalm dik, weinig bochtig , maar meelt vlak ; de buiten zyde is grauw en kalkach- 

 tig , de binnen fte honig verwig , lichter dan de voorgaande , en de eene kant fteekt 

 zoo niet uit > aan reuk wykt hy de voorige foorte , en word maar by gebrek van de- 

 zelve gebruikt. 

 pevyfde V. Onyx quinta , is mede een Blatta 4, duimen lang, en twee breed j aan de beide 

 einden toegefpitft , donkerbruin , en zuiver , in de midden met een keep , fchaars 

 een ftroohalm dik - y deze is een dekzel van de Buccina Antana , en word de naaft voor- 

 gaande voorgetrokken j doch is weinig te vinden , om dat hy nergens valt , dan op Am 

 en Nova Guinea, daar hem de Maleijers en Makkaflaren van daan haaien. 

 De zefde VI. Onyx fexta , is dun en plat, en heeft de grootte van een duim nagel j aan de 

 buiten zyde is hy geribtr met uitfteekende kringen , hy komt van de twee voorgaande 

 Murices , Hauftellum en Trihtlus , gemeen in Amboina , en word maar gebruikt by ge- 

 brek van anderen. 

 De ze- VII. Onyx feptima , deze heeft de grootte en gedaante van den Onyx tertia , doch. 



fuort. is dunner en platter ; komende van de wydmondige kleine Pimpeltjes , en zyn mede 

 goed van reuk. 

 De acht- VIII. Onyx oBava , deze is kleinder en ronder dan de voorgaande , doch dikker 

 en aan de buiten zyde ruiger j hy komt van den Murex minor > en is flechrvan vvaar^ 

 dye. 

 De ne- I X. Onyx nona , is een geheel ander flach , komende van een flekke , die niet in zee j 

 fg* e * maar in de moeraffige ryftvelden waft , dun en plat , fchaars een lid van een vinger 

 lang; aan de buiten zyde grauw en kalkachtig, aan de binnenfte zilververvvig blinken- 

 de. Deze Hekken vind men meeft in de ryftvelden van Makkajfar , omtrent Marus , en 

 worden aldaar Sijfe genoemt , in 't volgende hoofddeel befchreven ; doch dezen Un~ 

 guis is flecht van reuk , en word niet veel gebruikt. Dit flach maakt eenigzins waar- 

 , D J^ C0 \ fchynlyk hetgeen Tïiofcorides fchry ft > Lib. 2. Cap. 8. dat d<z Conchilia ■> waar uit hy zy- 

 getnkken , nen Unguis odoratus haalt , in Indien zouden groeijen in zoodaanige moeraiTen , daar de 

 Tefproken. Nardus waft , dien deze flekken zouden afweiden , en waar van haaren Onyx zynen 

 Doch van goeden reuk zoude bekomen ; hoewel my tot noch toe niets is ter ooren gekomen van 

 iereko?' zo °daanige moeraflèn, daar de Nardus, zoude walTen, waar van in tegendeel eenpaarig 

 reden getuigt word , dat hy diep landwaarts in , en op het gebergte groeit : immers dit kan 

 JLtS dienen , op dat men de fchriften der Ouden zoo terftond niet laaken, of met leugens 

 betichten moet , als men een zaak terftond zoodaanig niet bevind , gelyk zy ze befchreven 

 hebben ; daar dagelyks dingen voor den dag komen , die lang onbekent zyn geweeft , 

 en men echter in de fchriften der Ouden vind, dewelke dik wils niet recht verftaan wor- 

 den : zoo kan men den geheelen text van T>iofcorides verdedigen , als men hem be- 

 hoorlyk uitlegt j voor eerft, als hy zegt, dat Onyx een dekzel is van een Conchilium* 

 het geene gelyk , waar mede de Purperflek bedekt word , zoo moet men daar door niet 

 de fchaal of 't huis verftaan, maar het dekzel of hetfchildje, waar mede veele hooren- 



tjes 3 



