RARITEIT-KAMER. II Boek. 8? 



tjes 9 inzonderheit alle Murices , hunnen mond dicht toefluiten , welk fchildje zy boven 

 hun neus aan 't voorhoofd vaft hebben : waar door Nicolaus Mirepjïcus ook kan ftaande Te gelyk 

 ■ gehouden worden , dewelke oordeelt, dat Onyx een beentje uit de neus van een Purpurflek ook ïj cc> 

 is: het zeggen van de Nardus rykke poelen , kan men tvveezins verftaan > of dat boven rcpficus. 

 aan den Ganges in der daad bergen zyn , die de Nardus draagen , en aan wiens voeten zoo- 

 daanige moeraflige velden zyn, in welke diergelykeSlekken of Hoorentjesgroeijen, die 

 een Onyx hebben, 't welk wy zoo even met het voorbeeld van Makkaflar bewezen , en 

 waar van de befte foort by c DiofcorJdesi Nardus Gangitis bygenoemt word -, oïT)iofco- 

 rides kan dezen misgreep van den gemeenen man gevolgt hebben , die het Malabathrum 

 toenmaals ook Nardus noemden , 't welk , naar zyn fchryven , in moeraflige plaat- 

 sen groeijen wil , zynde hedendaags in Europa onbekent , hoewel de nieuwe kruid- 

 kenners de bladen van de wilde kaneel daar voor houden. Over den reuk moet men niet Zyn reuk 

 veel haairklooven , of dezelve welriekend, of fterkriekend moet overgezet worden ; want verJht' 

 wy hebben boven gezegt , dat hy van zich zelf, en alleen gerooken, niet zeer aan- en y an f 

 genaam is , en dat van deflelfs reuk naar 't verfchil der neuzen geoordeelt word : want mindt. 

 hy zal den eenen zwaar voorkomen , naar Caftoreum > Bitumen of gebraade Garneelen 

 trekkende ; andere ( gelyk meeft onze Inlanders ) houden hem voor lieflyk , en verge- 

 lyken hem by Cafturi-, dat is, Muskus. 



De namen van deze f welriekende Nagelen , zyn in 't Latyn Unguis odoratus, Haare 

 Onyx marina , en Conchula Indica-» de platte dunne foorten in 't byzonder, met een g en i H l ver ~ 

 nieuw Griekfch woord Blattion Byzantion , en in de Apotheeken Blatta Byzantia : in 't ^j£ 

 Arabifch Adfaro tibi , of naar de gemeenen uitfpraak Adfar al tibi , dat is, welriekende En waar- 

 Klauw. By Tlinius Lib. 3 2 . Cap. 1 o . vind men ook OJiracion , naar de geiykeniflê van een 0K1 ' 

 potfcherf : by de Hebreen Schechelet : in 't Maleitfch UnamenUnamCarbou: in'tMak- 

 kaflaarfch , 't welk ook Maleitfch is , Ambelau : in 't Boetonfch Lacca nuga : in 't Amboinfch 

 Laynoa matta : in 't Chineefch Lepi en Hiole j andere noemen dien in 't byzonder Tanka 

 nuda-i den kleinen Onyx , en Ambelau of Unam Carbou den grooten. Het Schecheleth 9 

 Exod. xxx. ff. 34. zynde een van die vier dingen, waar uit het heilige reukwerk ge- 

 maakt wierd , word van meeft: alle de Overzetters vertaalt , Onyx ; het welk my ook het 

 waarfchynlykfte voorkomt : echter heeft het den geleerden Samuel Bochartus •> in zyn Bochar- 

 Hierozoico Lib. v. Cap. 20. p. 808. behaagt, het zelve over te zetten, Bdelliumt uit J^2^ 

 inzigt zoo het fchynt, om dat de Jonge Rabbynen, die meeft in Europa geleeft heb- 

 ben, t' zelve Schechelet hebben gehouden voor een wortel, of iets, dat van een plan- 

 te komt , gelyk het de Hoogduitfche Joden noch noemen Nagelwortelen , ziende op 

 het kruid Caryophyllata -, ook heeft hy in Galenus geleezen , dat het zwarte Bdellium 

 zommige witte plekken heeft , die hy wegens de overeenkomft met menfche nagelen , 

 Onyx noemt > waar uit Bochartus befluit , dat Schechelet , Bdellium moeft zyn ; maar Eu te- 

 dewyl men nergens leeft noch hoort , dat Bdellium onder reukwerk gebruikt word , waar £5* ? r0 ~ 

 toe, daarentegen, by alle Oofterfche natiën de Onyx marina gebruikt word, zoo doet 

 men veel beter., dat men by de voorige overzetting blyft. Men behoeft ook geene zwa- Bemffem 

 righeit te maaken , waar van daan de Ifraëliten in de Woeftyne dezen Onyx gehaalt ^arigie- 

 hebben , clie zoo verre uit zee komt , daar ze het Bdellium en Ladanum uit het naafte Ara- f* °M e - 



loju 



bien gen'oegzaam konden bekomen : want uit T)iofcoridus , op de bovengenoemde plaats, 

 blykt airede, dat de befte Onyx quam uit het roode meir, en de kleine zwarte uit Babylonien , 

 werwaarts hy gebragt wierd uit Baffbra en de Perllfche zee ; en dus hebben zy dien immers 

 van wederzyden konnenkrygen. Tot bewyshier van dient inzonderheit een plaats uit Al- Enver- 

 cafuino, in zyn Traktaat van de Waterdieren, in 't Hooftdeel vznltar, gelyk hy de- digt ' 

 zen Unguis noemt , die zeer overeenftemmende met den text van Tiiofcorides is. Bo- 

 chart. p. 8 c 6. Avicenna in 't Hooftdeel van Aphdar ot 'Unguis odoratus, na dat hy de woor- 

 den van T>iofcorides verhaalt heeft, doet hy 'er van het zyne noch dit by : dat de befte 

 Ungues komen uit het Roode meir van Mecha en de Zeehaven Judda , die goed van 

 reuk zyn , en de gebruikelykfte in de Geneeskunft. Vervolgens haalt hy noch meer 



M andere 



