RARITEIT-KAMER. n Boek. 117 

 XXIV. HOOFTDEEL 



Vorcellarta minores . A Bia Tsjonka. 



Tf-^ E kleine Tor cellam maken het elfde Hoofdgeflacht , en beftaan 'm veelder- iktoau 

 1 H hande foorten , zelfs in fatzoen van malkander verfch il lende, doch dewyl ^ r £ la " 

 M ze het gemeen teken van de Torcellan<e hebben > zuU§n wy ze door m ^- f ^ e a 7lL 

 kander in dit elfde geflacht begrypen. Zy worden in 't algemeen genaamt, veele foor* 

 by de Maleijers Condaga, en Bia tsjonka, om dat men ze veel gebruikt tot zeker fye\ ten%yn 

 Tsjonka o-enaamt , waar 'm men veele kleine dingen telt in zekere kuiltjes , die 'm een 

 dikke plank uitgeholt ftaan: De voornaamfte daar onder zyn , diewyThoracia , dat is, 

 Borftftukjes noemen , om dat ze zeer wel gelyken naar een borftftuk van een wapen : 

 in 't gemeen worden ze Cauri of Caudi genaamt, en beftaan in de volgende vier foor- 

 ten. 



I. Thoracium oculatum, Witoogjes, zyn omtrent een lid van een vinger lang , met Dexfi* 

 eenen breeden en gekartelden kant, daar aan men een breede zwartachtige plek als een Zrbeeldt 

 brandmerk ziet 5 de rug is vaalgrauw, met veele witte ronde oogjes; de mond is zeer^^J' 

 gekartelt, en van binnen lichtrood: Zommige zyn breed als een borftftuk, 't geen de by letter 

 mooifte zyn : Zommige zyn langwerpig , hebben geen uitfteekenden kant, en ydele 

 pogjes. Men noemt ze ook Brandvlekjes. 



II. Thoracium ftellatum , Sterretjes, zyn wat kl einder dan de voorgaande , aan den z>*a* 

 buik en de zyden lichtbruin , of ros , met wat paars aan de einden 5 de rug is bleekwit met •£; B { 

 roffe of bruine fterretjes verfiert, gelyk de fteen Aftroites. 



III. Thoracium vulgare , fiue Canricium, gemeene geele Cauris : deze hebben de. De 3* 

 eigentlyke gedaante van een borftftuk, aardig met kleine bulten verfiert, zeer glad en{^$ 

 bleekgeel, zomtyds met eenen hooggeelen kring op den rug, aan den buik wit , enby 



den mond gekartelt , in 't gemeen zoo groot als een nagel van een vinger, of duim 5 



doch hoc kleinder hoe fraaijer de bultjes ftaan : Deze zyn nu dat vermaarde geld , -'t Zyn by ^ 



welk men met fcheepen vol van de Maldivifche Eilanden afhaalt , en naar Bengale en da ™ 



ders van 



Siam brengt, om aldaar voor klem geld te dienen; doch daar loopen noch andere foor- j&ngte 

 ten van kleine Torcellana onder , die men alle Condaga noemt. gangbaar 



Wadaat by d' Arabiers , zyn kleine witte Hoorntjes , uit het geflacht van Concha ge ^ rden 

 Venerea, dewelke men in die landen gebruikt, om de halzen der honden, en dierge-j^a* 

 lyke , daar mede te verfieren 5 en die ik niet anders oordeele te zyn , dan Cauris. gebruikt. 



Van Caudi y of Cauri fchryft Franctfcm Tyrard in zyn tweede hoofdftuk aldus : daar ^raneiÊ 

 is noch een andere rykdom in de Maldivis, 't welk kleine Hoorntjes zyn, dik als een ™VL*. 

 pink, geheel wit, zommige glad en blinkende , die men vifcht tweemaal s' maands , ^kmg. 

 drie daagen na de nieuwe , en drie daagen na de volle Maan , op andere tyden worden die 

 niet gevonden ; 't zyn Vrouwluiden , die ze gaan zoeken aan den zeeftrand , waarom zy Hocj^ 

 zomtyds tot aan haar middellyf toe in 't water gaan: Deze Hoorntjes worden in zulken KS? 

 menigte weggevoert naar alle geweften van Indien , dat ik zomtyds gezien heb 3 o en 40 jw 

 fcheepen vol met dezelve bevragt. By die van Bengale zyn ze in zulk een waarde , dat ze &jg» 

 daar voor gemeen geld gangbaar zyn , hoewel die Natiën , Goud, Zilver en andere ^. 

 Metallen genoeg hebben 5 en dat, 't geen te verwonderen is , de Koningen en groote **#» 

 Heeren aldaar heele pakhuizen laten bouwen , om ze te bergen , en ze voor een deel 

 van hunnen fchat houden. De Kooplieden haaien ze alleen om naar Bengale te voe- 

 ren, dewyl ze elders niet gevonden worden. In Cambaja, en andere plaatzen van In- 

 dien , beflaan ze de fchoonfte in zilver en goud., en houden ze voor een groote Rari- 

 teit, ja als of het Edelgefteenten waaren. a D a 

 IV. Thoracium quartum 9 Hechte Cauris, zyn kleinder dan de voorgaande , zonder^ M< 



p - bulten, letter & 



