'laai* 

 r ge- 

 bruikt. 



RARITEIT-KAMER, il. Boek. m 



tlun en bros , breeken ligt af, doch groeijen wederom aan , ^ boven fhan zy een 

 weinig van malkander : Men kan ze zelden uitgraaven, dat deze pypen daar aan bly- 

 en de pypen zelfs Zyn met een kalkachtige en brofle fchorfe bekleedt, die zeer 

 ü t afvalt. Men vind ze op Am aheij in een moelige moeras , tuttcl\en de Mangi mangi- 

 hoornen, daar in men tot boven de knie zakt, doch daar onder is een harde grond van 

 kleine fteentjes gemaakt. Die van Amaheij gebruiken deze Hoorns, om daar op te tui- Jjftjj 

 ten , als zv het volk in de kerk en de kinderen in de fchoole willen hebben, waarom hoor J m 



* bruikt 



men ze Schooltrompetten mogt noemen. 



II. Solen lignorum , Neerd. Boorworm , Maleitfch Cappang en Ut*> Amboinfch /( Dj* 

 ^f Deze gelyken naar gekronkelde hoenderdarmen, daarom ze zommige Maleijers utter^ 

 ook noemen Turrut ayam , zy hebben de dikte van Tabakspypen ; zommige dikker j zom- e « 

 migc dunner , doch de fchaal van zich zelven is niet dikker dan een dubbeld parkement , 



ook van verfcheide rolletjes gemaakt, van buiten fchoon wit met fyne kringetjes , met 

 eenen diergelyken Dier , als 't voorige , bezet : Deze groeijen in 't verrotte hout , zoo aan Waar 

 fcheepen, als boomen , die in Zee dryven ; inzonderheit aan het Mangi mangi-hout , jtHm 

 daar in ze zoo vermenigvuldigen, dat men geheele boomen vind van binnen met deze 

 Pypen opgevult, met zeldzaame krullen en bochten over en door malkander lopende, 

 doch de meefte zyn leeg, om dat het Beeft verrot, als het de fchaal niet verder voort- 

 zetten kan : Het is een fchadelyke pelt voor de vaartuigen van inlandfch hout gemaakt , jW^« 

 die door dezen Worm zoo doorboort worden , dat ze zinken moeten, inzonderheit ^£ ' 

 als zy niet neerftig met kalk , en eenig olye , in plaats van teer, gefmeert worden : •***«* 

 De grootfte hier van worden een vinger dik; waar van men de ftukken tot diergelyke 

 geneesmiddelen bewaart , als de voorgaande. 



III. Solen anguïnus , Maleitfch Cappang of Bia ular , dit zyn diergelyke Pypen, De? 

 niet boven een fchaft dik, met veele zeldzaame Krullen te zaamon gerWit als een flan- i etu l h. 

 ge; van buiten wit, wat hoekig, en met korreltjes bezet; van binnen met dièrgelyk 



een üymeng Dier, en een getand Mytertje voor in den mond: Zy groeijen niet in 't De^ 

 hout, noch 'in den grond, maar aan zoodaanige klippen, die vol kuilen zyn , en uit- aan de 

 fteekende knobbels hebben, daar zich deze Slangetjes omleggen, met den mond aan '#** 

 de klippen zuigende: Hier onder gehooren noch andere zeer kleine Pypj es, die aan de 

 fteenen vaft gegroeit zyn , of ten deele los , ook met flangevormige bochten , doch 

 niet boven een ftroohalm dik. D' eerfte vind men zelden, en worden onder de voor- 

 naamfte Rariteiten bewaart. 



IV. 'Denticuli Elephantis) Olyphants tanden , Maleitfch Tando laut , dit zyn klei- De 4 & 

 ne Solenes , ruim een middelfte vinger lang, beneden fchaars een pink breed, boven %'jj^ 

 toegefpitft, doch zoodaanig, dat 'er altyd noch een opening bly ft, en weinig gekromt kttcr I. 

 als een Bokshoorn, of wat rechter, gelyk Olyphants tanden ; van buiten met uitftee- 

 kende ribben, groen, by den tip witachtig: Een tweede flach is langer, ranker, en Waarvan. 

 zoo groen niet , maar bleek Spaanfchgroen : Het alderkleinfte flach is pas een lid van een j£J** 

 kleine vinger lang , diergelyke men op de Perfiaanfche ftranden vind : In alle zit van Óok^ 

 binnen een flymerig Dier, en als men ze weglegt, verfmeltalhetvleefch.: In'tvleefch 

 zyn geen tandjes , maar een rond mondje , en aan 't zelve een doorgaande adertje, 

 zonder eenige hardigheit , daar in men een rysje kan fteeken •, door dit mondje zui- 

 gen ze het flyk , en fyne zand binnen j in water gelegt , willen ze het zelve niet uit- 

 fteeken. Men vind ze op vlakke ftranden , daar een harde grond , en ftille Zee is, ge- marde- 

 lyk in den Amboinfchen Inham ; de breedfte helft fteekt in het zand, en de (pits daar *f|™£ 

 buiten fchuins uit : Wegens haare kleinigheit worden ze van d' Inlanderen tot den den. 

 koft niet gezogt , maar wegens haare zeldzaame gedaante komen ze onder de Rari- 

 teiten. 



V. Men vind noch een foort vmdeSólenes , meeft aan en in de Koraalklippen ; waar De & 

 van zommige recht zyn, als ftukken van darmen, offaufyfen; dik van ichaal , ordentelyk^;^ 

 genbt, en bruinachtig; andere zyn dikker, effener, en ronder van fchaal , doch ge- De«*» 



q 2 kron- J 



