tp D' AMBOINSCHE 



maakten ze uit den voornoemden Cbama decumana , dewelke zeer dik en zwaar valt in 

 den mond van den ftraat Sunda j inzonderhcit omtrent Toe/o taboang, dat is, 'tBan- 

 diten Eiland , waar door zy miiïchien de Prince Eilanden verftaanj als mede daar te- 

 gen over in den bocht van Lampin , in welke diepe zee men zomtyds ook ziet den 

 Boom , daar de Calappa Laut aanwaft , wiens top men even onder water bekennen 

 kan , doch ik weet niet , uit wat reden niemant daar na derft duiken : Zoo heb ik 

 ook verftaan, dat ze mede in de Molukkos gemaakt, en tot noch toe by d' Alphoo- 

 reezen op Gelolo gedraagen worden. 

 /f e if e%,e d'Inwoonders noemen deze Schildekens MoJ/a boe/a boelang , dat is, Schildeken, ge- 

 kensvancC formeert als een volle maan, en zoo in'tLatyn Clypeolus Lun£: Als men de befte Bia 

 denTe- £ aru tot ^ en ^oft w ^ uitzoeken, zoo moet men neemen , die niet boven een voet of 

 naamt 1 i i an g Z y n : Diergelyke groeijen zomtyds in de holligheden of gaaten van de breede klip. 

 Waar de- pen batu tikar genaamt , zoodaanig daar in vergroot , dat ze geenzins geheel daar uit kon- 

 Vroett^ nen g enomen worden, of men moet eerft de kanten van den klip in ftukken breeken 5 

 met een baard hangen ze daar in vaft , daarom noemen de Maleijers den zei ven des Beefts 

 Ackar of wortel ; en dewyl men altyd de onderfte zyde zuiver , en de bovenfte begroeit 

 ziet, zoo befluit ik daar uit, dat ze nooit van plaats veranderen, immers niet zog- 

 Nocheen daanige, die aan den klip ge wortelt zyn. Op Lujfapinjoe vind men noch een by zonder 

 foonbe- flach, hebbende een gemengde fatzoen van Bia garu en Coroerong, wiens fchaal wel op 

 fihreven. en m £ r g aat met zeeDaaren , en korte en ydele fchubben heeft, maar aan de flinker zy- 

 de is ze plat, gelyk de Coroerong, vuilgrauw van buiten,- men vind den voorfch reeven 

 Hebben Meftica daar in zoo wel als in den Bia garu , in de grootte van vkfen , erweten en 

 jwwMefti- boonen , doch in de grootfte vind men altyd maar een, gelyk in de Paerlfchulpen ook 

 ca ' gebeurt - t in 't eerfte meeft alle fchoonwit en blinkende, doch worden metter tyd geel- 



achtig , 't welk een gmecne raut van den Chamites is. 

 Iets zeld- ik moet noch iets raars van de Chamites voortbrengen , doch ik kan niet verzeke- 

 denSchry- ren, of het een Chamites uit een Bia garu , of uit een ander Schulp moet zyn, immers 

 Vol/etui- ^ ne k net van ooggetuigen voor de waarheit hooren vertellen : Het waaren vifïchers > 

 gen ver- die diergelyke fteentjes in hooge achtinge houden , deze verklaarden tweemaal gezien 

 «*Cha- te hebben , dat een groote hoekige Chamites, byzonder in een doosje bewaart ^met 

 a^ndel "" ver ^ °P van tvc * een ander fteentje gebaart hadde van de zelfde fubftantie en koleur , en 

 jleentje m e n konde 't gaatje zien, daar dat fteentje geftaan had : Ik gifle dat. dit gefchied zy> 

 Reden dewyl het kleine fteentje met het groote geen continuüm corpus gemaakt heeft , zynde 

 S ^r ^ aar aan we ^ va ^ g e g roe ^ » ^ ocn dat ^ e natuurlyke lym metter tyd los gegaan zy > 

 hier van. want hoewel de eigenaar zeide wel te weeten , dat dat Moederfteentje na 't baaren aan 

 grootte en zwaartte niet vermindert was , zoo houd ik nochtans daar voor, dat hy zulks 

 Die het niet nauwkeurig genoeg onderzocht heeft. Ik heb zelf bevonden , dat ik 6 zulkefteen- 

 ^dJfvarln tjes , daar onder eenezeer hoekig was, in een doosje bewaarende, en na een halfjaar 

 u ' weder beziende , 7 gevonden heb , doch niemant konde aanwyzen , waar de zeven- 



Doch fte geftaan had : Daarentegen , heb ik nu eenige jaaren eenen hoekigen Chamites af- 

 gTen^roef. zonderling in een fchulpje bewaart , en daar by t' nette gewigt aangetekent, doen ik 

 hem eerft kreeg , dewelken ik jaarlyks onderfoeke en befchouwe, maar bevinde niets 

 van zyn gewigt vermindert of vermeerdert , en hy wil ook niet baaren , re meer alzoo 

 men rondom geen voege befpeurt, daar een hoekje afvallen mogte j of 't moet zyn, 

 dat des bezitters ongeloof zulks verhindert : Immers allerlei Chamites hebben nu den 

 naam gekregen , dat ze baaren konnen , en zoo zouden ze der Ouden Gemonides en 

 Teanthides mogen zyn, by Tlinïus Lib. 37. Cap. ie. vermeldt j diergelyken zie mede 

 Cap. 2. de Nautilo craffo. Hierom is 't, dat zommige Chineezen veel van deze fteenen 

 xeefchh/er houden, om goed geluk in 't huis te brengen, en het goed te vermeerderen : Zeker 

 feh fgi y ' Chineefch heeft alhier gewoont, bezittende een zulken Chamites, die gebaart hadde, 

 bra &h en dien hv voor groot geld van de Mooren geloft hadde, die hem wys maakten , dathy 



geeft veel J t> O D * 



geld daar den fteen alle vrydaagen met Benjoin berooken moeite* waar na hy van een ilecnte *a- 



voor. ( XxS 



