i38 D'AMBOINSCHE 



afbeeldingen^ zoo van die de Hr. Tincent:, als die onder ons heruftende zyn , vert oenen i 

 'Die verder mogt twyfelen aan't verfieenen van levende en ziellooze zaaken, die leeze 

 Kircherns Onderaar dfche Weereld in 't tweede deel't achtfte hek, daar hy omfiandig 

 van dezelve en van de fteenfappen fchryft : En hoe die in 't diep der aarde , en binnen de 

 bergen worden gevonden , zie in de aantekeningen gemaakt op de Neder iantfche Out hee- 

 den , en wel inzonderheit , in 't uitmuntend werkje genaamt 's Weerelcls Begin en 

 Einde, door den Engelfchen Godgeleerden en Natuurkundigen deRay bef chr even ,'t geen 

 m 't Nederduitfch in 8. is gedrukt. 



XXX. HOOFTDEEL. 



Chama Lee vis. 



De Cha- 

 ma Lasvis 



befchre* 

 ven. 



De ïfl' 

 foort, is 



verbeeldt 

 op den 

 plaat 

 XLll. by 

 letter G. 



Waar die 



woraen. 



Hebben 

 wede een 

 wachter. 



Dienen 



in China 

 voor een 

 fpeeltuig. 



Haar be- 

 naming in 

 verfcheide 



De £0 



foert, is 



verbeeldt 

 op dezelve 

 plaat, by 

 letter H. 



Waar die 

 gevonden 

 ivorden. 



DE gladde Chamx of Gapers zyn veel kleinder dan de voorgaande ruige , als 

 hebbende de grootte van een gemeene Schulp, meeft rond, en van een 

 .dikke fchaal,* waar in zy van dé Telling verfchillen, dewelke alle dun van 

 fchaal , en langwerpig zyn : Zoo leggen ook de Cham£ ■> of bloot op den grond , 

 of niet diep in de modder , maar de Telling moet men uit 't Zand en onder de fteenen 

 uitgraaven > doch in dit Hooftdeel zullen \vy* mede begrypen zommige Schulpen , de- 

 welke waiffelen tuflehen de Chama en Telling , zoo dat men ze zoo wel onder d' een 

 als onder d' andere kan rekenen. Zy beftaan in de volgende foor ten. 



I. Chama Ltevü eigentlyk zoo genoemt , of gladde Gapers , zyn rondachtig , of 

 uit den ronden dryzydig j hebbende achter by den wervel een (lompen hoek , maar 't 

 voorfte deel loopt ro«a , dik van fchaal , ganfeh glad en effen 3 zommige zyn van bui- 

 ten bleekgeel of vaal j zommige ftaalgroen en bruinachtig, doch alle aan d'eene zyde 

 zwart} het vleefch is wit, en onder anderen het zoetfte van zmaak, daarom men ze 

 niet onbillik voor de Glycymerides van 'Plinius mogte houden , men vind ze in zuiver 

 zand , of daar fyne modder onderloopt , weshalven haar koleur ook naar den grond 

 gefchikt is : Zy zyn weinig in Amboina te vinden , en de meefte by 't dorp Soeli -, meer 

 op Kerams Noordkuft , daar 't lange Zandftranden heeft , en in de Zuid-Oofter Ei- 

 landen, inzonderheit op Tenember: Ieder heeft tot een wachter een klein krabbetje , 'm 

 den grootte van een nagel aan een vinger, vierkantig van fchild, uit het geflacht der 

 geene, die wy in 't voorgaande Boek Curfores of Hippi genoemt hebben , dewelke > 

 jzoo 't fchynt s daar in zoo lang woonen, tot dat ze zoo groot geworden zyn, dat 

 ze zelfs buiten den Schulp konnen leeven : Dewelke hier te lande vallen , zyn niet boven 

 2 of 3 duim breed , maar in Japan en China zyn ze meer dan een hand breed , dewelke 

 de Japanders van binnen vergulden of verzilveren , daar op boomtjes of eenige figuu- 

 ren fchilderende , zoo dat men ze voor doosjes gebruiken kan j maar zy gebruiken 

 ze tot eenig fpel , miflehien om daar door te looten , wat voor een figuur iemant kry- 

 gen zoude , in manier als men anders met de kaarten doet ; want van buiten zyn ze 

 malkander allegaar zoo gelyk, dat men ze niet onderfcheiden ofweetenkan, wat daar 

 in gefchildert zy. 



Wy noemen ze Chama la>vis Glycimeris Indica. Maleitfch, Bia Lebber en Bia Te- 

 nember. Makkaflarfch > Tudo. Neêrduitfch, Gladde Gapers ; maar de groote noemt 

 men Japanfche Schulpen. 



1 1. Chama Lutaria en Coaxans. Neêrduitfch , Quakkers. Maleitfch , Bia C&docL 

 Deze zyn van de zelfde gedaante met de voorgaande , ruim een hand breed , en gebult, 

 doch van buiten zoo glad niet , ftaalgroen of modderverwig , zonder glans , en wat 

 ruig wegens de lappen van 't groen vliesje > waar mede zy bekleed zyn , en 't welk hier 

 en daar fcheurt. Men vind ze in flykige plaatzen , meeft aan den uitgang van groote 

 Rivieren, daar ze by afloopend water ontdekt worden, en door het openen en fluiten 



van 



