ï5 >8 D' AMBOINSCHE 



Geene Alchimiftifche vonden heeft men by deze domme Inlanders te vreezen 5 zoo is hun 



ook de konft van verzilveren en vergulden onbekent ■, maar zy hebben eenen anderen 



fnoden handel , waar mede zy ook de goede kenners van metalen bedriegen : Dit ge- 



De proe- fchied op deze manier) dat ze het gout tot dunne blikken liaan 5 en daar medczilve- 



te kennen re plaatjes zoodaanig bekleeden? dat het geheele werkftuk voor zuiver gout aangezien 



Y e "° nze ' wordj door de toets kan men dit niet bekennen, of men moefte het zoo diep weg- 



flypeni dat men op 't zilver komt, daar op men dikwyds niet verdacht is : Een ftuk- 



je van de kanten af te fnyden om te zien wat daar aan vaft is, gaat ook niet vanS 



want het gout in 't doorkappen of doorfnyden zich zoodaanig in de ineede legt , dat 



dezelve mede geel vertoont: Zoo gy het in 'tvuurfmyt, en tot een klomp fmelt, zoo 



krygt gy goet zilver daar af: De naafte weg dan is, dat men het fatzoen leert ken- 



tweeüét- nen ' * let we ^ e de gewrogte ftukken hebben , waar van ik twee foorten heb leeren 



lei - kennen. 



Heteerfïe. Het eerfte en gemeende is, dat men Amboinfche goude Slangen noemt, zynde van 

 wervelen gemaakt, fchier als de beenderen uit den rugge-graat vaneen Slang, uit dun- 

 ne blikken in malkander gefchakelt, en aan de einden met twee Slange-hoofden voor- 

 zien 5 deze kan men noch eenigzins aan 't gewicht bekennen, want ze vallen veel 

 ligter dan het mafïiev gout , ook zyn ze in 't voelen nooit zoo koud als«het waare 

 gout. 

 Hettwee- Het tweede fatzoen zyn diergelyke Slangen? niet uit wervels gemaakt, maareen 

 doorgaande ketting, wiens draad in 't kruis gevlogten is op de manier als een rugge- 

 graat uit den vifch Serdijn of Haring; hier van zyn zommige ook uit zuiver zilver ge- 

 maakt j en van buiten met eenige verw geel geverwt 5 't welk men egter door de toets 

 ligt bekennen kan : Deze twee fatzoenen wierden eertyds in Amboina veel gemaakt 

 door de goudfmeeden , die te Ihamahoe woonden , en zyn onder den gemeenen man noch 

 genoegzaam te vinden; maar zoodaanige Slangen 5 die van draad werk gemaakt zyn > 

 Weikgout wol -de n niet of zelden vervalfcht , die men dan voor dat geene mag aannemen , 't welk 

 echt hou- de toets uitwyft. De goude krishegten moet men zoodaanig aannemen 5 dat ze maar een 

 tan wik g°^ e blik boven op hebben, en het overige van binnen is opgevult met eenig hers, 

 men zich gelyk ook de hoofden van de voornoemde Slangen zyn. Als men in de Zuid-Oofter 

 wachten. Eilanden gout handelt, daar vind men groote fchotels en tafel borden, dewelke gout 

 fchynen 3 doch zoo dun zyn als klatter-gout, en van flecht alloy; echter noch al be- 

 ter dan de maiÏÏeve (tukken, die zy U aldaar toone'n, vermits dezelve met geel koper 

 vermengt zyn 3 't welk een fnoode vermenginge geeft, en tot alle werken onbe- 

 quaam is. 



II. HOOFTDEEL 



Water-Proef <van gout en Ziiher* 



De Proef m WT" ~*%T It de gefchiedeniflèn is bekent , dat Archimedes Bouwmeefter des Konings 

 !^ t H Hier om s te Syracufa de eerfte uitvinder is van deze konft , doch zy is nooit 



door Ar- ^^7 veel in 't werk geftelt, ten deele om dat men groote klompen goutsenzil- 

 mtgevon- vers daartoe hebben moet, andersdeels om dat het water zich zoo b.uikt, fwelt, 



dm ' en als een bogt maakt buiten en boven het vat , als men het gout daar in doet , na- 



mentlyk als men met kleine ftukken handelt, zoo heb ik dan myn heureka hier by 

 En van willen ftellen, hoe men zulke proeven met kleine parthyen gout en zilve*r zal in't werk 

 vemad7r ftellen, wel te weten, dat de ftukjes van gouten zilver, die men toetCcn wil, ten 

 ontdekt, m i n fl- en 2 on cen moeten fwaar zyn, en tot ftaafjes en andere maiÏÏeve klompen moe- 

 ten 



