10 ö ^ D'AMBOINSCHE 



Tweede Regel. 



Een once Siams zilver werpt aan water uit 5-^ grein waters- 

 Derde Regel. 



Hoe men Verdeel het bovenftaande watergewigt van 't gout 29 grein in 2 4 deelen, 't welk 

 d ^ er %] karaaten, of zoo men met oneen handelt, fcrupels zyn* komt voor 1 fcrupel 1 1 deel 

 grein waters ten naaften by : Defgelyks 't zil vergewigt f 6 grein ook in 2 4 gedeelt > komt 

 nauw genoeg voor 1 fcrupel 2 \ grein , neem het eerfte van 't tweede af, blyft 1 ) grein , 't 

 welk wy waterfchil noemen van karaat tot karaat , want om dat onder ieder onge gout het 

 2 4 fte deel of een fcrupel zil vers moet gemengt zyn, als het een karaat lager in alloy zal 

 I wezen , zoo volgt dat het voorfchreeve waterfchil 't onderfcheid der karaaten aanwyft- 



Vierde toeftel. 



De vier- Een ftaafje Japanfch koper > dat men voor *t zuiverfte houdt* weegt 7 ongen 1 drach- 

 wegwH me en 2 ^ u P^sj werpt aan water uit 7 drachmen 2*5- grein, of 44? grein; door den 

 h$er. r egel gewerkt, komt voor 1 0115e 61 grein fchaars. 



Exempel I. 



Verdere Of u gout of zilver , dat gy tot deze waterproef beproeven wilt, inhoude zilver of 



f&mZgt koper, zult gy daar aan kennen ; het zilverige gout is bleekgeel en week op de toets 5 



gout, 7JI- ket koperige is roodachtig en hard op de toets. Ik heb dan een ftaafje flegtgout, 



fyer. dat ik bevinde zilverryk te zyn, wegende 12 drachmen en 4 f grein, of 74 f grein, 



zyn wax-formtje houd aan water 1 drachme of 60 grein , voor de bovenftaande 1 2 



drachmen en 45- grein neeme ik 38 fcrupels, en zegge, 38 fcrupels geeven 60 grein 



water j wat geeven 24 fcrupels, of 1 onge? maakt 3 8 grein. 



1 . Om nu het alloy van dit ftaafje te weten , zoo zeg 24 fcrupels of een onge fyn gout 



geeven aan water 25) grein, wat geeven 3 8 fcrupels? maakt 46 fcrupels : trek hier af 



de bovenftaande 3 8 grein waters , blyft 8 grein waterfchil , t' welk maakt 8 karaaten , 



trek die af van 24 karaaten , blyven overig 16 karaaten, 't welk is het alloy van dit 



ftaafje , gelyk gy ook in de bovenftaande tafel vindt 5 waar uit volgt , dat onder dit 



ftaafje 16 deelen gout en 8 deelen zilver zyn, dat is, een derde deel aan zilver. 



Befluit. 



Bejiuit Hier uit blykt verder, dat deze proef wat onzeker gaat, indien de ftaafjes , die gy 



'neming' toet fen wilt , niet ten minften twee ongen houden ; want hoe meer iemant neemt , 

 hier toe. no e zekerder het uitkomt ; en in 't maken van de formtjes moet men wel opletten , 



dat het wax overal ter degen aanlegge, en in 't uitfehudden van de ftaafjes, dat men 



den form niet drukt. 



Exempel II. 



Meteen E e n Frankforter goude Dukaton was fufpe£t , dat 'er van binnen eenig zilver verbor- 

 deZscZy- gen lag, en boven op een goude blik hadde, nadien hy naar zyn grootte te ligt 

 dek™*' fcheen , hoewel op de toets Coepan-gout geleek, en, als men daar op fchrapte , 

 klonk hy hol, hy was Zwaar <? drachmen effen, of 2 1^ dobbeltjesj deze op de voor- 

 noem- 



