RARITEIT-KAMER. m Boek. xo 3 



zwart of groen uitflaat , is geen opregt Suajfa. Des zelfs gebruik als gezegt is ganfch &>**&- 

 gemeen by alle Ooft-Indifche volkeren , inzonderheit by de Maleijcrs , dewelke glad- van. *"" 

 de hoepringen daaY van maken om aan de vingers te draagen , kalkdoofen in de Ti- 

 nam -bekkens s blikken om hunne krifTen aan de fcheede en aan 't onderfte van'thegt 

 daar mede te bekleeden , en de groote Koningen ook drinkkoppen en bekers : Men 

 fchryft het zelve zoodanige kragten toe? die men voor waangeloovig zoude agten, Bygehof 

 niet te min is t' by die volkeren zoo ingewortelt, dat ze daar niet af te brengen zyn, den, '* 

 roemende op de veelvoudige ervaring. Zeker indien de helft daar van waar is , zoo 

 mogt men het billyk 't gout voortrekken , en 't is zoo veel wonderlyker , dat die krag- 

 ten noch in 't gout, noch in 't koper affonderling fteken , maar eerft door vermenging 

 verkry^en: Ik heb gezien, dat perfonen, die den mond verbrandt hadden met fcher- 

 pe kalk , den zelven geneefden met een ring van Suajfa in den mond te fteken j hier- 

 om maken ze geerne kalkdoofjes daar van , waar in allerlei kalk onfchadelyk word : 

 Eenio- vergift omtrent dit metaal komende doet het zelve verbleken , vreemde koleu- En waar 

 ren aannemen en knerffen-, het waangeloof doet 'er by, dat de drager van dit metaal alglèmt* 

 van veelderlei ongelukken zal bevrydt zyn, en, zoo hem iets geraakt of eenigefiekte ken - 

 overkomt, de ring zal aan de hand berften. Daarom draagen de Maleijers en MakkaP 

 faren 't zelve zoo geern aan hunne krifTen , en aan hunne wapenen , houdende zich 

 daar door in den oorlog gelukkig , zoo lang de Hollanders hun niet overkomen, te- 

 gens welke zy geloven, dat zelfs hunne- Duivels niet beftaan konnen. 



Des zelfs waardy , als men 't koopt , is ten minften het halve gewigt van gout, Des zelfs 

 doch als men 't van hun hebben wil , zoo moet men 't gemeenlyk noch duurder be- g oet \t ** 

 taaien : Veele van onze groote plegen de Rottangs, die ze in de hand draagen, met brmk ' 

 Suajfa te beflaan , dewyl het onkoftelyker is dan van louter gout , en niet te min fchoon- 

 der van glans is , nooit uitflaat, en de handen niet befmet, gelyk zilver doet. 



Quaad Suajfa word gemaakt als men jong gout neemt van 1 7 of i 8 karaat , te wee- Welk 

 ten daar onder ruim. J deel zilvers is j want deze menging met rood koper geeft wel ^T'^ 

 een Suajfa , het welk zeer blank word , doch na 't polyften niet langer blinkt, maar 

 ftrax als men het raakt fwartachtig of donkerbruin word, en de vingers zwart verft, 

 doch t' elkens als men 't wryft weder blank word : Dit is by geval gevonden door d* 

 ontrouw der goutfmeeden , die in plaats van oud jong gout naamen 3 egter hebben 

 deze zwarte ringen noch hun gebruik, als men rouw draagt. 



EleÏÏrum Antiquorum zoo als 't van d' oude Autheuren befchreven word , nament- Noch een 

 lyk een menging van 4, deelen gout met 1 deel zilver , is hedendaags onder die naam /wrA 

 niet meer bekent, want de Maleijers noemen zulk een menging Maas Mouda , dat is, 

 jong gout , van zyn jonge (dat is bleekej koleur. 



Zwart Suajfa komt uit Tonquin en Japon zynde een flach van rood koper , 't welk van Zwart 

 buiten altyd zwart is, maar als men 't wryvts word het koperverwig, wiens mengin- vm waar 

 ge my noch onbekent is-, men gebruikt het veel tot degen geveften, beflag om Rot- hetko ™t-> 

 tangs en Warnbais-knoopen, dewelke met goude bloempjes ingeleidt of verguldt wor- toe ge- 

 den, want het gout door 't draagen ligt afgewreven word: Zommige zeggen dat het w ™£ 

 een mengzel van rood koper en yzer zy j andere dat het 't hart van 't roode koper 

 zy : De Chinezen noemen diergelyk koper Luykung tang , dat is , Donder-koper , en 

 zeggen , dat het d' oudfte en befte kern van 't koper zy , van buiten zwart uitflaande , 

 maar geenzins dat het van den donder afgeflagen wierde. 



Aurichalcum five Orickalcum Antiquorum fchynt geenzins ons geel koper of mefting 't Koper 

 geweeft te zyn , 't welk door menfehen gemaakt word van gemeen koper met Cadmia hier by 

 of Chalmey geverwt •, maar een goudryk koper , 't zy natuurlyk uit de Bergen gehaalt , v £V l * 

 gelyk wy boven van 't Timorfche gezegt hebben, 't zy door de konft gemaakt, ge- 

 lyk onze Ooft-Indifche Suajfa is, want van dit rood Suajfa fchynen de Perfiaanfche 

 Koningen hunne koiieiyke drinkbekers gemaakt te hebben , die zy Batiahas noem- * 

 den, hebbende de gedaante eener in de midden doorgefnedene pompoen, waar. van 



C c 2 . wy 



