io 4 D' AMBOINSCHE 



wy noch het Maleitfche woord Bateca hebben , 't welk nu een Water-meloen beduid. 

 Hier van fchynen ook geweeft te zyn de twee koftelyke vaten , Ezix Cap. 8. dewelke 

 de Koningen van Perfien in den Tempel van Jerufalem vereert hadden : De text van 

 En met Ezra aan het VIII Hooft-deel, ff. 27. luid aldus: Ende 2 naaten van blinkend goed 

 VUI:zj koper , begeerlyk als gout . In 't Hebreeufch ftaat am>ö n&ïti / 't welk beter word 

 overgezet, blinkend kopers gelyk de Grieken het ook overzetten , ^ xxS arl\$oïï(& , 

 dit woord oti'ajSov]©- ? af komftig van <rnA$a > geeft te kennen eene eigenfehap het op- 

 regte EleÏÏrum toekomende} en niet geel , gelyk zommige Overzettcrs hebben. 

 'Alsmede *"7öi?n Chafmal by Ezech. in 't eerde Hooftdeel , ff. 27. is ook anders niet geweeft 

 mauy" dan een zulk Suaffa, 't welk de Grieken "overzetten qWrgov EleStrum > gelyk zulks met 

 £*«*• bondige reden bewyft de geleerde iSV*m Bochardus in zyn by voegzel op 't Hierozoicum > 

 alwaar hy het woord SöB>n Chafmal afbrengt van twee Chaldeeufche woorden BTW Ne- 

 chafch en V?ö Melal , rouw gout , zoo als het uit de mynen komt , waar mede t' eenemaal 

 overeenkomen de woorden Aurichalcum en Chalcochnifon : Zoo is hy ook van ge- 

 dachte en wel met goede redenen aangaande het woord xoL\xo\i@aLm y Chalcolibanon* 

 Ook in d' ( waarvan men leeft in d' Openbaaringe Joh. I: if. en I i: 18.) dat het eigende zy met 

 rmgejoh. Chafmal of ' Eleffrum met allicum-> dat is, fchoon gepolyft Suaffa , 't welk wy boven de 

 I: 15- .en- koleur van een gloeijende kool of van gefmolten koper, zoo als 't in de gloed ftaat, 

 Met deze gegeven hebben : Wy beiluiten derhalven, dat het opregte E Ie ff rum metaüicum een 

 averee/t menging is van zuiver gout en koper, 't welk na 't getuigenis van c Plinius en der Ou- 

 gebragt, den d' eigenfehap heeft met zyn regenbogige verwen het ingegoten vergift te verraa- 



den , 't welk de menging van gout en zilver alleen geenzins doet. 



Javaan- De Javanen maken hun Suaffa aldus : Zy neemen fyn gout een reaal zwaar , een 



fckeSuzT- R vxc j. zilver, 3 fesjes Brongofari of fyn geel koper, rood koper van ieder een quart , 



gemaakt loot ruim een dubbeltje, fmelten dit al t' zaamen , doch het loot doen zy niet eer daar 



by , voor dat alles in de vloed ftaat 5 dan gieten zy het tot ftaef jes en flaan ze fagtjes 



met een hamer , doch zoo draa zy zien , dat het fcheurt , zoo leggen zy 't weder in 



't vuur , en laaten het dan van zelfs kout worden, 't welk zy dikwils doen moeten, 



tot dat het zoo dun en breed worde , als zy 't begeeren ; zy konnen 't zoo dun kry- 



gen als blik, waar mede men de kris-fcheeden beflaat, en het laat zich ook foldeeren: 



Enisly Dit Suaffa is by de Javanen in grooter waarde dan enkel gout , en hunne Keizer de 



gnote""* Suffuhunam draagt het meer dan 't gout : Zy maaken ook kalkdoofen daar van , dewel- 



waardy. i<; e d en kalk zyne fcherpheit benemen, 't welk ook doen de Suaffa-rïngcn , als men ze 



in den mond houd. 



V. HOOFTDEEL. 



Hoe eenige metaalen door den Spiritus falis beproeft worden. 



Spiritus é[^\ Tiritus falis communis doet de volgende werking op de metaalen : Op fyn 

 f J hS p 0e t ^^k g out doet nv n ^ ers anders , als dat hy 't fchoon maakt : 

 werkt. WjP Op flegt gout doet hy infgelyks. 



Op zilver Op zilver, wort het fwart, een weinig naar den blauwen trekkende als inkt. 



O s (F Opregt Suaffa blyft helder, en verandert ganfeh niet, 't welk dan eene vafte proe- 

 ve van 't zilver is. 



Opjiegt Quaat of fwartachtig Suaffa eerft fchoon gepolyft word door den Spiritus falis ftraks 



Suafla. 



Zwart. # 



Op Cerau- Op 't Ceraunia metallica of 't Donderfchopje , word blauwachtig zwart, en droogt 

 op als zout j in de kuiltjes van 't zelve Schopje word het regt blauw. 



Een 



