RARITEIT-KAMER. III Boek *y 



VIL HOOFTDEEL 



Van V Metaal Gans, 



N 'Pegti en ^i« is gemeen een Metaal» dat men Gans noemt j en fchyrit een ^Siantfih 

 mengeling te zyn van koper en tin , 't is rood als bleek koper en t' gaat voor 

 geld , maar t' is verboden uyt te voeren : Zy fmelten het , en maaken potten Hoe '* 

 daar vans miflchien van dit metaal is dat groote ftuk> 't welk heden op Baly word. 

 te fien is> hebbende de gedaante van een maflïef wiel met een ftuk van den as daar jJ^ e S 

 aan, van buiten blauwachtig of zwart uitgeflagen, het welk d' Inlanders zeggen uit de % root J iuk 

 lucht aldaar gevallen te zyn. Andere geeven 't aldus op: By de ftad Teajingworddc **, 'tgeea 

 plaats getoont, daar dit ongemeen groot ftuk metaal legt op de eigende plaats, daar 'Zl°rdmt 

 het neer gevallen is , hebbende ter weer zyden een groot Martavaan ftaan : Het de lucht 

 wiel is in den diameter omtrent 4 voeten breed 5 en de as ruim zoo lang , al van een te\^ 

 fluks en hedendaags blauwachtig uitgeflagen. Die van Baly geloven vaftelyk? dat het 

 een wiel van den Maans wagen zy, eertyds zoo helder fchynende, dat het de nacht 

 verlichte , doch als zeker Fielt op een tyd daar teegen aanpifte , op dit licht geftoort £%** 

 zynde, om dat het hem in zyn nachtelyke dieveryen belette, zoo is het van die tyd 

 af verroeft en donker geworden: Evenwel heeft nooit de Koning van Baly het hert 

 gehad dat ftuk van zyn plaats te brengen» of iets daarvan af te kappen; maar heeft 't 

 Zelve aldus ter gedagtenis laten leggen ; indien het waar is , dat het van menfehen wm den " 

 niet gemaakt is gelyk men ook geen reden weet te geeven > waar toe zoodaanig een Scè V vert 

 onvormelyke klomp dienen zoude j zoo is 't waarfchynlyk , dat het door een donder 

 voortgebragt en aldaar nedergeflagen zy; waar van wy Kier naa zullen verhaal en , dat 

 donderfteenen van verfcheide metaalen afgevallen zyn , en dat de donder ook groo- 

 te fteenen afflaat , kan men noch zien in de Stad Gr ave •> daar in 't Choor van ze- 

 ker kerk een zeer groote fteen getoont word door den donder aldaar heen geworpen. 



VUL HOOFTDEEL. 



Ceraunia, Donderjïeen , Gighi gontur* 



E Donderfteenen geloof ik , dat in Indien ruim zoo veel gevonden wor- fi é p 0/iA 

 den 3 en in meer foorten verdeelt » dan in Europa -, Ik Zal daar van aan- dtrfieenen 

 teikenen , zoo veel ik in Indien onderfocht en bevonden heb , verdeelende ven. 

 dezelve in twee hooftfoorten -> te weeten, 1. inCeraunium lapidemoïeï- 

 gentlyken Donderfteen, 2. in Cerauniam metallic am-> waar van in 't volgende Hooft- Waarvan 

 deel. zf0M - 



De Eigenlyke Donderfteenen zyn van verfcheide gedaanten en koleur , doch zoo Hm 0K .. 

 veel ik aangemerkt en ook van andere ooggetuigen verftaan heb 5 plegen ze alle de fcfite'** 

 gedaante van een ilaande of quetfend Inftrument te hebben, als van een hamer? by! 3 

 beitel, pyl, gutfe, &c. In Europa hebben ze Zomtyds een gat, doch diergelyk heb 

 ik in Indien noch niet gezien : Zy zyn van koleur in Indien meeft zwart ais de ge- 

 meene toetfteenen , doch gladder en blinkender , zommige ftaalgroen , zommigc 

 ros met groen gemengt , weinige wit en half doorfchynend als donkere kryftallen ; zy 

 zyn alzoo hard als eenig kefelfteen zyn mag , en men kan alle metaalen daar op toetfen. 



Hun Naam in 't Latyn is Ceraunius lapis: By Plinius, Ccraunia en Boetyhts : in 'e Huübe? 

 Maleitfch, Gighi gontur en Batu gontur : in 't Chineefch , Luykhy , dat is, Don- J^jg 

 dertand , want de Chinezen en Indianen gelooven » dat de donder een grooten kop fil*j# 



heeft 



