van 

 weerder 



vier^ 



RARITEIT-KAMER, m Boek. 311 



doch niet kleevendë aan den mond , en zoo brokkelig) dat met het minfte handelen 

 de klontjes van malkander vallen , niet te min is ieder fhik je aan zich zelfs valt en föieè- 

 rig : De fmaak tre^kt merkelyk naar onze Terra Sigillata , en zy is zoo vet , dat ze haar 

 niet wel met het water laat mengen, gelyk een Axungia, of Medulla Saxorum* * Men Waar dié 

 graaft ze op Nujjalaut in 't hangen der bergen , en op de naafte heuvelen agter de dor- & evonde * * 

 pen Si.la en Titaway. De verfch uitgegravene doet men 'm een Baly met water , roert ™ ^eidl 

 ze met een Hokje om, tot dat de geele en roode klei daar afgaat; want merr graaft ze U '° rdt ' 

 onder zoódanigen grond 2 of 3 voeten diep, en dewyl de Inlanders flordig daar mede 

 omgaan , ook t* el ken s na 't uitgraven den kuil met die aarde weder floppen , zoo 

 komt ze by 't uitgraaven daar onder , daar anders d' ader of gang zuiver is : De uitge- 

 wafïène in potten gedaan, en in den rook gehangen, word van de Vrouwtjes van dat 

 Eiland gegeeten gelyk andere Batupoan, den buik min floppende, en miflehien met de 

 regte Terra Sigillata nader overeen komende j doch de Inlanders hebben de eerfte of 

 drooge foorte liever, om dat deze NufTalautfche aarde zoo fmeerig is, en aan de tan- 

 den kleeft. In de voorfchreve heuvelen vind men noch een andere foort, witter, heeft Waar 

 grootere klontjes, en is min brokkelig, die men voor een witte Bolus mag houden. ZyTJ t f a 

 word gerookt en gegeeten als de vorige. a>. 



De Batu poan van 't Eiland Oma*is vry flegter dan de Uliafïarfche , want daar loopt 

 veel geele klei onder, gemengt met zand en (teentjes, en riekt wat fwavelig. 



Bolus ruber is tweederlei van koleur , donkerrood en lichtrood, men vind hem in De v 

 't gebergte van Ulat en Ouw met kleine klontjes boven op den Batupoan, en ook daar &/»<>*. 

 onder gemengt -, hy word niet gegeeten , maar van de Pottebakkers gefogt, dewelke 

 de zuiverfïe klontertjes vergaderen , met water wryven , en op de nieuwe potten van Dient om 

 buiten fmeeren, eer zy die in 't vuur zetten om rood te worden. Zy noemen hem al- TaafZede 

 daar Haca caul en Tiaul : Dezen Bolus vind men overvloedig op Leytimor aan den roodte 

 rooden berg, daar dezelve fteil en afgevallen is: Des gelyks den rooden en witten Bo- "^ 

 lus by het Hitueefche dorp Haufihol. 



Terra Aurifabrorum , in de Uliafïèrs Umepyal genaamt , is een vette zwaare Marga , De vyfde 

 van veele klontertjes gemaakt , bleekgeel met een zilvere weêrfchyn , brokkelig , aan de Ten f 

 de lippen niet kleevende , en niet zonder vermenging van fyn zand : Men graaft ze ^ urifa " - 

 uit een vlakken grond, aan Tya en Kullur, plaatfèn aan de Noord-zyde van Uliajfar 

 by den hoek Umépoeti. De Goudfmeden van Iha gebruiken deze aarde om formen en E» waar 

 fmeltkroefen daar van te maaken , daar onder mengende geftotene Javaanfche Gorge- ^ebrtih 

 letten : Zy gebruiken ze ook om de holligheden in 't gemaakte gout werk daar mede word ' 

 , op te vullen , als zynde hoefden van de goude Hangen en de krishegten , 't welk an- 

 dere Qoudfmeden met Ambalo-, dat is. Gummi lacka doen} dergelyke aarde vind men 

 ook by den hoek van Kuffanive in de Portugeefche Baay , daar de Landweg overgaat, 

 en by regenweer den weg zoo kleeverig maakt , dat men met moeite de voeten daar 

 uit haaien moet; 



Ochra, bruine en geele, word gegraaven op 't Hitoeefche land , op een berg, daar Defefde 

 de oude Negory Telijfa geftaan heeft, op den plaats Amahutetto-, 2 en 3 voeten diep oh™ waar 

 onder den grond; de bruine gelykt naar donker Lacca , doch verbleekt leelyk , wor- j'f ^° d n " 

 dende blauwpaers van buiten: Zy loopt met het geele door malkander gemengt, zoo^ 

 dat men zelden groote klonters van een koleur vind; daar omtrent heeft men ook roo- 

 de , zwarte en witte aarde meer naar den Bolus dan Oker trekkende ; ook treffen de 

 gravers zomtyds een bloedrooden zap aan, zynde buiten twyffel een gefmol ten Bolus, 

 welk deze waangeloovige voor een quaad voorteken aan de gravers houden : De bruine ^*J fr 

 en geele word gerookt en gegeeten als andere Batupoan. In 't gemelde dorp was eer-jp ys . 

 tyds een gehugt Liffaloho, wiens beurt 't was hun Stadshuis te ftichten, daar ze in 't 

 graaven de twee voornoemde Okers vonden , en van haar naam bygenaamt Aarde van 

 Liffaloho: In 't zelve gebergte lagen ook de dorpen Senalo en Eli, daar men ook Batu 

 poan uitgraaft , te wceten , tot Senalo by den oorfprong des riviers Waccahuli , een 



E e 3 witte, 



