«8 D' A M B O I N S C H E 



ter daar zeker, dat de Meflbalfche Papoeen die ftoffe daar uit haaien , waar uit zy de kopere 

 \°ou£n bekkens Gong » bv ^ onze Gommen genaamt , maaken met toefet van eenig koper, 



maar dan moeten zy de fteenen wat diep en onder water graaven , daar ze maftiever 



en harder zyn. 

 De rede- Dat ik nu de eerfte foort voor Androdamas van Tlinius houde, daar toe hebben my 

 den Scfrry- zyne woorden bewogen , welke ftaan Lib. 37. Cap. 10. daar hy zegt : Androdamas 

 ver we- fotft een zilveren glans als een Diamant, vierkantig en altyd de dobbelfteenen gelyk: 



genszyn ° o j 



benaming De il/^/ vermoeden , dat hy zyn naam bekomen hebbe , om dat hy de ongeftuimig- 

 f'leïde' lieid en toornigheid der menfchen bedwingt : De Autheuren leggen het niet uit, of 

 Schryvers, ^rgyrodamas dezelve fteen zy of niet j Clariffimus Salmafius tekent op dezen plaats 

 der'heit aan by Solinus p. 5 64. het volgende: Tlinius wil zeggen, dat hy de kragten en har- 

 Pluuus. <jigheid van een Diamant heeft* En kort daar na doet hy daar by : Androdamas is ze* 

 ker een foorte van Htematites , dat is, Bloedfteen, van uitnemende aardigheid en zwaar- 

 te , maar van yzer koleur* zoo dat hy oordeelt, dat den ouden geen ander Androda* 

 mos bekent zy geweeft dan deze, en dat hem Tlinius by een Diamant vergelyke, om 

 dat hy zoo hard is , en de menfchen bedwingt : 

 Omftan- Myn gevoelen daarentegen is 5 fat Androdamas geen foort van Hxmatites, maar 

 •IfgTen' vm Tyrztes zy 3 en zyn naam heeft niet van een Diamant, maar van 't bedwingen der 

 vergek- menfchen, gelyk ik airede boven van de Javaanen gezegt hebbe; Tlinius geeft hem wel 

 een zilveren glans, maar dat moet men van geelachtig zilver verftaan, gelyk het ge- 

 polyfte Maas Urong heeft: Hy heeft wel meerendeels de gedaante van dobbelftee- 

 nen , maar ik heb gezegt , dat hier en daar de vyf hoekige kanten van een c Dodeca-ètron 

 daar onder lopen : Eenen anderen fteen zal ik hier na befchry ven , den welken ik voor Argy* 

 rodamas houde : Wilt gy dan noch eenen anderen fteen uit Tlinius , die met onze vyf- 

 hoekige of veelhoekig Maas Urong over een kome , zoo geeve ik uw in 't zelve Hooft-* 

 deel den Hexicontalithos , dewelke in een lichaam veele verwen vertoont, en gevon- 

 den word in Troglodytica regione : Dewyl 't nu qualyk te geloven is, dat in een klei- 

 ne fteen 60 koleuren zich zouden vertoonen, zoo is het waarfchynlyk , dat Tlinius 

 Getuige- van hoeken heeft willen fpreeken -: Naar myn gifling fchryft ook Bellonius van dezen 

 Jonfus. * ft een Lib, 2. Obferv. Cap. 67. zeggende, dat hy teTauris, een ftad aan 't roode meir , 

 een fteen in redely ke menigte gezien heeft , den welken een Griekfche Monnik voor de La* 

 pis Arabicm wilde gehouden hebben; hy was rond of bolachtig, hard, een Ty rites 

 fal°Y e ' zeer S e 'y^ 5 mt vee ^ e vierkante ftukjes t' zaamen gezet, op de manier van Androda- 

 Androda- mos ; hy hadde liever mogen zeggen, dat het de Androdamas zelv was, want indien 

 de Arabicus Lapis dezelve is met Arabic. Tlin.loc.cit. zoo moet hy het yvoor zoo gelyk 

 zyn, dat men hem daar voor zoude aanzien, indien hy zoo hard niet en was : Men 

 houdt hem voor die foort van Marmer, dewelke Orpheus in zyn Heen-gedijt Lapis 

 Barbarus noemt. 

 IimJg' Maas Uron g met °P ' £ Javaanfch Crapo , waar men groote ftukken van een hand 

 of tja- breed uit het Mattaramfche gebied brengt, die zy fchoonglad flvpen, en in zilver of 



vaanfeh. ■, . , » , ° „ J o * r 



koper zetten , als ook om daar mede vuur te flaan. 



1)it geheele Hooft deel is een verhandeling van zoodaanige ft off e , die by ons Marchafita 

 genoemt word: 't Is een fchyn metaal, want het heeft de koleur en gedaante van Ko- 

 per aart s-., waar van in Mofcovïen heele bergen gevonden worden , uit welke men met 

 groote moeite eenig zilver ontdekt heeft, doch heel weinig-, het zelve in'tvuurgebragt 

 vervliegt alles 'm eenen affchuwelyken ftinkenden rook, en laat heel weinig Caputmor- 

 tuum, ofDoodekop over, waar uit dan 't zilver word gehaalt : /wUngarien, Bo- 

 hemen, Saxen, en andere bergwerken word het mede gevonden, doch in klompen van 

 een zeldzaame gedaante , en alle meeft van een by zondere koleur engedaanten: dezelve 

 bergwerkers houden het voor een verbrande zwawelftof, en (zoo zy zeggen') voortge- 

 bragt uit zwavelachtige wateren, die uit de mynjloff en hopen offyperen, mede flee- 

 pende eenige van die deeltjes, waar door zy heen dringen , en, als dezelve 'm de kuil- 

 tjes ft il ' blyven ftaan , dan door een ftremmende kragt zaamen ftollen, en zoodaanige 

 gedaanten maaken , als de deeltjes der mynjloff en toelaaten, ieder verfcheiden na hunne 



zou- 



