RARITEIT-KAMER. m Boek. i$i 



nige geverfde foely daar onder , en maaken aldus valfche Emarauden en Robynen , 

 gelyk men veel aan hunne kriflèn ziet : De Inlanders willen ze mede tot medicyn a e ~ 

 bruiken > daar een goed geloof toe vereifcht word , want zy wryven ze op een gladde 

 toetfteen met water , daar evenwel niets afgaat , en egter geeven zy het zelve te drin- 

 ken om den brand in de koortfen en andere heete fiekten te blufTchen , verkiefende 

 hier toe die onder water gegroeit zyn > om welke oorzaak Radja Bïma zomtyds een 

 meenigtc van deze Kryftallen den Koning van Makkajfar moet zenden. 



Daar is noch een andere foorte van Kryftal in Ambon, 't welk men op de bergen in Noch een 

 grootere ftukken vind , te weeten, als een ey of walnoot , niet feskantig maar onor- % m ''van 

 dentlyk veelhoekig als afgebrokene ftukken van een grooter klomp , anders redelyk Kr yM- 

 doorfchynend en klaar: Hoe deze groeijen is noch onbekent, dewyl menzemeeftop 

 hooge koude bergen vind , daar weinig menfehen heen komen , en de Inlander daar 

 toe niet nieuwsgierig is. Ik heb ze gevonden tufïchen de wortelen van groote boomen 

 vaft fteekeii) alwaar ze buiten t wijffel door den regen gefpoelt worden. 



Op Nuftateüo vind men dergelyke ftukjes ? doch klein , zeer klaar , en naar den Worde* 

 geelen koleur trekkende , gelyk zommigegeele Diamanten, ook gantfeh onordentlyk, Nestel- 

 en als afgebroken , hebbende zoodaanige fcherpe hoeken , dat ze eenigzins glas fnyden ; *° &*?*: 

 het zelve doen ook zommige feshoekige Kryftallerjes > die men op Nuftalauw by kkinder. 

 de Marcafiten vind : De Zee- Arend, in 't Amboinfch Kiappa genaamt, fchynt ver- 

 maak in deze fteentjes te hebben , want men heeft ervaren > dat op Manipa een neft 

 van zoodaanigen Zee-Arend , op een hooge Cafuaris-boom ftaande , door een wind 

 eens afgeworpen wierde j waar in men vond vier of vyf redelyk groote en feskantige den door de 

 Kryftallen, waar van de grootfte een vineer langen dik, met kl eindere omgee ven, en Ar ™ derl „ 

 alle op een ftuk van een grauwe klip vaft waaren , 't welk de Arend in 't gebergte ten ge- 

 vindende , en mifTchien wegens haar blinken voor een aas aanziende in zyn neft ge- draa ^ en ' 

 draagen heeft j doch vermits die van Manipa zeiden , dat zy zulke fteenen meermaals 

 in die neften gevonden hadden , zoo zoude men oordeelen , dat den Arend eenig nut 

 of gebruik daar van moet hebben, weshalven zy hem ook den naam van Arend-fteen w 

 gaven : Van andere fteenen in zulke neften gevonden zie hier na in 't Hooftdeel van die 00 , k A ~ 



- . rend-Jiee- 



jietlteS» n en jt^. 



Het verfchil tuftchen recht Kryftal en Batoe goela of Argyrodamas zie in 't byvoeg- 

 zel van 't voorgaande Hooftdeel. 



Van de Kryftallen alhier befchreeven zyn mede geene afbeeldingen, waarom wy nodig ge- 

 acht hebben eenige zeldzaame hier by te voegen : Het gemeen Kryftal , in 't begin 

 •van dit Hooftdeel gemeldt , is verbeeldt op de plaat LIL by N°. 3. zynde fefkant tg: Het 

 Bergje afgetekent by N°. 4. zyn alle kleinder foorten , die wonderljk door malkander ge- 

 worpen en over hoop leggen-, deze is zoo gegroeit. N°. f. is een ander Rotfje, waar 

 uit op éénpunt een feskantig ftuk gegroeit is, en na boven met platte kantenjpits toeloo- 

 pende, als of het gefleepen was , hebbende drie breede en drie wat fmalder banden of zy- 

 den. N°.6. is een ftuk piramidaal, mede feskantig tot boven toe: Zynde alle deze kan- 

 ten omzet met ontelbaar e dergelyke feskante puntige Kryftallen, die alle opwaarts aan 

 loopen-, zy zyn zoo wonder lyk van maakfel, als my ooit iets is voorgekoomen. N°. 7. is 

 een ftuk helder Kryftal, waar binnen inwendig te zien is eengeheel Landjchap met ber- 

 gen en daalen , alle met groen mofch gelykende bewaffen. N°.8. is een bruin Bergje , 

 waar op leggen eenige als om ver gevalle Tiramiden, zynde dezelve heel wit en knob- 

 beligals zegerynleer. T) e Rots by N°. 9. verbeeldt, heeft op een bruinen grond eenige wit* 

 te gecanditiffeerde fchotfen of f latte ftukken , alle hol over bol geworpen. N°.io. is een 

 Bergje vangeele Toepaas, gelykende naar Kryftallen met hagelwitte korrels befaait, en 

 met Marchafita ofmetaalfchynende Bergjes begroeit. 



Ken ge- 

 naamd 

 worden. 



G g 



XXII. HOOFT, 



