RARITEIT-KAMER. III Boek. i 3) - 



witte van eijcrs gemengt , en ik weet niet hoe veel jaaren ook onder de aarde begraa- Hee ft 

 ven : Hier in Indien by de Maleijers heeft het niet eenderley naam , want in 't gemeen \7nlmln- 

 wordt het genoemt Manko , doch eigentlyk verftaat men daar door diepe Kommetjes : jJJ^Jf 

 tpingan zyh allerhande Schotels : Tiring, Tafelborden: Tsjauwan , Kopies : Mamoio, daanten, 

 groote Potten met een hals, dergelyke men op de Kaden te pronk zet. Zooisookmyn 

 gevoelen, dat Tlinïus en d' Ouden dit Vaatwerk Myrrhina Vafa genaamt hebben , in Wordby 

 welke tyd het zeer duur was , en alleenlyk in der Koningen fch^tten te vinden : Doch rhtaa w 

 het fchynt , nademaal de waereld hedendaags daar mede als opgepropt was , «Jat de ^^ 

 natuur ons dit koftelyk Vaatwerk wat heeft willen onttrekken door de verwoeftende fe*. 

 Tarters, haters van alle mooijigheid, dewelke de oude Chinefche meefters verjaagt, £'£**- 

 en de werkftellingen verwoeft hebben : Om dit gebrek te vervullen , hebben zich voor maakers 

 weinige jaaren ëenige meefters opgedaan in 't Landfchap Quantung by de fhd Ti- ^fu.mers 

 kda\ doch dewyl zy de regte aarde niet hadden, hebben ze witte* marmer of veelme& wrwoefr, 



*" * J J v . doch na- 



alabaft genomen , 't welk zich ligt ftoten laat , en hebben uit t geltotene , met water derhant 

 tot een deeg gemaakt , kleine Schoteltjes en Kommetjes geformeert. Deze zyn wel x ^ e eder 

 fchoon-wit en glimmende, doch hebbenden blauwen weêrfchyn niet als de regte, maar wrtgp 

 gelyken beft naar witte gepolyfte marmer : Zy zyn veel fwaarder dan het regte Porfel- 

 lein , en worden voor minder prys verkogt : Uit Japan komt nu ook overvloedig Por- J*Jf* n 

 fellein het Sineefche tergende, het welk de geboorene Sineezen aan de characters en zelve m% 

 figuuren ligt kennen konnen , maar onze Natie maakt een onderfcheid , dat het Japan- Jj£ 

 fche nooit het helder blauw heeft , 't welk men aan 't Sineefche ziet , ook heeft het Ja- En Hm- 

 panfche onder aan den bodem drie ruige knopjes ; het grootftc verfchil beftaat daar m r et cb "J 

 in , dat hec opregte Sineefche niet fpringt , als men heet zop daar in doet , maar ™« Chi- 

 het Japanfche zeer ligt , als men het van te voren niet eerft warmt : Dit gebrek kan 

 men egter ook gebeteren , als men t' Japanfche in een grooten ketel doet, water daar 

 over giet , en t' zaamen ter dege opkookt , daar na van zclv weder laat koud wor- 

 den. 



Voor het befte Sineefche Porfellein houd men , dat van binnen gefchildert is met ^ r f elkin 

 de bloem Serune , welk is de Matricaria Sinenfis , waar van zie myn Herbarium Lib. 't bjic is. 

 8. en waar van men dergelyke Schotels Tingan Serune noemt. Nader befchryvinge, hoe 

 het Porfellein gemaakt wordt, zie by Nieuhof pag.9. 



Men heeft bevonden , dat het hedendaagfche Porfellein in Sina onder de Tartarfche e 

 regeering gemaakt , en Kraak werk genaamt , in Holland gebragt zynde , de groote koude 

 des winters niet kan verdraagen, maar in ftukken fpringt, het welk men van het ou- 

 de werk nooit gehoort heeft. 



Ik zal hier by voegen de befchryving van 't Porfellein uit Thomas Brown, in zyn tong, 

 II Boek (van de gemeene dwaling) zznWHooh&ed: dewelke, de valfche opinie of / c Z yv e wg 

 dwaling overflaande , aldus begint : Doch Gonzales de Mendoza , van Thilippm de ^ s Th °- 

 II Koning van Spanjen naar China gezonden , heeft op onderfoek en eigen onder- Brown. 

 vindinge een manier befchreven ,'die tegen alle de vorige aangaat 3 want naar de konft 

 daar van vernemende , bevond hy, dat ze gemaakt waaren van een kalkachtige aar- 

 de, welke gefloten, en in water geweekt een room of vettigheid boven opgeeft, en 

 onder een grove fubftantie : Van het bovenfte zegt hy, worden de fynfte Schotels ge- 

 maakt* van het onderfte de grove, dewelke, als ze gefatfoeneert zyn , zy fchil deren , 

 en doen ze niet 100. jaaren onder d' aarde begraaven. 



En 'hier. opjlaat in alle deelen het verhaal van Linfchoten, ^i^^^JL^? 211™ 

 Ooft er fche Zeevaart. Noch jonger bevefliging van de zaak mogen wy heo&en mui ^ /uva- ^^ 

 res, de welke lang m die gewejlen gelee ft heeft, in zyn verhaal ' va ^ n *j* at f e . b ™™"> 

 Torfelleine Schotfis flens in eenfiadinf Landfchap Chiamfi gemaakt wierden , dat 

 £ aarde uit andere Landen gebragt wier -d, doch om 't gerief 'van % vat er, t welk ; haar 

 Hadder en doorlugtiger maakt, wierden ze in dit Land 'alleen gemaakt -, dat ze bearbeidt 

 en ee fatsoeneert > wierden, gelyk die van andere Landen, waar van zommige blauw ge- 

 ver fï wierden, sommige rood, andere geel, van welke verwe alleen zy den Koning vereeren. 



