*3* 



D' AMBOINSCHE 



Nadere 

 befchry- 

 vinge daar 

 •van. 



Moet i?. 

 dagen in 't 



vuur 

 Jiaan. 



Redenen 

 -van haar 

 fchaars- 

 beit. 



T>e laatfte onder rigtinge hier van is te vinden in de reis van denT>uitfchen Ambaffadeur , 

 die van Batavia aan den Keifer van China gezonden wierd, en in 't Franfch gedrukt 

 't jaar 1615, die daar duidelyk van verhaalt , dat de aarde , daar de Torfelleine 



in 



Schotels van gemaakt worden , uit het gebergte van Hoang gebragt word, en in hoek- 

 acht ige ft ukken ge formeert , te water gebragt , en met des Konings zegel gemerkt word ; 

 dat d' aarde in haar zelv heel mager enfyn is, glinfterende gelyk Zand j en dat ze word 

 toebereidt en gef at zoeneen op dezelve wyje, gelyk de Italiaanen de fyne aarde vatenvan 

 Faventia of Faenca bereiden-, en dat zy aangaande dat konftftuk zoo zorgvuldig zyn, 

 dat het alleen van-den Vader maar aan den Zoon geopenb aart word- y dat ze met Indigo 

 geverft, en vy f tien dagen achter een in eenvuurigenoovengebakkenwor den, en beftookt 

 met hout , dat heel droog en niet rookende is-, het welk den Auteur gezien hebbende , 

 konde hem qualyk van lacchen onthouden over 't gemeene gevoelen, 't welk boven door 

 ons verworpen is. 

 Vraagt nu iemand, hoe ze zoo f ch aars ofnauwlyks te bekomen zyn, daar ze zoo veel en in 

 korten tyd gemaakt worden ? Hier op antwoorden deze laaft e Schryvers -, dat 'er een 

 groote boete gezet is op die de eerfte foorte uit het land voeren. En gewiffelyk Vp 

 dezefoorte paffen d" eigenfchappen , die Scaliger en andere de Borfelleine Schotels toefchry- 

 vem dat ze geen vergift willen houden, dat ze vuur (laan, dat ze niet hooger heet wor- 

 den, dan daar vogtigheid in gedaan word: Want die onder ons in 't gebruik zyn, en 

 den naam van fynfte draagen , zullen alleenlyk vuur ftaan , maar geen vergift ontdek- 

 ken i doch mogen boven d' andere dienftig zyn tegen de roode loop. 



XXIV. HOOFTDEEL. 



Pingan Batu, Gory. Gift-fchotels. 



De Gift- 

 fchotels be- 

 fchreven. 



't Porfel- 

 lein V on- 

 recht daar 

 voor ge- 

 houden. 



Een an- 

 der flacb 

 van Por- 

 fellein be- 

 fchreven. 



V welk 

 veel ruu- 

 •wer en 

 groover is. 



Ryd* 



Ambomee- 

 zen hoog 

 geacht , 



MEn heeft voor dezen die van Europa wys gemaakt , dat het fynfte Porfellein 

 't welk men Kraakwerk noemt , die eigenfchap zoude hebben , dat het 

 fpringen of knerfen moeft , als men eenig vergift daar in dede : De Sinee- 

 zen hier van ondervraagt weeten geen Porfellein aan te wyfen van het 

 gemeene flach , hoe fyn het ook zyn mag > 't welk die eigenfchap zoude hebben * 

 maar wel een ander' flach van 't gemeene veel verfchillende , 't welk by de Maleyers 

 Tingan Batoe genaamt word. Onder dezen naam vind men verfcheide Schotels, die 

 onder malkander in fubftantie en prys veel verfchillen , weshalven ik ze verdeelen zal 

 in gemeene of flegte, en in zeldzaame of koftelyke. 



De gemeene Tingan Batoe is .een zwaare groote Schotel » als of ze van fteen ge- 

 maakt was , vlak , op den grond een vinger dik en meer , aan de zyden half zoo dik 

 met omgewelde kanten , glad, bleekgroen, doch de eene meer naar 't blauwe, de an- 

 der meer naar 't grauwe trekkende ; de meefte zyn eenpaarig van koleur , doch zommige 

 hebben onder 't glafluurfel eenige figuuren van bloemwerk uitkyken : Men vind 'er 

 ook , die aan de buiten-zyde veele ronde en verhevene ruggen hebben , eertyds by de 

 Ternataanen zeer geacht , en Gorange Mangati genaamt , dat is , Haais-le ver of naar 't fat- 

 zoen der ruggen of naar de koleur van de rauwe Haaije-leyer. Al het andere flach van 

 Tingan Batu noemen ze Suggi : Deze foort moet glad , geheel en mafiïef zyn , maar 

 als daar veele fcheurtjes inkomen , zoo rekenen ze die voor dood , en niet meer deugen- 

 de : Dit aard werk plag eertyds in Sina gemaaktte worden , doch was aldaar 'm geen waar- 

 de > maar alleen voor gemeene Lieden , gelyk het ook in der daat een flegt aardewerk 

 is, en hiet in 't Sineefch Tschopoa > dat is, fteene Schotels : Hedendaags by de Tar- 

 tarifche regeering word het niet uitgevoert , en miïTchien ook niet meer gemaakt , daar- 

 om men nu in waarde houdt al wat men van 't oude flach noch vind ; Inzonderheit 

 'dat met witte bloemen gefchildert is. De Amboineezen, en by naalleinwoonders van 

 den Molukkifchen kreits , plagten eertyds , ja doen het noch , deze fteene Schotels , 

 gelyk ook allerhande fyn Porfellein onder de aarde te vergraaven, om 't zelve niet ligc 



te 



