RARITEIT-KAMER. III Boek. 257 



te verliefen by overval van vyanden , of wanneer hunne ftroohuisjes afbranden ; dit 

 doen ze niet omtrent hunne huilen , maar ia de bofchtuinen , daarze dan een ftruikje Dh ** 

 van Codiho en Terminalis planten , om de plaats te kennen : Andere vergraaven het JST*" 

 in jfpelonken en onder overhangende klippen, inzonderheit de Alphoreezen of wilde 

 bergvvoonders , het zelve eerft dik bewindende met Gaemoet en Rottangs •, dele ver- 

 graavene fchat haaien ze dan niet eer voor den dag , tot dat ze een groot fecft maaken 

 of aan hunne Duivelen een offer willen doen } zy zyn zoo bedekt met dat vergraavene 

 goetje » dat ze dat zelv aan hunne kinderen niet willen openbaaren : Hier door gebeurt En Kie * 

 het, dat, zy ondertuftchen ftervende, deze begraavene fchat onbekent blyft, tot dat »h in hm 

 ze by geval , of door aardbevinge, of door een flerke regen of afval des Landts ont- diSfiT" 

 dekt wordt j Op welke manier onze Jagers fchoone Schotels in 't gebergte opgedaan 

 hebben. Zedert zyn uit Japan dergelyke Schotels aangebragt , zommigegladenflecht, Doc h die 

 zommige gefchildert, meer grauw dan groen hebbende, aan fchoonheid de Sineefche /* japan^ 

 niet wykende, behalven dat ze mede dat gebrek hebben, ligt te fpringen of tefcheu- "Zfakt 

 ren , als men heete koft daar in doet of op kooien zet , doch worden op de zelve ma- 

 nier verbetert, gelyk in 't voorfchrevene Hooftdeel geleert is : Deze zyn nu gemeen, 

 en men koopt het ftuk voor i Ryxdaalder, of i^ voor een gefchil derde, diemenzom- 

 tyds met goede winft by de Alphoreezen verhandelen kan. 



Zeldzaame of koftelyke Tingan Batu zyn mede gebloemde en vlakke Schotels, wat Van deze 

 kleinder dan de voorfchrevene, te weeten, als een gemeene Schaf-fchotel met breede ^rZT 

 en geenzins omgewelde randen , niet van eenderlei koleur noch fübftantie : De meef- 

 te zyn dik, geenzins doorfchynende met zulken wonderlyken weêrfchyn, dat men de 

 rechte koleur niet befchryven kan. De grond van 't glafTuurfel fchynr geel te zyn, en 

 daar op een lichtpaarfche koleur: De bodem is lichtblauw of afchblaaw met een kring 

 omgeeven , van de zelve koleur, die geen weêrfchyn geeft, hier en daar met bruine Haar te- 

 plekken of ftippeltjes, en als men de Schotel aan een fchaduwachtige plaats aanziet, ƒ■'**" en 

 gelykt ze groen : De buiten-zyde is afchblauw , en als men 'er van binnen nauw op- 

 let , zoo is ze vol fyne fcheurtjes , die men egter niet voelt , behalven de fyne rib- 

 betjes aan de zyden ; zommige zyn meer bruin , zommige blauw, zommige groen,} 

 men vind 'er ook die omtrent de randen half doorfchynende zyn , dewelke men voor 

 de duurfte houd, daar men 70, ja ook wel 100 Ryxdaalders voor ieder geeft: Derge- Worde» 

 lyke twee hebben de Koningen van Makkajfar gehad, maar de gemeene kan men voor waardig 

 2 o Ryxdaalders krygen j d' oorfaak , waarom deze Schotels zoo duur zyn , is een al- & ehoilden - 

 gemeene inbeelding, die nogtans alle man van d' Inlanders zoo ingenomen heeft , dat -E* 

 ze daar af niet te brengen zyn , hoewel men er zoodaanige weinig vind , die de proef 

 konnen uitftaan ; de proef beftaat hier in , dat ze het vergift zullen verraden , te wee- 

 ten , als men eenige vergifte koft in vochtigheid beftaande daar in doet , zoo moet 

 het zop kooken of bobbeltjes opwerpen , de Schotel knerfen en fcheurtjes krygen , of 

 immers haar koleur veranderen : Als men gekookte rys daar in doet , die zal drie dagen De 

 lang goet blyven , en niet goor worden , maar wel opdroogen -, waar van een Sineefche *£„scbry- 

 Kyayloera of ontfanger van Grifek my verzekerde zulks geprobeert te hebben j als men vergem- 

 kalk op den buitenften bodem ftrykt, daar de Schotel niet verglaaft is , die zal haa- 

 re fcherpigheid verliefen , zoo dat men ze zonder fchade in den mond kan houden : 

 Wat van deze dingen zy, kan ik niets voor zeker zeggen, dewyl my het geluk tot 

 noch toe niet gedient heeft een zulke Schotel te bemachtigen , die de voorgemelde 

 preuve kan uitftaan , behalven een van het gemeene flach , waar van ik het volgende 

 ondervonden hebbe : Wy hebben fublimaat in water los gemaakt, en het zelve inde J^ 

 Schotel gegooten, de plaats, daar het water ftont, kreeg een andere , dat is, lichter bevonden. 

 koleur , maar wy wierden geen knerfen noch fcheuren gewaar , en als men 't water 



weder uitnam , zoo kreeg de Schotel haar voorige koleur : Op de onderfte bodem heb Eenan- 

 ° D n. j j t * ere f roe f 



ik meffel-kalk laten ftryken , na een weinig tyds proefden de omltanders daar van , mct ka/L 



en de zelve in den mond houdende zeiden geen fcherpigheid te gevoelen j ik dede 



G g 3 het 



. waarom. 



