I3 ? D'AMBOINSCHE 



het mede, en proefde wel de natuurlyke kalkfmaak, doch wyl d' omftanders zeiden 

 -vonden ah mets te gevoelen , zoo zeide ik mede zoo : Ik wil echter hier mede dit koftelyke Vaat- 

 ■voren. wer k geenzins verkleint hebben , maar liever geloven , dat ik het befte flach niet ge- 

 had heb, en de ondervindinge andere aanbevolen laten , die de gelegentheid daartoe 

 hebben , want in deze Oofterfche geweften zyn ze zoo weinig te vinden , dat men 

 qualyk van de een of van d' andere hoort, en die ze bezitten willen ze qualyk toonen. 

 Van haaren ooripronk weet ik ook niet zekers te zeggen, doch het gemeen gevoelen 

 is , dat ze eertyds uit Sina gebragt, en door de Inlanders dezer Eilanden hier en daar 

 vergraaven zyn : De Sineezen hier van ondervraagt hebben my het volgende opgegee- 

 ven: 

 Berigt De vermaarde Sirieefche Admiraal Sampo zal de eerfte uitvinder en werkmeefter van 

 dit Vaatwerk zyn , doch waar hy 't zelve gemaakt , en waar hy de ftof daar toe ge- 



veezen 



her van. vonden heeft , zyn ze in 't verhaalen nieteenpaarig : Zommigc zeggen , dat hy ze noch 

 in Sina zynde gemaakt heeft, en als de ruuwe Schotels op de bank ftonden , eer ze 

 in den oven qnaamen, dat 'er een groote vogel, na hun befchryving Geruda ofGrif- 

 Enhun fioen, over de werkftede zy gevlogen, dat het geheele huis daar van daverde j waar 

 van de Schotels die fcheurtjes zouden bekomen hebben , dewelke zy dan voor een te- 

 ken van oprechte houden. 

 Ander Andere willen , dat de voornoemde Sampo deze Schotels zal gemaakt hebben op 't 



lengt van § r t> r 



deze Gift- Eiland Condor , voor 't Land Cambodja leggende , en maar uit eenen hoogen berg be- 

 ftaande, als hy van Humvuus den eerften Sineefchen Keifer, na het verjagen van de 

 Tartars , naar vreemde Landen gezonden wierde , om het koftelykfte van ieder Land 

 voor zyn Keifer op te foeken en mede te brengen - y het zy zoö 't wil , het is zeker , 

 dat men de Schotels meeft vind in de Landen van dezen Sampo befocht, en alwaar 

 hy een tydlang gewoont heeft: Onder dewelke voornamentlykgenoemt worden, Bor- 

 neoi Makka/far , Baly , Java, enMalacca> alwaar de Sineefche put aan 't bergje Bu- 

 Enwaar kit Sina noch te kennen is : Van hem worden deze Schotels noch by de Sineezen 



ïaarlena- Sampo poa genaamt , en boven de voorfchreve noch de volgende eigenfehap toegefchre- 



ming heb- ven . dat ze > t f out water c j aar ; n geg ote n verfch en drinkbaar moeten maaken -, maar 

 de gemeene Tingan Batu noemen ze Tsoe Tijan. De Ternataanen noemen allerhand 

 koftelyk Porfellein-werk Ticca Radja , dat is , Koninglyk Huifraad. 

 Gori. Gift-fchotels of Gort zyn of dezelve of dergelyk flach van Schotels , doch meeft 



leur, ge- na a r ^ n groenen trekkende met dergelyken weêrfchyn , zommige in de gedaante van 



Schotels, zommige van Tafelborden , en andere van Kommetjes : Deze koopt men in 

 TegUt alwaar ze komen van Ava-> en worden naar oud Indien vervoert , alwaar ze in 

 groote waarde gehouden wierden , zoo dat de Guzaratten eertyds voor een zulke Scho- 

 En groo- tel i 5 o en 2 o o Ryksdaalders gaven , om dat ze naar hun zeggen geen vergift konde lyden ; 

 die daar ' maar als de gierigheid de meenigte heeft ingevoert, en miiTchien ook de winfuchtder 

 "minimi. P e g ue rs de zelve nagébootft en vervalfcht heeft, zoo zyn zy in verachting gekomen , 

 en zoo ik verftaa , blyven ze te Golconda in 't Pakhuis van de Compagnie leggen , 

 want de Sineezen zullen ze niet kopen, vermits hunne laatdunkenheid niets acht, 't 

 welk niet uit Sina komt : Zoo is het ook onzeker , of de maker Sampo zelv ge- 

 weten , of de menfehen wys gemaakt heeft , dat deze Schotels 't vergift niet 

 konnen verdraagen , dan of de zelve Schotels niet eenige eigenfehap ontfangen 

 H Gevoe- hebben van d' aarde , daar ze zoo lange jaaren hebben vergraaven gelegen : Im- 

 den Schry- mers ik beelde my in , dat men hier en daar verfcheiden Vaatwerk vind , dobr de Ouden 

 trext°Tet ver g raaven j' 't we ^ ik niet gelove, dat Sampo gemaakt heeft 5 by voorbeeld in het ge- 

 begraaven bergte achter Cheribon op Java worden by geval nu en dan bruine of donkerroode 

 Kopjes en Schoteltjes , ook vuilwitte Kroesjes met blauwe bloemen en vol fcheuren ge- 

 vonden, dewelke de Sineezen voor 't maakfel van Sampo hielden , en de proef van kalk 

 verfch te maaken uitftond, daar het waarfchynlyker is , dat ze, inzonderheid de bruine 

 en roode, op Cheribon zelv gemaakt zyn, (alwaar men noch roode Gargeletten en der- 

 ge- 



