RARITEIT-KAMER. III Boek. i 47 



korreltjes, van de midden kfeinder en kleinder aflopende , doch alles in zeker getal, 

 Welke vermenginge zy maaken , op dat ieder zyn moer kennen moge. 



Het is met geen andere naam onder ons en de Indianen bekent , dan met den Ma- 

 leitfchen Mutu Labatta of Muttu Labatte-, 't welk fchynt te willen zeggen een fteene mam '' 

 Paerl, by de Timoreezen en Rottineezen is echter deze naam onbekent, maar wel de 

 twee te voren genoemde Ua-Boa en Tzeda. 



In de voornoemde Eilanden Timor , Solor , en de omgelegene tot Tenimber toe, is Zynmé 

 naad het gout niet hooger in waardy dan dit Mutu Labatta , 't welk in 't gemeen tegen de £JrT. '* 

 'halve zwaartte van het flechte Timorfche gout betaalt word s daar mag geen Vrangkay 

 of zyn Vrouw zyn , of zy moeten eenige korrels van het Ua-Boa om den hals draa- 

 gen : Men kan ook niets anders of beters vinden dan Mutu Labatta om in die Eilan- 

 den flaaven te koopen , daar men voor twee fnoeren van de bovengaande lengte een 

 Haaf kan krygen. 



De E. Compagnie heeft daarom veel moeite gedaan om de rechte myne van 't oprech- Waaront 

 te Mutu Labatta, op 't Eiland groot Sawo WeuVZuid-Weft van Timor gelegen, op ^ /f 

 te foeken, maar heeft daar over een fchip verlooren, en daar na het werk laaten ftee- "«**« 

 ken , vermits verradery daar onder liep , gelyk boven in S r . JVykerJloots verhaal aan- ve te mt- 

 geroert wordj dewyl nu zoó een groote hoop Orangkayen op Timor en Rotty zyn, dekkefli 

 dat hun na gegeeven word in zekere Negory 1 1 o Orangkayen getelt te zyn , daar alle 

 des zelvs onderdaanen maar iop waaren j dewelke Orangkayen alle echter van deze 

 Mutu Labatta willen draagen , diesvolgens moet daar nootzaaklyk veel valfch goedje 

 onderloopen , het welk dan die geene ter dege moeten leeren kennen , die op die plaat- 

 fen handelen: Deze Koraalen, lang by die fmeerige menfehen gedraagen , bellerven Detehe 

 zeer bleek en worden van binnen zwart, dewelke zy dan wederom zuiveren , meteen J^ vmm 

 loog water daar in zachtjes gewreeven en wederom gedroogt : Ik hebbe zulks gepro- Hne die 

 beert aan zoodaanige ftukjes , die buiten geftreept en pypeformig waaren , en bevonden fiboon ge* 

 dat ze wel zuiver wierden , maar befturven , daar na grauwer dan zy te voren waa- J^JL 

 ren , zoo dat het miflehien een byzondere loog moet zyn. Anders zyn ganfeh geen 

 Medycinale krachten daar aan bekent , zoo dat buiten twyffel de eenigfte oorzaak van haar 

 waardy zy ten deele d' inbeelding en zinlykheid der Inlanders , die ze miflehien om En waar» 

 gezondheid en goed geluk draagen , ten deele om dat het zoo weinig en zelden ge- °Una\r%re 

 vonden word ; het zy zoo 't wil , het is zeker dat de Inlanders ons niet willen open- hoo l 

 baaren den plaats, daar het gevonden word, gelyk het een zeer nydige Natie is , die re». 

 noch andere koftelyke gewaflen qn metaalen van hun Land voor ons verborgen houd. 



XXVIII. HOOFTDEEL 

 Mare album. Wit Water. Ayer Poeti. 



DE Zee omtrent de Bandafche Eilanden word jaarlyks op zekeren tyd twee- M ard 

 maal wit, niet by dag maar by nagt klaar fchynende, en zoodaanig licht ^ U »J 

 van zich geevende , dat men de lucht en 't water qualyk onderfcheiden ven, 

 kan , daarom het wat gevaarlyk is zich dan met kleine vaartuigen op 

 Zee te begeeven, om dat men d' aankomende dyningen en ftortingen niet gewaar kan 

 worden , alzoo zy met de lucht een koleur hebben : By dag heeft het water zynege- 

 woonlyke koleur , en men kan daar aan geen onderfcheid bemerken , noch in reuk 

 noch in fmaak , behalven dat de Vaartuigen in dit water leggende dan hgter verrotten 

 als op een anderen tyd ; zoo eer als de Son onder is en de donkerheit des nagts be- 

 gint, dan ziet men het Zee-water wit en helder gelyk zommige verrotte houten, 



als 



