15 ó D'AMBOINSCHE 



deugd en krachten verlooren heeft j dus verre Cafiagneta: Dit verhaal laat ik in zyn 

 waardijc , en wil wel toeftaan , dat onder zoodaanigen vogel-drek Ambar gevonden 

 word , echter komt my verdagt voor , dat van Garzias kib. I. cap. i . geen gewag van 

 die vogels gemaakt word , dewelke nochtans een nauwkeurig befchryver van de Ooft- 

 # Indifche. dingen in zynen tyd geweeftis* immers hadde Franfois Tierard daar van moe- 

 ten wceten, de welke van 't jaar 1602. veele jaaren in de Maldivifche Eilanden ge- 

 woont heeft , en van den Ambar niets anders fchryft , dan dat hy in meenigte op die 

 Eilanden door de Zee opgeworpen word , en dat de Eilanders van zynen oorfprong 

 niets anders weeten , dan dat hy uit de Zee komt. 

 Meenin- Carolus Clujtus fchryft in zyne aantekening op 't voornoemde Hooftdeel, dat hy te 

 levTius Frankfort een zekeren Bourgonjer, Servatius Mar el gefprooken heeft , dewelke veele 

 Marel. Landen doorreift hadde, om fpezeryen , edel gefteen ten en paerlen te handelen: De- 

 Ambar ze hadde hem verzekert, dat Ambar niet anders is dan eene overtollige vergaderingin 

 ^dmWat ^ e maa g e van ^ en opregten Walvifch, daar onder hygeenzinsd' Orca , Thyfeter noch 

 **)?& eenige groote en getande Vilïchen wil verftaan hebben: De regte Walvifch dan j heb- 

 bende geene tanden en een nauwe keel» flokt niets dan kleine vifchjes in, inzonder- 

 heid Zeekatten en 'Polypi-, deze blyven hem in de maage langen tyd zitten, en maa- 

 ken een flymerige vergadering, die hy niet wel verdouwen kan, en eindelyk, als de 

 meenigte hem te laftig valt, weder uitfpouwen moet: Dat eerfte uitfpouwfel is Hechte 

 en vuile Ambar, maar het geene lange by hem blyft en wel gekookt is , wort goede 

 Ambar j of dit nu alle jaaren eens of meermaals gefchied , is onzeker, maar dit is gewis, 

 dat wanneer de Walvifch de maage ontledigt heeft en dan gevangen word , men geen 

 Ambar in hem vind: Een tyd lang daar na heeft hyby zich weinig en rau wen Ambar - t maar 

 de befte is^ die lang by hem gebleven is: Hier van komt het, dat men onder den Am- 

 bar zomtyds den bek van de voornoemde Zeekatten vind , dewelke men verkeerde! y k voor 

 Proef, vozels-bekken aanziet: Voor den beften Ambar koos hy die van binnen grauw is, en 



IL J . 



Mie is een brokje op een heet gemaakt yferblik gelegt moet ten eenemaal fmelten tot eene 



olye , en eenen lieffelyken reuk van zich geeven j dus verre Servatius Marel. 

 Meenin- Julius Scaligex Exercit. 1 04. na dat hy uit de boeken der Mauritanen veele voor- 

 ge v«» Ju- beelden bygehaalt hadde, dat d' Ambar in WalviiTchen groeit, en de Walvifch zelv 

 ger. in de taal van Fez en Marocco Ambar hiete , verklaart zyn gevoelen , dat hem zulks 



ganfeh onwaarichynlyk voorkomt , dewyl hy zoo veele WalviflTchen heeft zien openen 

 in de bocht van Biskayen, en 'er van gehoort heeft, maar van niemand verftaan, dat 

 in die Walviftchen het minfte Ambar ooit gevonden zy j daarop verklaart hy zyne mee- 

 Dat de- ninge, namentlyk: Dat d' Ambar op den grond van de zee groeit op de wyzealsi 7 //»- 

 % IenVLd K m °^ Campernoelje» en door de zeebaaren los gelpoelt zynde, dan boven komt 

 van dezee dry ven j Tot deze meening is hy bewogen, om dat hy eenige bollen van Ambar gezien 

 heeft , dewelke van buiten met een vliesje overtrokken waaren gelyk een Fungus , ook 

 met gelapte fchilfferen, gelyk een oude Fungus : Op dezelfde plaats fchryft hy ook, 

 dat de Voflèn den Ambar vindende gretig opflokken , en daar na door den afgang we- 

 der van zich geeven, doch dat het zelve eert vuile en verdorve Ambar is ; welk ver- 

 haal ons hier na zal te paflè koomen : De drie bovengemelde foorten uit Caftagneta van 

 den vogel-drek heeft hy ook , maar met andere naamen , noemende de Eilanden Ta- 

 landuras (zynde miflehien bedorven uit Maldivas') en de drie foorten Tovambar , Tu- 

 ambar , en Tinambar , doch de bovenftaande naamen koomen met den Portugefchen 

 text beter overeen. 

 Onder- Radja Salomon Speelman , verdreven Koning van Ade mandata , een geloofwaardig 



vZZfee* man en 00 gg etm g e van dit verhaal , heeft my in opregtigheid verklaart , dat in zy- 

 Wahifch nen tyd, omtrent 't jaar 166 f. in zyn Land by Batoerou opgedreven is een doode 

 Walvifch , dien hy Iju- Ambar noemde , 1 f vademen lang , waar van het hoofd 

 een vadem lang was en fpits toeliep, doch het voorhoofd was rond: Op het hoofd 

 itond een vinne, wel van een mans hoogte? en langs den rugge 5 vademen lang , diehy 



kon- 



