15 g D' A M B O 1 N S C H E 



toezendê j doch , myns oordeels , van kleine waardy : Maar om dat van den E. Com- 

 mandeur Jacob Borghorft in zynen brief verzogt word, alles wat reuk en fmaak heeft op 

 te zoeken, en zyn Ed. toe te zenden? hebbe niet willen daar in nalatig zyn* dusver- 

 re Hugo. 

 Beden- Indien het voorgaande waar is , ben ik verwondert , dat deze boom alleen op 't Ei- 

 'denScZy- land Mauritius zoude ftaan, daar d' Ambar niet alleen aldaar, maar langs de geheele 

 Ooftkuft van Afrika > Madagaskar en Maldivas , hier in de Zuid-Ooftere Eilanden , ja 



ver 



over ; doch 



door 'hem op zoo veele plaatfen der geheele waereld , als in Weft-Indien of de ftranden van Ma- 

 jm*w- rQ ^ o ^ g evonc j en worc j , en Jat deze raare Ambarboom dus lange onbekent is geblee- 

 ven : En zoo hy in de gemelde Landen ook groeit , inzonderheit op d' Ooftkuft van Afri- 

 ka* en Madagaskar , dat hem de fcherpfinnige Arabiers, zoo veele eeuwen dezelve Kuft 

 doorfnuffelt hebbende , niet eer gekent hebben : Zoo men ook allerhande welrieken- 

 de Gommen, dien Ambar eenigzins gelykende en uit boomen druipende, ftraks voor 

 Ambar wilde houden , zoo kan ik in 't Landfchap Amboina dcrgelyke boomen toonen in 

 mynen Amboinfchen Herbariust in de hoofdftukken van Nanarium minimum en de Boe- 

 roneefche Rowayl: Van Manipa is my een zekere aarde gezonden zeer natuurlyk naar 

 Ambar riekende , maar by nader onderzoek wierd bevonden , dat dezelve aarde uitgegraa- 

 ven was onder den voornoemden boom , en buiten twyffel van zyn fap doortrokken was. 

 Ander En hoe zal de voornoemde boom konnen beftaan met het geene my een ander per- 



S d7t°iZèl- foon, die een tyd lang op 't Eiland Mauritius gelegen hadde, verhaalt heeft, dat d' 

 w inde Ambar groeit in de maage van wilde varkens ; en waarom zoude ik hem niet gelooven ? 

 %-wynen daar hy 't zoo wel met zyn oogen gezien heeft uit den buik van de voornoemde var- 

 groe ' kens uithaalen, als Hugo aan den wortel van zynen boom hangen > maar voorwaar, in- 



dien men het gelooven wil> dat d' Ambar groeije in de buiken van zoo veele Land- en 

 Water- dieren , daar in men hem zomtyds en. by geval vindt, zoo mogen die van Weft- 

 Ah mede Indien ook gelooven, dat hy in haare voffen ook groeit, waar van men leeft in de 

 mvofien. jr ran f c h e gefchiedenifien Antillarumcap. 20. door MonF. Rochefort gefchreven ; aldaar 

 ftaat eerftelyk, dat veel goede Ambar-grys gevonden word op de Kuft van Florida-, 

 Tabago en ander Caribefche Eilanden: Kort daar na leeft men, dat in die Landen» 

 daar de meefte Ambar valt, veele voflèn gevonden worden, die 's nagts de wacht hou- 

 den op de ftranden, daar hy meeft opgeworpen word> en den zei ven vindende ftraks 

 op Hokken , doch hun onverdouwlyk voorkomende, door den afgang weder van zich 

 geeven, dewelke veel van zyn deugd verloren heeft, en by hun Ambar des renards, 

 of Voflèn-Ambar , hiet , noch tot geneesmiddelen , noch tot reukwerk dienende , en 

 derhalven niet in Vrankryk gebragt word. 

 Onder- Dewyl dan uit de bovenftaande voorbeelden blykt, dat d' Ambar in zoo veelderlei 



^voeknvan dieren gevonden word, die hem als voor hunne natuur onverdouwlyk zynde, onver- 

 den Schry- teert wec j er van z [ c h geeven , zoo is 'tganfch niet waarfchynlyk, dat hy in dezelve 

 over, be- dieren groeije: Ik houde my dan aan demeeninge van veele geleerden, diebeweeren» 

 Tatiïïm- dat Ambra zoo wel als alle Bernfteen, een weeke Lym zy, uit den grond van de Zee 

 ter op den Zweete nde, 't welk boven koomende, door de koude en zurigheid des Waters allenks- 



grond van ° . , 



de zee 1<ens hard word •, deze weeke fubftantio heeft in 't eerft een fterken reuk , juift met fhn- 

 groeit. kende gelyk de Franfche gefchiedenis zegt, maar gelyk alle ly machtige zappen, aard- 

 olye, en dergelyke, dewelke de dieren aanlokt als een aas, daarom flokken het de 

 ^veller- Walvifch en andere dieren in , als mede allerhande Zeevogels zoo lang het in Zee dryft : 

 bande die- Word het aan ftrand opgeworpen, zoo word het ten buit aan wilde Varkens, Voflèn, 

 '° m ' en miffchien ook aan den Kayman , gelyk de Franfche gefchiedenis van den Weft- 

 ïndifchen Krokodil getuigt. Onze Amboinfche viifchers hebben hier onder- 

 Vindinge van , die hier omtrent in Zee ziende iets dryven , daar de vogelen 

 naar pikten en veele vifTchen rondom fwommen, dezelve verjagende, vondeneen 

 zwart klompje als week pik , vol kuilen en gaten , zoo het hun fcheen door de vo- 

 gelen en viflchen daarin gemaakt; dit by my gebragt zynde > bevond^k) dat het bui- 

 ten- 



