r6o D'AMBOINSCHE 



rechte, aan de buitenfte koleur is niet veel gelegen, want dewyl onze Oofterfche Am- 

 bar gemeenlyk met den zwarten Ambar gevonden word , den welken men affchrappen 

 moet, tot dat men op het harder komt, 't welk de rechte Amber is, zoo behoud hy 

 van buiten eene zwartachtige of donkergrauwe koleur, van binnen moet hy grauw zyn, 

 niet eenpaarig , maar met witte plekjes gemengt : D' onze vergelyken hem by droo- 

 ge koeftront; loopt 'er dan wat zand, fleentjes öffchulpjes onder, dat maakt d'Am- 



imet' fC bar niet flimmer in qualiteit , maar minder in prys : Indien de verkoper niet toeftaat de 

 bollen in ftukken te laaten breeken , en gy echter gaerne weeten wilt , of zand , fleen- 

 tjes en bekjes van Zeekatten daar in fteeken , zoo neem een lange heet gemaakte naai- 

 de, fteek die daar in, zoo zult gy wel gewaar worden, of de naaide eenige hardigheid 

 ontmoet, daar naar gy dan den prys kont maaken , dewelkein^^^enZW^isvaA 



De waar- 12 tot i f ryksdaalders voor een on§e, zynde de prys van gemeervgout : Veele heb-. 



dieliT ben hier van een proef willen maaken , als men met een heete naaide eenig olye daar 

 uit brengt, maar dit gaat niet vaft, want de valfche Ambar doet dat ook: Het is met 

 meerder zekerheid, als men een brokje op een heet gemaakt yfer of mes legt, hetwelk 

 imelten moet als wafch en t' eenemaal wegbranden of wegrooken , zonder iets na te 

 laaten. 



Den reuk kan men niet befchryven , den welken men uit ondervindinge hebben 

 moet, vermits d' Ambar een byzonderen reuk geeft, die niet kan nagebootft worden; 

 Boven hebben wy hem Zee-reuk genoemt, den welken men ten naaften by kan leeren 



Ecnande- kennen uit den Unguis odoratus. Die van Keram hebben my noch een andere proef 

 geleert, hoewel ze my onwaar voorkomt, te weeten d' Ambar aan een hoen of haan 

 gegeeven doet de zelve fterven, het welk wonder zoude zyn, daar d' Ambar aan geen 

 ander dier fchadelyk is : Amber in den mond genomen , zoo men zegt, kan niet ver- 

 minderen , of immers zoo ligt niet als andere gomachtige dingen -, doch ik hebbe de- 

 ze preuve al mede onzeker bevonden, want ik hebbe goeden Ambar gehad, dewel- 



Doeb on- k e m > t byten kort afknapte als glas of wafch , het welk door groote koude hard ge- 

 wnden. worden is , en tuflchen de tanden bryzelde , dat men hem infwelgen konde ; weder- 

 om een ander {tuk goeden Ambra bryzelde wel tuflchen de tanden , maar men konde 

 het ligter tot een klomp brengen , dewelke echter door lang knauwen allenkskens ver- 

 minderde : Daarentegen de zwarte taaije Ambar in den mond genomen zal niet ver- 

 minderen, al knauwt men eenige uuren lang; zoo dat men op deze proef niet vaft kan 



Meerder gaan : Wanneer d' Ambar op kooien gelegt een vifch-reuk of een lymachtige geur , 



proeve*, g^y^ ft een k 00 i f ZW arte Ambar , van zich geeft , of eenigzins naar dien reuk trekt* 



dat is quaade of flechte Ambar j want de Maleijers willen hebben , dat hy een aangenaa- 



Ambar men bloem-reuk zal hebben , daarom zy de befte foorte noemen Ambar Bonga , dat 



Bloem- is , Bloem-Ambar : Amber met den eenen hoek aan 't vuur gehouden , dat hy een 



Ambar. weinig f me i c , moet aan de vingers zoo vaft kleeven, dat men hem niet afwryven kan 



en de gefmoltene plek moet afchblauw befterven, welke beide de valfche niet doet. 



Krachten Van de krachten en eigenfchappen des Ambars zal ik my gedraagen aan de Euro- 



fdapfcT pifche boeken , alleenlyk dit zeggende ,^dat d' Ambar zich niet vermengt met water, 



van den lye of 'andere vogtigheid , noch zich tot ftof laat maaien , doch als men hem fyn fchrapt 



en met eenig droog poeijer vermengt, zoo laat hy zich met andere dingen vermengen : 



Hoe men Men kan hem ook eenigzins ontdoen in den beften geeft van wyn , over kooien warm 



maakt» gemaakt: De bekendfte kracht, die men van hem weet, zyn de herfenen of zenuwen 



te verfterken , de levensgeeften te verquikken , en inzonderheit , 't welk hem ook zoo 



duur maakt , de mannelyke krachten te vermeerderen , een konft die inzonderheit in 



En waar Indien groot geacht word , voorts om reukballen daar van te maaken en welriekende 



Trufh ge ~ Taternofters , dewelke men zoo wel bloot als op de huid draagt , als ook in eenig 

 hol of doorbrooken goudwerk fluit om daar aan te rieken : Hier toe kan men den enkel- 

 den Ambar niet gebruiken , maar men moet het meeftendeel van zwarten Ambar daar on- 

 der doen, dewelke hem het harde beftaan (confiftens) geeft, als ook Benjoin, Mufcw 



en 



word. 



