t6 4 D' AMBOINSCHE 



in den jaare 1613 , te Venetien gekocht was , wierd voor een ongemeen fchoon en 

 verwonderlyk ftuk gehouden , alhoewel het op verre na niet quam by 't geene waar 

 over ik hier fchryvej nadien het, als wy boven gezegt hebben, twee duizent negen 

 hondert en twaalf ongen weegt. 



De Schryver van 't gemelde boek Mifcellanea Natura érc> tekent op deze onder- 

 vindinge van Honnius Vollquadus aan j dat Gargius van /' Orto, in zyne Hiftorie der 

 Drogeryen verhaalt , en na hem andere Schryvers } die hem miflehien hebben uito-e- 

 fchreeven , dat men 'm zee niet alleen groote ftukken Amber , maar zelf ganfche Ei- 

 landen vindt. De' Schryver die deze Aanmerking in zyn boek Mifcellanea Natura 

 ére. maakt , kry t deze beregten voor belachelyk uit , en voegt 'er by , dat indien hier in 

 giflingen mogen plaats hebben , deze vertellingen op 't verhaal der geener zyn gegrondt , 

 óie over een ftuk van de zee zynde gevaaren , daar Grauwen Amber op den grond 

 lag 5 over al de geur van dezen Amber geroken hebben , waar door ze zyn bewogen ge- 

 worden te gelooven , en daar na te verbreiden , dat het een Eiland van Amber onder 

 water was , 't geen dezen reuk uitgaf. Die zelve Schryver , om zyne meening te beveftigen > 

 verhaalt het geene Joannes Fabri , over het verflag van Gregorius van Bolmar-, heeft uitge- 

 geeven j te weeten } dat men in dit gedeelte van de zee een ftuk Amber van 1 00 ponden ge- 

 vonden had, en 't geen Gargius ook heeft verfpreidt, dat 'er in 't jaar 1 f 5-5-, omtrent de 

 KaapKomoryn een brok van 300 ponden gevondenen onder den naam van leem verkocht is. 



Joannes Ugolifcotus verhaalt , dat 'er omtrent de Kaap Komoryn een ander ftuk van 

 I foo ponden is verkocht, en Monardus fchryft , dat 'er uit het ly f van eenen Walvifch 

 100 ponden Amber is gehaalt. Onze Schryver, die deze aanmerkingen in zyn boek 

 Mifcellanea Natura maakt, voegt 'er by, dat het geene de zelve Gargius , op 't ver- 

 haal van anderen, heeft gefchreven , de waarheit nader bykomtj namelyk, dat men 

 een ftuk Grauwen Amber van een mans lengte , en een ander van 30 handpalmen 

 lang, en 18 breed had gevonden. De zelve Schryver tekent daarenboven aan , dat 

 MontanuSi 'm zyn Gezantfchap naar Japan, in den jaare 16^9 gedaan, gewaagt dat 

 de Koning van Saftumen een ftuk Grauwen Amber van 130 ponden hadde, 14000 

 Tailien , zeker Japans geld , waerdig gefchatt. 



Volgens 't verhaal der Hollanderen , fmeet men , in den jaare 1 666 3 na by de groe- 

 ne Kaap, in den Jambesftroom een ftuk Amber weg, dat 80 ponden woeg, enGar- 

 gius bekent, na alle deze verfcheide vernaaien, dat het grootfte ftuk Amber, 't geen 

 hy gezien heeft , maar van 1 f ponden was. 



In 't gedagte boek , Mifcellanea Natura genaamt , heb ik gevonden dat deze Am- 

 ber geen gom van een boom is , by toeval in zee gedropen > dat het alzoo weinig 

 't uitwerpzel van eenigen vogel is , noch een honigraat, maar dat het eenig flym op 

 den grond der zee is , dat, even eens als hetZeepik , groeit en t' zamenftolt -, en by 

 deze waarneminge word aangeknoopt , dat zeker koopman van Batavia , GabrielNak- 

 ke genaamt, als een ooggetuige, verklaart hadde, dat de Inwoonders van de Zuidely- 

 ke Oofter Eilanden Amber met pik van den grond der zee hadden gehaalt, en dat men langs 

 de ftranden van 't Eiland Mauritius, die van Madagaskar, en de Zuidelyke Oofter Ei- 

 landen dezen Amber op 't land vond , die zeer van de varkens gezogt , en gretig in- 

 geflokt word. In de tweede afdeeling, van het meergemelde boek , byde2i c waarne- 

 ming door Andries Kleijer gedaan , vind men d' af beeldzelen van twee Walviftchen , 

 , van 't kleinfte flag, in d' Eilanden van Japan gevangen, in wier buiken veel Grauwen 

 Amber gevonden wierd ; en dit verhaal heeft aanleidinge tot het verdigtzel gegeeven, 

 van die gelooft hebben , dat d' Amber van de flymagtige vogtigheit kan voortkoomerf? 

 die in de maage van den Walvifch groeit, en die door onverteerde fpyze veroorzaakt 

 zynde, naderhant word uitgebraakt: of van zommige anderen, die gemeent hebben, 

 dat het de drek, of 't zaad van deze Walviftchen is. 't Gevoelen van die metAvicenna 

 en Serapion gemeent hebben , dat d' Amber de dieren de dood aanbrengt die 'er van 



eeten , is niet een haair beter. 



Alle 



