RARITEIT-KAMER. m Boek. tff 



Alle deze gevoelens , die ik hebbe opgehaalt , worden in 't algemeene Woorden* 

 boek derFranfche taaie gevonden, door den Abt Furetiere gemaakt en uitgegeeven. Ik zal 

 ze hier vervolgens na malkander > tot klaarder verftand van dit ftuk , in order noch 

 eens voorftellen. 



Deze Schryver ftelt voor eerft > na anderen j dat de grauwe Amber een foort van 

 Gom is , die eene aangenaame geur uitwaaffemt » en zoet van zmaak is. Hy voege 'er 

 • by , dat deze Gom, waar van de Natuurkenners noch den aart niet ontdekt hebben * 

 op den zeeftrand gevonden word. 



2. Dat zommige meenen, dat d' Amber de drek van zommige vogelen is, die in 

 't Eiland van Madagaskar , naar de uiterfte deelen van den Oofterfchen Archipel, te 

 vinden zy. 



3. Dathy, naar 't gevoelen van zommige anderen , 't uitwerpzel , of 't zaad vanden 

 Walvifch is 5 en Joofi Globius zegt , in zyne hiftorie van den grauwen Amber, dat 

 deze koftelyke ftofre uit de ingewanden van zekeren Walvifch, Tromp geheten, voorts 

 komt i vermids hy op 't hoofd een tromp met tanden heeft een voet lang en een vuift 

 dik , en dat d' Amber , anders Spermace genaamt , in 't hoofd van dezen Walvifch 

 gevonden word. 



4. Dat andere willen j dat d' Amber een Zeefchuim is , of wel een Leem , die onder 

 uit de aarde komt , of uit de klippen , waar in hy word overgehaalt. 



f. Dat 'er zyn die gelooven , dat zekere vifch , Azel genoemt , zeer op den grau- 

 wen Amber verlekkert , geduurig dezen A mber zoekt , maar dat hy , zoo dra hy 'er van 

 gegeeten heeft, fterftj waar na de viflehers, die hem op 't water zien dry ven, hem 

 opvangen , om den Amber , dien hy ingezwolgen heeft , uit zynen buik te haaien. 



6. Dat andere meenen , dat de grauwe Amber van kleine honigdruppelen zich 

 t' zamenzet , die met den tyd , door de zonne herkookt wordende , van de rotzen 

 en klippen in zee vallen , daar de beweging van 't zout en der baaren de kokinge vol- 

 trekkende , deze druppelen de ly vigheit , waar in ze gevonden worden , byzet. Maar daar 

 fteekt weinig waarfchynlykheit in deze meeninge j overmids men Hukken Amber van twee 

 hondert ponden gewigt vindt. 



Deze grauwe Amber , gelyk Furetiere aantekent , is van marmerkoleur > op den grau-* 

 wen trekkende. Dikwyls word het lichter of donkerder gevonden, met witte ftreepen , 

 en zomtyds eenigzins geelachtig. Zomwylen worden 'er ook vogelfnebben , met bloe-* 

 delooze diertjes , en andere ftoffen in gevonden , die 'er , terwyl hy noch maar een vloei- 

 jend Leem was, zich mede vermengt hebben. Ik heb 'er eenige ftukjes van, waar in 

 vyf of zes vogelbekjes , en dergelyke dingen zyn. 



De befte grauwe Amber word op 't Eiland Mauritius, in Afrika, gevonden. 



Gemeenlyk word deze Amber na een onweder gevonden , en de varkens, die het van 

 zeer verre ruiken , verzuimen niet om 'er naar toe te loopen , en het gretiglyk in te 

 ilokken. Izaak Vigni , een Franfch reiziger , meldt , dat in eene zekere landftreek de grau- 

 we Amber in zulk eene overtollige menigte word gevonden , dat 'er wel iooofche- 

 pen mede zou konnen bevragt worden, en dat hy zelf daar terplaatze een ftuk kreeg , 

 't geen hy voor 1200 ponden fteerlings, dat 14300 Hollandfche guldens is, verkocht. 

 Maar gelyk men tot noch toe deze plaats niet heeft konnen ontdekken , onaangezien 

 men zes weeken lang van voet tot voet zonder ophouden naar de plaats dezer land- 

 ftreeke gezogt heeft, geloof ik vaftelyk, dat het geen 'er deze Schryver van zegt een 

 verdigtzel is. 



Behalven alle deze gevoelens , die ik hebbe bygebragt , is noch dat overig van die 

 meenen, dat deze koftelyke ftoffe niet anders dan een zeeflym is, die de beftandigheic 

 van den grauwen Amber verkrygt , en dat hy , na door de zon gedroogt te zyn , op 

 't vier word gefmolten , om 'er de wezentlyke kracht en geuren van te maaken , en 

 vervolgens ook onder andere droogeryen gemengt word. 



By deze zoo zeer verfcheide meeningen over den oorfprong van den grauwen Am- 



Ll bcr, 



