• 



RARITEIT-KAMER* ÏÜ Boek. t6 f 



't Is onnodig hier veele redenen by te brengen, bm teroonen» dat zulk eene mee- 'MJ&4 

 ninge verre van de waarheit af, en onwaardig zulk ecnen grooten Filofoofis: Voor %£$& 

 'eerft om dat hy zegt , dat de Kamfer in de zee groeit j ten tweeden j overmids hy ™*^ : 

 van deze zelve Kamfer , die koild en droog is in den derden graad , een foort van Amber 

 maakt, die hy echter heet en droog in den tweeden graad ftelt. Wy zullen hier eeni- 

 ge woorden aantrekken» die by Serapioh en Avicenna gevonden worden. S erapion 'm. 

 zyn Boek van de Kruiden, het 196 hooftft. beveftigt, dat men cene groote menigte 

 Amber uit het land Zinga •> dat is > Sófola, vervoert, want Zingt of Zangay bete- 

 kent m de Perfifche en Arabifche taaie Zwart in 't Neêrlandfch ; en overmids deze 

 ganfche ftrand van Ethiopien door Negers of Zwarten word bewoont , heet Serapion 

 die Zinga. Van gelyken geeft Avicenna , in zyn tweede boek, het 63 hooftft. deri 

 Amber den naam van Almendeli , als of men zeide van Meiinde , en dien van Sela- 

 chrifticum , mogelyk van den naam van Zeilan (Cylón) een van de vermaardfte Eilanden 

 van'tOoften. Lacuna in 'teerde Boek zyner verklaringen over 'Diofcorides , het 2o üe 

 hoofdft. meent dat het een ftad is j waar in hy mistaft , gemerkt het een Eiland met 

 veele fteden is. Daar hebt gy al wat 'er d' Arabifche Schryvers van melden j en belan- 

 gende de Grieken , daar is 'er niet een, behalven A'étius , die 'er gewag van maakt. 



Vorder 3 zie hier wat myn gevoelen over dit (tuk is. Gelyk naar den aart der Lan- ** Gevoe- 

 den, de aarde zomtyds rood als Armenifche Bolus is, zomtyds witalskryt, enzom- GarcX 

 tyds ook.zwartachtig , zoo is 't ook waarfcliynlyk , dat 'er , of Eilanden, of Lande- du ^ arditi 



* wegens 



ryen gevonden worden, van een Amberkoleur, of gedaante, door dien de aarde ligt, den Am- 

 en fponsachtig is , of, als een Kampernoelje , met kleine gaatjes. De groote menigte , 

 die 'er van gevonden word > toont middagklaar dat dit waarachtig is , gemerkt men 

 zelfs menigmaal ftukken zoo dik als een man, ter lengte van po, en breedte van 22 

 handpalmen gevonden heeft. Zommige hebben verzekert een Eiland ganfch van zui- &'*&• 

 Veren Amber gezien te hebben , maar alhoewel men naderhant met veel moeite naar ganfch 

 't zelve gezogt heeft , is 't echter nooit weder gevonden. . JJ* Am ~ 



In 't jaar 1 fff vond men een ftuk Amber omtrent de Komorynfche Kaap , tegen De Kaap 

 over de Maldivefche Eilanden, ter gewigte van drie duizent ponden ; doch dewylhy van ' Ko ^ ' 

 die 't had gevonden meende dat het pik» of een foort van leem waS) verkocht hy het 

 tot eenen zeer laagen prys. 



't Grootfte ftuk dat ik ooit heb gezien , woeg niet meer dan omtrent 1 y ponden , Een Ruk 

 maar die in Ethiopien vaaren , om te koopman fchappen , verzekeren , dat zy 'er veel Amber 

 grooter hebben gezien ; want deze ganfche kuft van Ethiopien van Sofala af, tot aan pnden. 

 Brana heeft overvloed van Amber. Hy word ook zomwylcn , doch zelden , 'm de lan- 

 den van Timor en Brazil gevonden. 



Ik heb ook gezien ; dat 'er in 't jaar i^oj naar d' aantekening der Schry veren, 

 een groot ftuk in een haven van de Portugalfche zee, Setubal gchectcn 9 is gevonden. 



Zomtyds worden 'er Ambalrftukken gevonden , waar in men iets als Vogelbekjes ziet , 

 én 't is gelooflyk dat 'er deze beeftjes in neftelen. Ook vind men by wylenin deze Am- 

 berbrokken fchelpen en fchaalen van Zeeoefters , die 'er waarfchynlyk 5 wanneer d' 

 Amber tegens haar aandryft , in blyven zitten. Verder word die voor de befte Amber Vertie- 

 gehoudenj die de zuiverde is , en 't naartthy 't wit komt, dat is, die afchgrau is i Zï^Tm- 

 of ook wel , die dan eens witte , dan eens alchgrauwe aderen heeft » die daar by ligt ' 

 is , en waar uit , met een naaide doorgeprikt zynde 3 eenig olyachtig vocht druipt. 

 De zwarte in tegendeel word niet veel geacht , en is gevolgelyk van kleine waardes 

 , en indien Serapion , in zyn Boek boven aangetrokken , de witte niet goedkeurt, zulks 

 is om dat hy van die fpreekt, die met plaafteraarde vervalfcht is. 



Wy zullen hier een woord in 't voorbygaan aanroeren 5 van de tegenzegginge 

 van Nanardus , die in zyne uitkippinge der Gefteenten 9 d' eerfte onderfcheiding , be- 

 weert dat d' Amber een nieuwgevonden ding is, waar van hy luttel werk maakt.. Maar 

 een weinig verder > in de t' zamenmenginge van den "Diambra , als of hy niet dagt 



L 1 2 aart 



• ber. 



* 



