2 74 D' AMBOINSCHE 



del is , die alle de levendige geeften vervrolykt , en die zelf een balièmkracht 

 heeft. 



Wy beüuiten onze Aanmerkingen , met te zeggen , dat 'er van alle de verfcheide 

 gevoelens die ik hebbe bygebragt , geen bewyslyker is , dan 't geene fielt dat hy een foort 

 van Leem is, of dat hy 'er van voortkomt >, gemerkt gelyk ik ftraks bewezen heb? 

 de bronnen of fpringen van dezelve op den grond der zee, in de holen van branden- 

 den Leem, die 'er, zoo wel als onder de bergen, in voorkomen j te vinden zyn. Nu 

 dat 'er onderaardfeh vuur op den grond van deze groote diepten is , is ligtelyk af te 

 neemen uit de nieuwe Eilanden, die men van tyd tot tyd van Pruimfteen ziet voortko- 

 men, 't geen niet anders dan eene opwerping, of uitdamping van vuur kan zyn. 



Ik kon my veel breeder over deze doffe uitbreiden, maar gelyk ik door geen ande- 

 re beweegreden .de penne in de hand heb genomen , dan om zommigen onzer Ge- 

 leerden gaande te maaken , op dat ze ons hunne ondervindingen over dit ftuk , van 

 den aart en oorfprong des Ambers mededeelden , vind ik ongeraden my in myne be- 

 fpiegelingen hier over breeder uit te laaten. Ik onderwerp ze , Myn Heer , aan uw 

 oordeel , u biddende fe willen gelooven dat ik altyd bereid zal zyn de reden te vol- 

 gen , en veel achtinge te toonen voor 't oordeel van een perfoon als gy zyt , die on- 

 eindig meer licht dan ik bezit. 



Ik bijv e y 

 M Y N H E E R, 



V. Ed. ganfeh verpligte dienaar 3 



N. N. 



XXXVI. HOOFTDEEL. 



Ambra nioxa : Ambar Itan. 



De T""^, E zwarte Ambar 5 'm 't gemeen Ambar.de Noort genaamt , uit een bedorven 



zwarte H |j naam in net Franfch Ambar de noir> word in 't gemeen gehouden voor een 



JiYfthcY uC"* BB mm 



fihreven, J ^ uitwerpfel van den Walvifch, om dat men hem by 't openen van zoodaa- 



en watdie nige vl ff c ^ n g emee nlyk in 't achterfte des buiks vind , doch dewyl , gelyk in 



't voorgaande Hooftdeel gezegt is , de rechte Ambar dikwyls met dezen zwarten om- 



geeven gevonden word , zoo moet ze de Walvifch zoo wel door den mond als door 



den afgank uitwerpen ; hy mag nu door den Walvifch verandert of vermeerdert wor- 



Gevoekn den, zoo kan ik geenzins gelooven, dat zoo wel de zwarte als de grauwe Ambar 'm 



tin vin den Walvifch voortgeteelt Worde , maar dat ze beide zyn.eene lymachtige of olyachti- 



den zei- g e vochtigheid uit den grond der zee voortkomende , dewelke op hel water dryvende 



door allerhande groote viflehen , en miflchien in hun maage wat venmdert word. 



Onder den naam van zwarten Ambar word in deze Oofterfche geweften tweederley 

 fubftantie verkogt merkelyk van malkander verfthillende , hoewel ze miflchien een ge- 

 meene natuur hebben : D' eerfte is de eigentlyke zwarte Ambar , dien men in zee 

 vind : D' ander is het Boëtonfche Steenpek of Ambar Batoe. 

 Nader D* eigentlyke zwarte Ambar, die men met en zonder Ambergrys vind, is hetgee- 



"dZfvli ne meeft door den Walvifch uitgeworpen word, met groote ftukken in zee dryvende, 

 uit den grond der zelver voortkomende omtrent de Zuid-Ooftere Eilanden , en van daar 

 tot Nova Gninea en het Zuidland , daar zich ook veele Walviflchen ophouden : En 



niet 



