i7 6 D' AMBOINSCHE 



kalan , ('t welk is een klein flach van Thynnus.) Hierom gelooven de Boetonders of 



immers maaken het andere wys , dat hét een uitfpuigfel van den Walvifch zy : Ande- 



Verzie- re , die wel weeten , dat het uit het Land komt , zegeen of verzieren, dat op de voor- 



rinve der 



Mande- noemde plaats in 't gebergte een groote Slange woont , Bokulawa of Bonkulava ge- 



'Zllehen naamt 5 een flach van de aldergrootfte Boa , dewelke de Maleijers Ularpetola noemen j 



fjeeikluch- deze Slange zal den voornoemden Ambar uitfpuigen , als ze aan 't water komt om te 



drinken , die daar na door de rivier in Zee gevoert word : Hoor nu hoe het met Bo- 



iwa verder afloopt, als hy zeer oud en groot geworden is, dathy de dikte en lang- 

 te van een Calappus-Boom heeft , zoo kan hy wegens de zwaarte 'zynes lyfs niet 

 meer voortkoomen , blyft derhalven meeft op een plaats leggen , zich geneerende met 

 het geene hem naaft voorkomt , door dit lange ftilliggen vergadert zoo veel vui- 

 ligheid en ftof op zyn lyf, dat 'er een geheele ruigte en ftruiken op groeijen , wanneer 

 nu al het voedzel op is , zoo port hem de natuur fchielyk op , en maakt hem indach- 

 tig, dat zyn tyd uit is op het land te woonen, Bokulawa dan met een wakker voor- 

 neemen zich opwekkende neemt affcheid van het land , doch niet zonder fchrik van 

 de toehoorders , hy breekt met een groot gedruis door boomen en ftruiken , alles bree- 

 kende wat hem voorkomt, niet anders als of men een groote boom de bergen affleep- 

 te, hy neemt zyn weg recht naar de zee, daar hy dan in zwemt, verandert zynde in 

 een langen en dunnen Walvifch, dewelke fchubben en tanden heeft, zyn oude natuur 

 van zwarten Ambar uit te fpuigen behoudende. 

 Eenan- Q ie van 't Eiland Binonco in 't Zuid-Weften van Boëton gelegen zien dikwyls der- 

 tLT'van 8 e tyk e Viflchen en Slangen omtrent hun Eilanden , daar men ook den voorfchreven 

 't voor- zwarten Ambar vindt : Zeker Makkaflaar, die zomtyds de waarheid iprak, verzekerde 

 gam my met zyn oogen gezien te hebben, dat op het Land Makkaffar omtrentTuratta een 



zulken booms dikte hebbende en bekruide Slang van het gebergte afdaalde, en naarde 

 zee ging met zulken gedruis, dat de omftanders daar voor vlooden , doch of hy in 

 een vifch verandert zy , konde hy niet zeggen : Ik gifle dat ze door dezen Vifch ver- 

 De Pri- fl. aan c j en langwerpigen en getanden Walvifch Tri/lis , dewelke in den Indiaanfchen 

 tandeWal- Oceaan zeer groot gevonden word : By mynen tyd is een zulken vifch dood komen 

 ' aandryven op het groote rif van Lacker* een van deZuid-Ooftere Eilanden , lang over 

 de 30 gemeene vademen of i f o voeten, niet dik maar gefchubt , en de mond vol tan- 

 den , van ongelyke grootte , gelyk de flangen hebben ; want de grootfte waaren een 

 ftaande hand of een fpan lang, vier vingeren breed, boven een weinig krom met een 

 ftorapefpits, maflief en vuilgeel , doch binnen wit en als y voor, doch veel harder : 

 Dergelyken een ik bezitte door vereeringe van den H r . Qualbergen doe ter tyd Gouver- 

 neur in Banda j andere zyn korter , doch wel zoo breed en boven ftomp. 

 Nader Wederkeerende tot den zwarten Amber zoo vermoede ik, dat op Boëton meer zul- 



Za»dïn kè plaatfen moeten zyn, dewelke Bitumen (lym) moeten uitzweeten , want aan de Weftzy- 

 zwarte* je van Boëton op den ftrand van Waloba , andere zeggen Waccocco , vind men op ftrand 



Ambar \ r DO . r 



en 't ge- grauwzwarte fteenen, die 'men voor gemeene fteenen aanziet , maar als men ze nader 

 S Idry- onderzoekt , zoo bevind men dat het een klomp van Bitumen (lym) is vermengt met 

 over den g r of zand , kleine, zwarte en donkergroene fteentjes , dewelke toetfen, alles metter 

 tyd tot een fteen verhardt : De zwarte hier van aan het vuur gehouden , worden aan 

 dien hoek een weinig week, bryzelig, branden bezwaarly ken rieken fterk als fteenkoo- 

 len * de grauwe zyn ai te oud en hard , fmelten aan 't vuur niet wel , doch bryzelenen 

 geeven den voorfchreven reuk : Die van Boëton noemen ze Batoe Ambar , dat is Ambar- 

 fleen, en worden by hun niet geacht noch gebruikt: Het fchynt dat deze weeke Am- 

 bar door den Wellen wind op Tomahoes ftrandt , zynde de Wefthoek van Boero en 

 wel 40 mylen van de dwaal-Bay of den bocht van Coeloetsjoetsjoe , daar zyn dikwyls 

 flukken opgedreeven van zuiver zwarten Ambar zonder vermenginge van zand , doch 

 zommige daar onder zoo hard en grauw» dat men ze voor zuivere fteenen aanziet. 

 ivordtge- De zwarte Ambar in 't gemeen is van kleine waarde en gebruik: D'eerfte foorteof 



Wal- 



