RARITEIT-KAMER. III Boek. m 



Walvifch-Ambar word meeft gebruikt om de welriekende Koraalen of Paternofters daar bruihm 

 van te maaken , gelyk in 't voorgaande Hooftdeel gezegtis: De tweede foorte of Boè'-^ ™™~ 

 tonfche , Ambar batti > word by die van Coeloetsjoetsjoe gefmolten en in fchotels ge- Paterm- 

 gooten, waar uit groote koeken worden , fchoon , zwart en harder als pik, blinkende "' 

 als men ze breekt , die zy dan aan de vreemde handelaars verkoopen voor het geene 

 zy hun konnen wys maaken : De Malei jers en Makkafïaaren koopen het echter voor 

 geringen prys , dewyl ze het van noden hebben om een weinig daar van onder de Ook reuk- 

 %)upa te mengen > want het geeft andere zoete reukwerken de mannelyke kracht , dat 

 is , maakt ze langduurende en krachtig , doch men moet de nette maat weeten , want 

 een weinig te veel daar onder komende , bederft het geheele reukwerk : Met het verfche 

 berookt men de vifchlynen , netten , en ferijen om de viiTchen aan te lokken. In 't jaar 

 1 669. hadden die van Boero eeivkoek van zwarten Ambar, waar medezy de kinderpok- 

 ken, [die doen geweldig omging] berookten , om het moeijelyk jeuken en krauwen 

 te verdryven : De Amberfteenen deugen nergens toe als om de tuinen daar mede te 

 berooken , doch ik hebbe bevonden , dat ze onder reukwerk bequaamer zyn als het 

 zuivere (teenpik, dewyl ze door het affpoelen van zee- water meer van den Ambar-reuk 

 verkreegen hebben : De Koning van Boet on heeft in zyne ftad op den berg een water- 

 bak bereid , daar toe nemende het voorfchreve fteenpik met olye week gemaakt in 

 plaats van piment, want in 't water word het weder hard : Die van Bo'èton vermengen 

 het ook met wafch > olye en verfcheiden welriekend hers , maaken 'er grauw- 

 zwarte bollen van, en verkoopen ze voor Amber, voor welk bedrog men zich wach- 

 ten moet, want het is een flecht vuil goedje, langen tyd week en naar Calappm-olyc 

 riekende, maar metter tyd word het fteenhard. 



Ambar Gunow is een andere zwarte fubftantie , dewelke ons die van Bo'èton voor &*** 



ö ,. , derejoort 



een Ambar verkoopen, zeggende dat dezelve in 't gebergte groeije en niet dieponder Ambar 

 de aarde ligge omtrent de wortelen van eenige boomen : Ik zie het aan voor een rejïna ê im0fl £- 

 [hers] van een my noch onbekenden Boom , want het gelykt zeer wel het Gummi Elemiy 

 doch zonder reuk; aan zommige deelen hoornverwig, aan zommige bleekgeel en ros , 

 op kooien riekt het als vet, doch niet onlieflyk: Mend vind ook ftoppelen , drooge 

 ryskens en bladeren daar onder , eenige hoeken zien 'er uit als dik groen glas , en 

 aan 't vuur gehouden brand het als ander rejïna [hers.] De bedriegelyke Boè'tonders, 

 óic alle dingen op hun Land vallende een valfchen naam geeven , maaken de vreemde- 

 lingen wys , dat het een duur ding zy en een foorte van Amber , welken de bergen 

 voortbrengen : Zy gebruiken het onder welriekende zalve en onder ander reukwerk, Tot welk 

 daar de gemeene T>ammar Selan bequaamer zoude zyn : De voornoemde zwarte Am- ge j[™ waar 

 ber-fteenen van Boero worden eigentlyk gevonden omtrent Foggileko of oud Foggi, doch £f™% 

 by de Inlanders niet gekent en geacht. 



XXXVII. HOOFTDEEL. 



Ambra alba. Sperma Ceti. Ambar Poeti. 



HEt derde geflacht van Ambar is de witte, waar onder ik geenzins verftaden DewHte 

 witten Vogel Ambar in 't begin van 't voorgaande XXXV. Hooftdeel uit Jj^™» 

 Caftagneda verhaalt, dewelke zoo hyis, onder den Ambargrys moet gere- Sgm 

 kent worden •, maar dat wit fchilffenge goedje, 't welk men in t gemeen naamU 

 Sperma Ceti noemt : Ons Ooft-Indifche Sperma Ceti nochtans verfchüt m gedaante, 

 maar niet in fubftantie van het Europifche , het welk met groote plafTen in zee dryft , geel- 

 achtig of vuilwit , en in kleine fchilfferen verwaart word. Daarentegen het Ooft-Indi- 

 fche vind men met groote en kleine (tukjes zaamen gepakt, zommige een vuift , zom- 



M m 3 mi S e 



