a8 4 D'AMBOINSCHE 



*»'g' roode en geele Agaat j want zommige zyn roodachtig als rauw vleefch of wa> 

 V rood y ande- ter , daar in bloedig vleefch gewaffchen is, en fchier niet doorfchynende , 't welk de 

 Zö"wk~ recnte Carneol zyn moet; andere zyn Oranjeverwig, half doorfchynende > metbree- 

 t'zaamen de aderen , die zomtyds eenige beelden vertoonen ; zommige ook witachtig als een 

 ' ander Agaat : Alle zyn ze ftomp van kanten en vetachtig van aanzien : Daar zyn 'ec 



ook zoo vuurigrood , dat men ze voor geele Robynen zoude aanzien, doch aan dei» 



kant hebben ze altyd eenige donkere plekken of aderen. 



XL. HOOFTDEEL. 



Kat-oogen. Maleitfch , Matta Cutsfmg. 



Kat-oo- Tf" 7" At-oogen , by de Portugeezen Olhos de Gathos genaamt > zyn een fbortc 

 weeSS B^ van ®P a l us ' hebbende tot een byzonder merkteken , dat ze over 't lyf een 

 wende van jB_^^^ witten ftraal vertoonen 5 als men zekeren hoek tegen 't licht keert , zy mo- 

 gen dan donker , half, of geheel doorfchynende zyn , en van wat koleut 

 zy willen, zoo ze dezen ftraal niet hebben , zoo zyn 't geen Kat-oogen j dochftaat 

 te merken , wanneer men den rechten hoek niet naar 't licht keert , zoo ziet men den 

 Waar ftraal niet of weinig } ook fchynt de ftraal altyd mooijer en grooter by de kaers dan 

 fiwteZ». by dag. De flegtfte hebben een grauwgeele koleur , zommige naar 't groen trekkende» 

 Meuren. eve n gelyk de oogen der Katten ; zommige niet, zommige half doorfchynende, en hun 

 ftraal trekt uit den witten naar den geelen. Men moet ze niet flypen met tafels of kan* 

 ten , maar rond laaten en flegt polyften. De flegtfte worden gebruikt tot Brazeletten en 

 Taternofters , de halfdoorfchynende worden in ringen gezet, doch moeten van onde- 

 ren platachtig zyn , en niet diep in de kas ftaan. 

 Element- De mooifte foorte hier van komt nader aan den OpaU en hiet by de Duitfche JTu- 

 ^vTerfihy- weiiers Elementfteen , Gemma Elementorum j hy heeft de grootte van een erweet , is door- 

 nende. fchynende als een donker kryftal , waar in men de koleuren der vier Elementen kan zien 

 fpeelen ; want het doorfchynend lichaam met de witte melkftraal vertoont de lucht $ 

 En ver- een geel vlammetje ter zyden het vuur; een blauw plekje het water; de andere don- 

 Tunnvln kere hoe ^ ^ e zwarte aarc *e : Na zonnen ondergang vertoonen zy zich vuuriger dan by 

 den regen- (feg : Deze zyn weeke en teere fteenen, die men zachtjes handelen moet; men vind 



ze op Ceylon in Cambaija en Tegu. 

 Bygeioof ty worden in Indien veel hooger gefchat en ook dierder verkogt dan in Europa, 

 der Ma»- om Jat de Javanen een algemeen gevoelen of waangeloof hebben, dat des bezitters en 

 dlZhe" draagers goed niet zal verminderen maar al geftadig vermeerderen -, miffchien om daC 

 menfehen , dien 't wel gaat, veele benyders hebben, die de oogen toefluiten om 

 eenes anderen geluk niet te zien. Zy gelooven ook dat Vrouwen , die dezen fteen 

 draagen , by het manvolk zullen aangenaam worden : Het is ook een Droomfteen zoo 

 wel als den Amathift , want hy maakt geneugelyke droomen , en wil egter van geen 

 droomer gedragen zyn: De Oude noemden diergelyken fteen Taederos> in'tDuitfdi 

 een Wêze , om dat hy minnens waardig is als een mooi weesjongetje. 

 Onder- Noch een andere ondervindinge heb ik van den Elementfteen , dat hy in een ring 

 Va» deï faande , en uitpuilende gelyk een erweet , de beelden en koleur vertoont van alles» 

 Scbryver. 'twelk zyn affchynzel naar hem toefchiet, inzonderheit als men onderdak ftaati by 

 voorbeeld. Eens zat ik in een Oranbay (zynde een gedekt vaartuig daarin fatzoenlyke 

 luiden vaaren :) een zulken ring aan de hand hebbende en iahgs het land vaarende; ik 

 konde daar in zien de groene boomen , die ter zyden op het land ftonden , het be- 

 wegen der fchippers die achter my , en de aangezichten van die neftèns my zaten. 1 

 Indien deze Elementfteen den naam van den rechten Q/w/#* niet kan haaien , zoo dunkt 



my 



