ï 9 o D'AMBOINSCHE 



romandel 'm een rivier : Den Inlandfchen naam weet ik niet , waarom ik hem Cepitet 

 noeme, dat is, Tuin-fteeiij vermeit hjTlinius Libr. 37. Cap.10. 



"Deze Afbeeldinge hebben wy hier weder by gevoegt , ons mede ter hand gejielt door den 

 voornoemden Hr. Fcitema. Waar van ik uit veele dit weinige hebbe gezocht , zoo 

 vee Tt nodig was tot dit Hooft deel: Zie de plaat LVI. "Die by letter A. verbeeldt is een 

 fes hoekige f ortres , rontom m zyn wallen en grachten -, hy is hoog doorfchynend rood :' 

 T)ïe by letter B. is doorfchynende oranjeverwig, doch het middel/ie eilandtje is wit , met 

 een rood geflippelde firand omtrokken } doch zoo eed el en teer van tekening en koleur , 

 dat het onmogelyk is dezelve wel op koper te verbeelden. 'Die by letter C. is met een 

 witten gr o^d, doch niet doorfchynende -, de afbeelding is grauw purperachtig , doch met 

 fnelle witte f reepen omtrokken. By letter. Y). is de bnitenf e rand doorfchynend als glas -, de 

 f ortres ts bruin pur j er acht ig en tuffchen in helder van koleur. T^e afgetekende by E. is 

 de buitenfie omtrek bruin doorfchynende , waar na weder drie ftreepen v er fc heide van 

 koleur zyn , verbeeldende een dyk , rontom een doorfchynend doch y zacht ig water , in 

 welkers midden legt eengroot Eiland, en rontom het zelve veele kleine Edatidtjes j de- 

 ze zyn blaauw-, purper en roodachtig van koleur : 'Ditfluk is zoo uitmuntend en vreemd \ 

 als my onder die foor t oit is voorgekomen. Tie laatfle van deze is verbeeldt by letter F. 

 zynde wit en blauwachtig, doch weinig door fchynende. T>us verre hebben wyeenige ver- 

 beeldt , die tot dit Hooft deel behoor en, en om te vertoonen, hoe wonder lyk de natuur in 

 de fteenen f peelt , zoo konnen wy niet voor bygaan eenige dergelyke op de zelve plaat 

 te vertoonen f by N°. 1. is een foort van <^y£gyptifch marmer of ' Achaat , bont en ver- 

 fcheide van koleur, waar in men de gedaante van een biddend en Tatis ziet in zyn ge- 

 daante en verwen, zoo als hier afgebeeldt fiaat , doch de lucht is wat ge plekt er en me er 

 gevlakt : T>it hebbe ik gevonden onder veele foorten vanfleenen, die buiten Romen uit 

 een oude tempel van het muur bekleedzel zyn gebroken. N°. 2. is een 'Du/tfche Achaat- 

 peen, waar op men in zyn volkomen koleur ziet een onder aard f che rots, en door dezel- 

 ve eenige bergen in 't verfchiet , hebbende boven in V verwulf zei twee doorgebrookene 

 gaten, door welkers eene een ftr aalend licht komt vallen: Hiernevens worden noch vef- 

 toont twee uitmuntende flukken van de zoo genaamde Ferr aar f che Natuur-Jleenen aange- 

 wezen by N°. 3.^4. onder veele die ik bezitte , zyn deze wel de netfle en bef e -, zy ko- 

 men veel uit Italien en worden gebruikt tot voor f ukken van Cabinetten : Het is onge- 

 loof yk voor die dezelve noit befchouwt hebben ; men ziet' er in woeflenyen , bergen, 

 ftroomen, vervalle gebouwen , feeden, gewolkte luchten, en andere zeldzaame gezich- 

 ten j en hoe dun men die ook door de kon ft van een zaagt enpolyfl , zoo behoud men egter 

 de gedaante , doch met eenige verandering , na dat de ge koleur de f off e van dezelve 

 loopt. 



XLV. HOOFTDEEL 



Proef der E delgefi eenten. 



Onder- TT" K hebbe by geval en uit eigen ondervindinge gevonden een zeker proef 9 waar 

 van len door men allerhande Edel gefteen ten , zoo ze maar een weinig doorfchynende zyn? 



tmd^Z- JL van ^ e va lf cn e en uit glas gemaakte onderfcheiden kan , welk konftftukje ik noch 

 tuurhke by geen Autheur gelefen hebbe 5 en waar uit ik deze grondregel maake : Alle natuur- 



vmde lyk e Edelgefteenten , die uit bergen komen en geheel of maar ten deele doorfchynende 

 lemend Z Y n ' moeten b Y nac ht of in 't donker gehouden vuuren , dat is> een helderen fchyn 

 of ten minften een vonksken van zich geven , als ze met een ander diergelyken fteen 

 tegen malkander geflagen worden. Dit doet geen glas > geen Meftica uit eenig gedier- 

 te of plante die niet doorfchynende zyn , noch geen donker en weeke fteen al is hy natuur- 

 lyk i dit vuurtje of glans is nochtans verfcheiden 5 in d' een minder in d' ander meer* 

 uit d' een moeijelyker te haaien dan uit d' ander? waar van ik de volgende ondervindin- 

 gen aangetekent hebbe. 

 tnertm^' *"* e diamant, Robyn en Saphyr> vuuren weinig en bezwaarlyk, te weten de Dia- 

 ontrent dan kim heeft een klein doch fcherp blixeniend vonksken ■> waar door ik geen zins verfta 



een 



