RARITEIT-KAMER. III -Boek. ipj 



hunne Papen eerft moeten belezen zyn , en dan op ieder vrydag met eenig goec 

 reukwerk berookt worden. 



Onder de Mefïica worden mede gerekent eenige andere fteentjes , dewelke niet op 

 de voorfchreve manier in dieren ', houten of planten maar buiten gewoonte in an* 

 dere fteenen van een ander fubftantie gevonden worden. 



• XLVII. HOOFTDEEL 

 Encardia humana. Muttiara manufia. 



OM van de Mefiic£ te beginnen , dewelke in de dieren groeijen > zoo komt De Ep- 

 ten eerften voor de Menfchen-fteen , Encardia humana , in 't Maleitfch cardia hu " 

 , mana /'* 



Muttiara of Mejtica manufia genaamt j waar van ik 'er maar twee gezien heb- ***** van 



be : De eerfte naar 't zeggen van den verkoper gegroeit in 'therte van een 'ZJfihe 

 menfch j zynde geweeft een Javaanfche Paap, ik weet niet om wat oorzaake door die Paa P&* 

 van Tombomco doot geflagen , in wiens hert omtrent des zelfs fpits deze fteen gevon- 

 den is : Hy was in de grootte en gedaante van een oude en gefchilde Tinang, dat is > 

 als d' onderde en ftompe fpitfe van een hertj aan de bovenfte zyde platachtig ; van 

 koleur zwart; aan de platte zyde zwarter j aan de fpitlè wat naar den^grauwen trek- Hm ko- 

 kende , rondom met heel kleine gaatjes als of hy met fpelden gefprikkelt was: Om-^J|'* 

 trent de fpits zag men veele en pas kennelyke ftreepen flangswyze rondom loopen- ftbrevtn* 

 de , doch bogtig en geene kringen maakende : Voorts zeer hard , zwart en altyd kou- 

 der dan andere fteenen j indien hy de voorfchreve gaatjes en ftreepen niet hadde, die 

 de zwarte koleur en gladdigheit verminderen , men zoude hem voor een toetfteen aan* 

 zien» want hy ook de metalen toetfte. De Inlanders zeggen dat hy gelukkig zyinden 

 oorlog te draagen j de menfchen ftout , liftig en anderer Luiden voornemen ligt be- 

 kent maakt. 



Een ander •Menfchen-fteen * doch niet bekent in wat deel des menfchen hy gezeten •&***■■ 

 hadde , is kleinder , in de grootte van een Amarelle kerfiè > niet hertformig , maar 

 onordentlyk rondj hard> zwaar, noch kouder dan de voornoemde, donkerrood en wat 

 ros» vol merkelyke gaatjes j van buiten ruig en wat korlig zonder ftreepen, maar aan 

 de platte zyde met builen als of 'er ftukjes uitgefprongen waaren. Hy is my van Mak" 

 kaffiar gezonden met den naam van Menfchen-fteen, doch ik hebbe den Eigenaar niet 

 fpreeken noch vraagen konnen, hoe en in wat menfch hy gevonden zy. 



'Plinius Lib. 37. Cap. 10. heeft driederleye fteenen , die hy Encardia en Cardifce Püm'us 

 noemt : De i fte vertoont een zwart hert , afgetekent op een veld van een ander *£$£ 

 koleur: De 2 de een dusdaanig groen hert: De 3^ vertoont een zwart hert, maar is 

 aan zyne andere deelen wit. Het kan wel zyn dat ze alle drie foorten zyn van Achates 

 o£Onyx', evenwei hebben wy onzen Mefitca Manufia den zelven naam willen geven y 

 dewyl Encardia in 't Griekfch te kennen geeft een fteen die in 't hart gevonden is , en 

 den naam Cardifce hebben wy boven in het II. Boek 't XXVIII. Hooftdeel aan een 

 hartformig fchulpje gegeven. 



Nota: Steenen, die men in blaazen? nieren en gal van menfchen vindt* worden 

 onder de Mefiica niet gerekent. 



O o 3 • XLVIIL 



