1J>y D' AMBOINSCHE 



Jer in 't van ze lfs in (tukken gefprongen , eer hy in de ketenen geklonken wierde , en de ftuk- 



vaTeè» ken daar na door hem uit mifmoedigheit weggefmeten j te meer dewyl hem de Genius 



d 7volS ^ es voorfchreve varkenfteens naar ouder gewoonte in de gedaante van een man in den 



droom niet meer verfchynen en geen ukkomft openbaaren wilde , daarom hy zich dien 



'Ee»dier-'oók quyt maakte. Op mynen tweeden trouwdag heefteen van de aanzittende gaden in 



ïlafam een tam varkenshooft , digt onder 't oog een fteentje gevonden in de grootte van een 



varkmge- erwete , n i et rec ht rond, eerft wit, daar na allenkskens grauwachtig wordende* deze 



was zoo hard niet als de voorgaande. 



LI. HOOFTDEEL. 



Pibe Porcorum. Varkens Bollen. 



De Piia '11 "^k Ewyl wy nu aafh 't verhaal der Varkens geraakt zyn s zoo moeten wy noch meer 

 Porcorum B dingen aannaaien , dewelke zeldzaam in dezelve zyn ; in de magen van de 



-ven^iedië ffl ^Jp voorfchreve Strandjutten of kleine wilde Varkens op het Land Hoehamohel 

 fp'fe^faat vmc * men dikwyls 2, 3 en 4, ballen omtrent een vuift groot of minder, zom- 



LVll. m ige vierkant , zommige rond als een kogel, van buiten zyn ze vaalgrauw gelyk de 

 vezyn, óf, grauwe hoeden , zommige ook bruin , ruig als een vilt , daar aan men de haairtjes 

 hoedie . klaarlvk bekennen kan, ligt en taai van fubftantie; als men ze doorkapt zoo ziet men 



groeiden is J . ° _ . 



an&ker. niets dan diergelyke haairen , in de midden hard , roodachtig doch noch al van haai- 

 ren gemaakt , zoo digt en vaft dat de geheele bal niet dan een enkel vilt fchynt te 

 zyn. Zy hebben geen zonderlyke fmaak en de haairtjes iemand op de huid komende 

 verwekken een klein jeuken : De Jagers hebben my tot noch toe niet konnen zeggen, 

 waar uit deze ballen groeijen , weetende geene vruchten in 't bofch noch geen ander kofl 

 die de Varkens eeten , waar aan diergelyke haairtjes ftaan ; het is ook te verwonde- 

 ren , dat zomtyts 4 diergelyke groote ballen , in eene mage van zulke kleine Varkens 

 gevonden worden , en de Jagers hebben nooit gemerkt , dat zoodanig varkenvleefch 

 Worden flimmer zy van fmaak. Daarentegen heeft men in de magen van zommige koebeeften 



"■Ligen'der diergelyke ballen gevonden, van buiten gladder dan de voorige, zwartgroen en voo- 



kcebeefhn zer s van bi nnen me de haairfg doch niet viltig, maar als van flym. t' zamen gebakken : 



maar deze koebeeften waren lange te voren niet gezond geweeft, quynende en uittee- 



FiCoaatt- rende tot dat ze ftierven. Diergelyke ballen befchryfr 'Dotfor Tifo Lib. f. Cap. 2 ƒ.ƒ#- 



geha ftor. Brafil gevonden te worden in de Brafilifche koebeeften , die hy Top hos Tilofos 

 Jumentorum noemt : Deze koebeeften gaan langen tyd kuchende en quynende tot dat ze 

 fterven, gelyk de bokken, die den Bezoar hebben j dezelve ballen zyn ganfch haai- 

 rig , van buiten met een zwartachtige harde en gladde huid omgeven : Hy oordeek 

 Zyn ge- dat ze komen als de koebeeften op haar vel jeuken gevoelen , het welk zy met byten 



dZ^over. in de huid verdryven , willende eenige haairtjes uitrukken en inzwelgen , die dan on~ 

 verdoulyk in de mage zittende met de voorfchreve flymerige huid omgeven worden. 

 Als dit in de Brafilifche koebeeften plaats heeft, zoo kan ik niet weeten , hoe het in 

 de wilde Varkens zyn kan , welkers ballen buiten lichtgrauw en ruig , binnen van rofiè 

 haairtjes gemaakt fchynen , daar de Varkens hier te lande allegaar zwarte haairen heb- 

 ben. 

 Wat ge- Het gebruik van de Brafilifche Top/ms is gewreeven en ingenomen tegens een lang- 



hebbed duurige dyfentherïa , van buiten als haazen haairen opgelegt , ilillet het bloeden der 

 neuzen , 't welk Tifo zegt bevonden te zyn. De Amboinfche Varkenfteenen worden ge- 

 brandt y en men laat de Jagthonden daar aan rieken om gretig op het wild te wor- 



den. 



Om- 



