RARITEIT-KAMER. III Boek. jtj 



m een moeraffig zand, men weet niet of ze de zee opwerpt: Zommige dragen ze aan 

 hun lyf , en geloven dat ze den dragenden bewaaren zullen tegens de tovery der vrou- 

 wen, die ze met liefdranken oWebat Goena verrichten willen. 



Ctenites is een harde donkergrauwe fteen als een Kei, geformeert als Biaanadara, De twee» 

 een foorte van de TecJines of bultige Jacobs Schulpen, met diergelyken rand en ftreep de f oort - 

 of voorens, doch weinige en die niet naar d'ordre van de natuurlyke fchulpen lopen , 

 zoo hard dat men ze qualyk fchrabben kan. Men vind ze op de kleine Eilanden, inde 

 kaarten de Uos genaamt, beooften het grootfte Papoëfche Eiland Meffbal gelegen. Men 

 kan ze brengen onder de foorte van Ombria of Weêrfteenen, leggende hier en daar ver- #W«* 

 ftrooit op den ftrand van die Eilanden. De Papoëers zoeken de rondde uit en gebrui- gebruikt. 

 ken ze in plaats van kogels uit hunne Baiïèn daar mede te fchieten , waar toe ze egter 

 noch andere bequamere hebben , op Meffoal zelfs vallende , die men voor regt yzere 

 kogels van i pond zoude aanzien , gelyk ze ook in der daad yzerachtig zyn. 



Hier by behooren noch eenige andere verfteende Schulpen , van gedaante als de Steen- Noch 

 fcheede en eenige andere gladde Chamae , doch grof , donker en aardachtig van fub- ÏX»* 

 ftantiea dewelke men vind in zommige klippen op ftrand , boven water ftaande, en verfieendè 

 wel bezien zynde kan men niet anders oordeelen of zy zyn het vleefch van dezelve die- 

 ren , door het indringend flyk in fteen verandert -, want men ziet 'er hier en daar noch eeni- 

 ge overblyfzeltjes van de fchaal daar aan. Diergelyke hebben wy veele gevonden in 't 

 jaar 1692. in de rotzen , waar op de Fortrefie 'Duwftede op het Eiland Uliaffar toen- 

 maals gelegt wierde. 



D 



LXVL HOOFTDEEL 

 Cochlites , Cochlea Saxea* Meftica Bia» 



E Steenen in dit Hooftdeei befchreven oordeele ik natuurlyke Slekken geweeft De vet* 

 te zyn, die door eenig geval in harde fteenen verandert zyn, waar van \kscLipn 

 3 foorten aangemerkt hebbe. t^f r£ " 



De eerfte was een witte en half doorfchynende Steen , in de grootte van een De eerjle 

 Roerkogel , in de gedaante van een Alykrüikje , Biapapeda , genaamt , boven in 't II. Boek , Joor 

 VI. Hooftdeei befchreven 5 want hy hadde de zelffte gieren , en omtrent het achterfte noch 

 een donker overblyfzeltje van de fchaal; 't overige was maflief, uitgevult en zoo hard 

 als een Kei , waar voor men dezen zoude aangezien hebben , indien hy by nacht gevuurt 

 en den keiachtigen reuk gehad hadde : Hy is op den ftrand van Mamaio gevonden , 

 en ik hebbe in mynen tyd maar een gezien , die gezonden was aan den groot Hertog Aan den 

 van Tofcana. Men zoude zeggen , dat het geheele Hoorntje in fteen verandert was, f ° g ot ge J^ 

 doch nauwer bezien zynde kan dit niet zyn, dewyl men tufichen de gieren van de fchaal «&»• 

 niets overig vond, behalven een weinig boven op , zoo dat het geheele beeft in fteen 

 verandert moet zyn. 



Dé tweede Cochlites had mede de gedaante van een Alykrüikje , doch daar aan hing J*^* 

 het kruipende dier buiten de fchaal , ten naaften by de gedaante van een volko- 

 men Slek hebbende , doch gerimpelt , gefchonden , en hier en daar een hoekje af- 

 gebroken: Het huiske was als het voorfte, keiachtig en half doorfchynend , maar het Haar ge* 

 dier was een donkere fteen , vuilwit of grauwachtig. Men vind ze zelden , hier en 

 daar een op de ftranden van Leytimor , en ik heb 'er maar 3 gezien 3 waar van de mooi- 

 fte aan den voornoemden groot Hartog gezonden is. Zy koken in Limoenzap , wor- 

 den zuiver daar door, en vuuren niet by nacht > noch hebben eenen keiachtigen reuk : 

 Hoe deze dieren in fteen veranderen kan ik noch niet zeggen? behalven het gevoelen 



Rrz van 



