3** D' AMBO IN SC HE 



1' reenen Van zommi S e Chinezen, te weten, dat deze dieren op den bloten tand kruipende, en 

 ovZheT by geval door het blixem-vuur geraakt , fchielyk verfteenen zouden } indien dit zoo 

 ZnHoTr- was ' dan Zoude het al meer aan a " dere botten ook gebeuren , waar van men geen on- 

 TbuL dervindm S heefc : Het is waarfchynlyker, dat een flach kleine en witte Alykruiken, 

 (die vier of 6 maal meer vleefch hebben , dan haar huisken bergen kan , en daarom 

 in 't Amboinfch Iffi Talefou , dat is, Veel Vleefch of Meer Vleefch genaamt worden) 

 haar van de natuur beftemde maate van wasdom en grootheit erlangt hebbende , van zelfs 

 en door haar eigen fteenzap verftyven en in fteen veranderen : Hoewel dit gevoelen al 

 mede haar zwarigheit heeft, want men kan zeggen , dat dan deze fteen de nette ge- 

 daante van het vorige dier behoort te behouden , het welk men echter niet ziet : Hier 

 op kan men antwoorden , dat de dieren in 't verfteenen qualyk haar vorige gedaante 

 konnen behouden , dewyl ze inkrimpen , hier en daar geftoten en gebroken worden , ge- 

 lyk men aan deze fteene Slekken nooit terdege het hooft bekennen kan. DeMaleijers 

 zeggen, dat ze in andere Landen ook gevonden worden, doch zeer zelden } zy dra- 

 gen ze onder andere Me/lica om 't lyf , inzonderheit de eerfte foorte , om naar hun 

 gevoelen onquetsbaer in den oorlog te zyn. 



f? rttm- e Cochlea Saxea 1S de derde r ° orte van verfteende Slekken, doch geene gedaante van 

 jiandig be- eenig flekkenhuis hebbende , maar alleenlyk een ftuk van het vleefch dezes diers ver- 

 fchreven. toncn fe y gemeenlyk een vinger lang en fchaars een pink dik , meeftendeel krom en 

 bogtig : Men zoude ze voor witte en half doorfchynende Keifteenen aanzien , doch de 

 gedaante bewyft genoegzaam dat ze van eene flekke moeten komen , want het ronde deel 

 heeft altyt een aanwas of vlek, gelyk het kruipende dier gehad heeft } hetrondedeelis 

 het vvitfte , gemeenlyk half doorfchynende en blauwachtig als Achaat , zomtyts effen 

 zomty ts rimpelig met een wit haft in de midden als een ader} de vlerken zyn van eene 

 donkere keiachtige fubftantie; uit wat foorte van hoorntjes zy komen kan ik noch niet 

 zeggen , want men vind de ftukken bloot hier en daar op den ftrand van Leytimor 9 

 en malkanderen niet gelyk. Zy koken dapper inLimoenzap, en vuuren by nacht niet , 

 behalven een weinig aan de keiachtige vlerken , als men ze wat hard flaat ; tegen malkan- 

 der gewreeven rieken ze als andere ftukken van Schulpfchaalen 5 van haar gebruik is 

 noch niet bekent. 



In 't XXIX. Hooftdeel van het voorgaande II. Boek , zyn de verfteende Horens en Schul- 

 pen door den Schry ver geleer dely k-verhandelt: Tiaarneffens , hoe en waarom , dieinStee- 

 nen, op bergen, ja ontoegarikelyke diepten onder d 'aarde gevonden worden. Zyne rede- 

 nen zyn ontwyfelbaar s namelyk , dat ze daar in geraakt zyn, toen Godt de Heer y 

 om de eerfte waereldt te verdelgen, door den algemenen Zond-vloet alles overftroomde 3 

 daar door al dat ge/chapen was , Menfchen, Vogels en Landtgedierte {hutten dat de Ark 

 befloten hield) om hals raakte en vernielt wierdt : Voerende de Vifjchen, {Horens, Schuld 

 pen en andere ft offen daar onder begrepen) door den drift der Wateren , over den gehe- 

 len Aartbodem. Veele zyn daar door in 't diep der Bergen en onder de aarde , door den 

 drift der Wateren , geraakt j die met Steenzap doordrongen , echter de gedaanten behow 

 dende, verft eent zyn: Wordende dagelyks en byna op alle plaat zen, zoo in't binnenfte der. 

 bergen , als aardtgronden gevonden , en daarom van den Schryver , Vader Noachs- 

 Schulpen, genaamt-, alhoewel latere overftromingen zulks mede hebben veroorzaakt. 



*De tegen [prekers van dit gevoelen willen, dat het gcw aften der aarde en ft eenen zyn. < Doch 9 

 wanneer men de zaak met reden navorfcht , is het onbetwiftbaar geene onmogelykheit , 

 om dat gevoelen goedt te keuren s te meer, om dat de mee ff e, die in de bergen en aarde 

 gevonden worden , in gedaanten, met die de zee voortbrengt , overeenkomen; zomtyts 

 geheel fc hulp , zomtyts half of wel geheel verft eent s ook vindt men dat, als zegeheel 

 ge op ent of doorgeftagen worden, debinneftof, namelyk de vifch, mede 'in fteen ver • ander t\ 

 van eene geheele andere ge fteltheit is dan de fchors offchulp, die het binnen ft wel eer 

 omvangen heeft: Ja, men befpeurt ook onder fcheit tuftchen de harde of vafted&elen van de 

 vifch en de (lymerige of weker e - y die infgelyks harder of weker , en de buit efc hulp daar 

 tegen , wederom ongelyk harder dan de inwendige deelen zyn. T>us bevindt men ook dat 

 de Horens en Schulpen , uit de Steenbergen gehaalt , meeft alle harder en ft eenachtiger 

 zyn , dan de uit de aarde gegravene , die veel weker, meer verkalkt en vergaan zyn: 

 Ook is 't aanmerkelyk, dat hoe ze dieper {zoo wel in bergen als aarde) gevonden wor- 

 den* 



