T 



RARITEIT-KAMER. II Boek. 33 j 



LXXXIII. HOOFTDEEL. 



Coticula. Batoe Udjy. 



Oetfteenen worden in Amfoina ook gevonden , zwarte , donkergroeneen brui- D 'Coti» 



w cula zyn 



ne j waar van alleen de zwarte d' oprechte zyn : De belle vind men tuflchen ToetfUe- 

 de dorpen Larkque en Waccafihu op eenen fteenigen hoek van 't ftrandt, fdeidT^ 

 dewelke zeer zwart en glad zyn , doch niet grooter dan een hoender-ei , en ?** ko ' 

 de meefte als knikkers : Op andere ftranden van Ambon en Keram vind men ze veel Waardig 

 grooter s doch die zyn blauwzwart, en vertoonen 't gout bleeker dan het is , 'c wekfJXeJJ 1 

 beter voor den koper dan verkoper is : De groene en bruine zyn maar kleine (tukjes, & et, ™ tk * 

 en worden zelden gevonden , toetzen ook zoo wel niet als de zwarte. De goudfme- worden 

 den hebben de manier, dat ze de groote ftukken plat fly pen als tafeltjes of flypfteenen, 

 maar ik heb dit aan d' Amboinfche niet goed bevonden , dewelke van hun buitenfteen 

 zwartfte korft berooft verre zoo wel niet toetzen als te voren , daarom men ze laten 

 moet zoo als ze van natuur zyn. Het onderfcheit, dat zommige maken tuflchen d' on- 

 derde en bovenfte zyde des Steens , daar hy van de zon geraakt word en beter toetft , 

 is aan de Amboinfche niet te merken , dewelke op ftrandt leggen en geduurig omge- 

 rolt worden. De zwarte Donderfteen is van den zwarten Toetfteen aan koleur en toet- 

 zen niet t' onderscheiden , behalven dat de Donderfteen de gedaante van eene ftompe 

 byl, beiteltje, en vinger heeft, ook in 't aanzien gladder en blinkender is. 



Toetfteenen van de Kuft zyn zwarte ruige Steenen, zonder glans en gekartelt, met ^ f/J' 

 rood koper ingevat, hier op ftrykt men 't gout wat hard, en drukt het daar na af op ^J^ 

 een klontje wafch door kolen heet gemaakt, wanneer nu veel gout op de klontjes ftaat, and// 

 Zoo word het zelve gefmolten , en hier door krygt iemant, dewelke veel gou«oetu\ >*• 

 zonder moeite een menigte gout : By nader onderzoek word bevonden , dat deze S!yp- 

 fteen gemaakt word van den Malabaarfchen Amarü , waar van zie boven ui 't XXXL 

 Hooftdeel. 



LXXXIV. HOOFTDEEL 



Cancri Lapidefcentes. 



DEwyl voor eenige jaaren de Heer Dr. Andreas Cleijer zommige Krabben my toe- j Cancri 

 gezonden heeft, uit Sina gebragt, naar zyn fchryven onder water levendig, Ice nte S , 

 en nu in fteen verandert, zoo heb ik dezelve alhier onder de Steenen wil- £™^ 

 len plaatzenj want het zyn harde maffive Steenen , behoudende de gedaante w^ 

 van eenen gemeenen Krab , omtrent 2 dwars vingers breed en lang , behalven dat ik by N u 

 dit byzonder daar in aangemerkt heb , dat het fchild (thorax) ter weêrzyden een dik »••* 

 aanwas heeft, gelyk vlerken, doch aan 't fchild vaft, daar aan de pooten ftaan, van 

 koleur als een halfgebakken fteen, doch de pooten zyn donkerbruin , gelyk ook t lap- 

 je onder den buik : Zy gelyken wel eenen harden fteen , laten zich egter gemakkelyk • 

 tot poeijer ftootcn. <P Martmw in zyn Sinef Atlas pag. 1 38. in de befchryving van g^ 

 KaocBeu de S* Hoofrftad van ^antung zegt, dat ze op den grond van de zee leven M 

 tuflchen gemelde Stade en 't -EiUnd Hshum , als mede in een zekei ■ {lacus) mei o P J£* 

 't zelffte Eiland > deze, zoo lang ze onder water zyn, zyn levendig, ^ * * J™ 

 in de lucht komen , veranderen in een harden fteen , behoudende de vorige gedaan- 



