3 3 tf D* AMBO IN SC HE 



te , hoewel men aan die men vervoert altyd eenige pooten afgebroken ziet. Hy noemt 

 ze lapidefcentes Cancri : De Portugezen Crangejo de Tedra. 

 Bun ^ Onze Handelaars brengen ze van Maccou en Canton : Van hunne krachten heb ik 

 't volgende uit een (MS.) gefchreven boek genomen. 



van 

 Chri 

 Gerards. 



'neesiunft. I * Voor a ^ e gezwellen met azyn gewreeven. 



2. Voor den bloedgank met water gewreeven. 



3. Voor allerhande kamergank met wyft%ewreeven > doch zoo 't niet helpt met 

 water gewreeven en ingenomen. 



4. Zoo de Koorts met eenige gezwellen begint, waar dezelve mogten vooftomen 

 met azyn gewreeven en daar op geftreken. 



f. Pyn aan 't hooft met azyn gewreeven, en aan 't flag van 't hooft daar mede ge- 

 ftreken. 



6. Voor alle kortazemheit of benautheit voor de bord met water gewreeven. 



7. Voor eenige gezwellen, die op de fchouder of rug^ veroudert zyn, en met geen 

 andere geneesmiddelen konnen genezen worden , met azyn gewreeven en daar op ge- 

 bruikt. 



8. In 't gemeen worden ze gebruikt om de brand in de koortzen te bluffen , gelyk 

 ook C P. Mart mus fchryft , met water gewreeven en ingenomen. 



Verhaal \ji t net ver haal van meergemelden Mr. Criftïaan Gyrarts heb ik verftaan , dat tufc 

 Chriftiaan fchen de Stad Boacheu en 't Eiland Eynam Zeekreeften gevangen worden , dewelke > 

 zoo haaft zy uit het water komen , in Steen veranderen en houden hun geftalte ; dier- 

 gelyke Kreeften worden ook in zeker Meir op het Eiland Eynam gevangen. Men heeft 

 daar omtrent plaatzen, als de kleine Stad Gum, daar noch ebbe noch vloed is, maar 

 het water vloeit den eenen halven Maanfchyn naar 't Ooften , end' andere halve Maan 

 naar 't Wetten > het welk de Sinezen alhier ook bekrachtigen. 



Wy hebben voor heen , in 't aanhangzel van 't LXVI. Hooftdeel , eenige aanmerkingen 

 gegeven, rakende de verft eend e Hoorens en Schulpen, die in de rots ft eenen of aar de ge- 

 vonden worden ; en alzoo dit Hooftdeel van verflêende Krabben/^ w£f , hebben wy nodig 

 geacht eenige andere , namelykZeeappelsvanverfcheide foorten daar byte voegen, nevens 

 vijf en en plant en -, van welke wy weieene heele reekze zouden konnen vertonen , indien 't be- 

 ft ek van deze ons niet we er hiel. Te willen zeggen, dat de zulke medefteengewaffen zyn, is te- 

 gen de reden en ondervinding -, redenen zyn 'er hier voor vangegeven : T>aar by wy noch voe- 

 gen , en vraagen , waar ooit de natuur ft eenen heeft voort gebragt , met leden ,fcharen ,poten , 

 ruggen , buik , fchorjfen en andere hoedanigheden meer , alle overeenkomende met de zelfde 

 dieren die leven en wet zei ', in het water en op zeeftranden hebben? Zulks kan men noch naak- 

 ter zien aan de inwendige deelen, die {gelyk wy voor heen van de verfteende Hoorens en 

 Schuif en gezegt hebben) ook veel weker bevinden te zyn , dan de buiten ftefchors of hoorn- 

 achtige huidt , en dat de Steenzappen alle de deelen doordringen , en zommige geheel 

 . ver fi eenen i of ook wel maar alleen de uiterlyke , door aanzetting, met Steen- kor Jïen om- 

 vangen. Zulks tonen overvloedig de Zee-Heefters en boomtjes , die in de Kabinetten 

 der Liefhebberen bewaart worden', en van veeier lei gedaante enkoleurenzyn , daar men 

 de fteenfchorfen van kan afbreken , en alzoo de Heefters volkomen in haar houtgewas 

 of natuurlyken (laat herftellen, 'gelyk ze gegroeit zyn , eer ze met ft een omzet wierden : 

 'Doch wy zullen ons niet verder inlaten , om van alle die zaken met en onderfcheide- 

 lyk tefchryven, alzoo daar toe wel een heel werk zou vereifcht worden j maar voortgaan 

 met het vertonen van diergelyke zaken als de Hr. Rumphius heeft befchreven, en daar 

 van zyn Edt. aan onsgeneafbeeldinggeeft; dieshalven hebben wy , gelyk voor heen meer- 

 waals hebben gedaan, onze toevlucht moeten neemen tot de bezitter 's van diergelyke zeia- 

 zaamheden-, en om deze Amboinfche Stzen-Kvdbbente verbeelden, heeft ons de Ld. Ur. 

 Achtb Hr Burgemr. Wkzenj de gunft van ze te laten aftekenen , bewezen-, z.ede 

 plaat LX. en aldaar N°. 1. de bovenfte, en N'.i.deonderftezyde, vertoont: OpN g. 

 wordeene andere foort , my uit de We (l-lndïen toegekomen, verbeeldt: Wy bezitten er 

 noch meer andere, doch vertonen die niet, om het bejlek der plaate met voor bytefprin- 

 gen , om dat ook noch meer, namelyk de Zee-Appels , afgebeeeldt moeften ^rjoon^ 

 die, zoo veelde binnenfle vifchdeelen aangaat, groote overeenkomft hebben met de ^ 

 ben, zie de afbeelding op de plaat L1X. ViehdeUtterC.iszjnfch*s r fi^^ 

 doch het binnenfle veel weker en geheel wit : Zoo ook de andere foort , by de letter u. 



