RARITEIT-KAMER. III Boek. &, 



Tïe afgetekende, by letter E. is geheel vuur fteenhard, bruiner van koleur dan de voor* 

 gaande , en uit een Bergfleen gehaalt : T>ie by de letter F. is eenandere foort, 'tDoots- 

 hooft genaamt , en mede van gejleltheit , als by letter C. Nu volgen deVifch-fleenenof 

 ver/leende Viffchen, vaar vanmy verfcheide foorten zyn voorgekomen, doch ik ben deze 

 twee maar macht igh geworden -, zie et e ene by de letter G. verbeeldt ,' deze zit ineenen. 

 vaften zwarten Steen, en d' 'andere by H, zyn twee vijfchen met alle hare graten, ros- 

 achtig van koleur , in eenen witten > doch weker en Steen, dan de voorgaande. Ik zal 

 alle de verfcheide foorten van Houten , Vruchten , en andere Steen geword ene zaken , 

 voorbygaan ; om dat de veelheit der zelver wel een heek verhandeling vereifcht j doch 

 tot bef luit noch aanwyzen een flukjen op de plaat LVII. N°. i. verbeeldt , het is een tak- 

 je met bladeren en een vrucht je van den Egelantierboom , geheel tot Steen geworden* 

 my overhandigt door den Hr. Do£ror Scholts tot Rotterdam , groten Liefhebber van 

 zulke en andere dergelyke zeldzaamheden , waar van zyn Ed. noch een veel groter ftitk 

 by hem heeft , nevens verfcheidene takken en bladeren, met de vrucht en daar aan: T>it 

 verbeelde is 'er maar een klein ftukj en van. 



LXXXV. HOOFTDEEL. 



Sal Ambonicus : Garam Ambon. 



HOewel de Amboinezen door 't by woonen der Europeërs van goed en opregt Sal Am- 

 zout genoegzaam konnen voorzien worden , zoo blyven ze doch by hun ^jJJ? 

 oude gewoonte een grof en ongezien zout te maken , by hun Saffi genaamt , **»• 

 gely kende beter , harde, donkere , en afchgrauwe fteenen dan zout, be- 

 halven dat het altyd vochtig is : 't Zelve word aldus toebereidt. 



Zy zoeken zoodanige houten , die langen tyd in zeewater gedreven , en van haar Hoetn^ 

 fchorflè ganfch ontbloot zyn , deze kloven zy in lange Hukken omtrent 2 ellen lank , ^T 

 ftapelen ze op kleine hoopen, en ftooken vuur daar onder > onder 't branden fpren gen ^j^_ 

 ze dezelve geduurig met zeewater, zoodanig dat even de vlam niet uitgaat, zoo lang fi^gh- 

 tot dat het niet meer branden wil: Dit verbrande hout vervalt dan in roffe en ruige Jc ' 

 Steenen, den Lapis Calaminaris byna gelyk, daar aan men airede zien kan het zout 

 blinken ; daar na nemen ze korfjes uit groene bladeren liegt gevlogten , daar in ze de ver- 

 brande klompen doen, eerft boven eenige holle bakken gezet, gieten al weder zeewa- 

 ter daar op, 't welk als een loog in de ondergezette bakken druipt , en dat zoo lang 

 tot dat de klompen in aarde en afch vervallen : Dan zetten ze veele potfcherven of 

 halve potten , die ze Uien en Lamam noemen , zoodanig dat men gemakkelyk vuur 

 daar onder ftooken kan. In deze potfcherven gieten zy de voornoemde loog en ko- 

 ken ze zoo lang, tot dat ze in een harde fteen verandert, behoudende de forme van 

 potfcherven als kleine koeken, die ze dan in den rook opgehangen bewaaren. Dit is hun 

 crcmeen Zout, 't welk zy in al hun koft gebruiken, inzonderheit by 't eeten van ?*- 

 peda, waar by het fmakelyker is dan ons gemeen zout, hoewel het merkelyk naar loog 

 nekt Men Haat de koeken in (hikken van een ei groot, en wryft daar mede de koft, «^ 

 die men eeten wil, zoo lang tot dat ze genoeg gezouten is: Buiten den rook kan men ^ 

 dit zout niet wei bewaren, om dat het fmelt en de plaats vochtig maakt, zoo deug , ,, 

 het ook met tot inpekelen , om dat het niet fcherp genoeg is. Dit Zout is ook goe W. 

 voor die den kinkhoeft hebben, veroorzaakt door eenige dikke en fcherpe fluimen, , d e 

 in de keel fteeken en een moeilyk jeuken veroorzaken, als ^ WJ^^Jj ^ 

 wa er door de fluim verdunt en het jeuken «^"^^^J^e boomen^ 

 W erk dienftig krygen ze genoegzaam in de regenmaanden wanneer^, 



l zee dryven iJU een! „Jg- , * - «-1* ^ **?%£*. ^ m 2% 

 zondere in 'e r ,«*, wier den a He de ^^a*'^ 

 Boert 9 die naar'tOoften leggen, met zoo zwaare en veeic ^ 



V v 



