36 RUMPHIA. 
OBSERVATIO I. 
Primo inventori tribuendum videtur, ut nomen ab Hooxzno inditum ceteris omnibus preeferamus , idque eo magis , quod 
examen a me institutum exemplorum a Warrcmio repertorum ostendit, Cinnamomum nitidum NEES AB Esens. ( Laurum 
nitidam Rox».) non specificé differre a C. Zeylanico, sed revera congruere cum speciminibus arboris cinnamomifere 
Zeylanice vulgaris, que solo natali erepta atque coelo peregrino exposita, inprimis cum hominum cura excolitur, eas 
paulatim subit mutationes in forma foliorum atque adeo in inflorescentià ipsá, ut scpe difficili admodum negotio 
dignosci possit. Ejusmodi specimina, illis, quae Praeses Ill. Nezs ap Esexseck tanquam C, nitidum descripsit, plane similia 
ex gr. etiam herbario venali Sırserr nomine Lauri Cassie ex Martinica continentur; neque minus cum illis congruunt 
exempla compluria C. Zeylanici culti ex aliis regionibus, v. c. ex Isle de France et Bourbon, Sumatra et Java. Quin 
ipsum nomen Coolit-manes (rectius Culit-mánis , ex Culit, cortex sive integumentum , et mänis, dulcis , jucundus و‎ gratus), 
a Marsen (History of Sumatra, p. 156) proditum, aliquo modo inservire potest, ut probetur C. nitidum NEES AB 
Esewsecx non diversum esse a C. Zeylanico : Malaii enim corticem cinnamomi zeylanici Culit- sive Kaju- (quod lignum 
significat) mänis, ipsam vero arborem Pohon Kaju- (sive Culit-) mánis appellant. 
j OBSERVATIO II. 
Quemadmodum C. Zeylanicum pro statione et naturà soli, in quo crescit , formá foliorum et inflorescentià admodum 
diversum est et peculiaris locorum natura vix credibilem vim habet ad proprietates corticis ejus immutandas , idem in 
C. nitido Hook. conspicitur, ita ut de eo vix quedam satis certa tradi posse videantur. Cortex ejus est tenuis, levis, 
nigro-fuscus, manducatus admodum mucilaginosus, subamarus, ac magis minusve saporis et odoris grati, caryophyllacei, 
subinde magis camphoracei, nunquam vero, ne in Indicis quidem foris, venalis prostat; unde equidem viri amicissimi 
Fr. Ners As EszwsEck sententiam amplecti nequeo, quasi ab hac etiam arbore Cortex Culilawan colligatur, quocum 
externa specie ne minimam quidem similitudinem refert. Ceterum ad hunc corticem spectant verba sequentia Rumenit 
Herb. Amb. II. p. 68: «In Java montibus Culitlawan quoque crescit, sed ejus cortex est tenuis ac mucosus, unde non 
» gestimatur. » 
Folia hujus abite novella et magis pellucida manducata omni feré sapore et odore carent : adultiora vero adhuc 
hodie ob gratum admodum neque tamen nimium aroma ab indigenis Javanis in parandà thez infusione adhibentur. 
Crebro itaque reperiuntur foliis Indi sive Tamalapatra aut Malabathri ; que olim apud nos in usu fuerunt, immista : 
quin, si meis investigationibus fidem habere licet, hac majorem partem ab istä arbore colliguntur. Argumento est 
Herbarium annis 1573 usque ad 1575 a L. Rauworrr in peregrinatione per Orientem collectum (1), in cujus tabulà N° 69 
inscriptá complura folia Malabathri, quorum nonnulla procul dubio ad C. nitidum Hook. pertinent, agglutinata sunt, 
que Rauworrr in foro sive Bazar urbis Aleppo nactus erat; arbores autem, unde collecta fuerant, nunquam ipse 
conspexerat, ut jam minor eorum pre ceteris hujus collectionis plantis integritas indicare videtur. 6 ejus animadversio 
juxta scripta est : « Folia Tamalapatra cum suo ramusculo. /Velche bletter die Indianer zu masticiren sehr im gebrauch 
» haben. » (Que folia Indi masticare vulgo solent.) — Hæc folia et fragmentum ramuli, cui unum eorum insidet , licet 
seculis amplius duobus et dimidio servata, si triturentur eodem adhuc sapore et odore grato gaudent, quo C. nitidum 
Hoox. distinguitur , quique potius, licet 1ninori gradu et cum quodam camphore sapore, ad nuces Myristice moschate , 
quam ad Caryophyllos aromaticos accedit. Reliqua folia, que in Herbario Rauwolfiano in eádem tabulà nomine foliorum 
Tamalapatra insigniuntur, ad aliam profecto et, ut ego quidem existimo , adhuc incognitam Cinnamomi speciem (2) 
sunt referenda , quam propterea nomine C. Ravworrrr distinguendam censeo. Heec a foliis C. nitidi Hook. non magnitudine 
solum, sed insuper acumine multo magis elongato, basi subinwquilateratà : ac inprimis distributione nervorum 
distinguuntur. Horum enim nervi laterales reticulatione distinctiore subarcuatà conjuncti hic superné in acumine 
elongato evanescunt, ubi cum paucis venis e nervo medio exorientibus angulo subrecto adscendentibus anastomosant. 
Folium ejusmodi, Rawwolfianum magnitudine longè superans, utpote pedem circiter longum et quatuor pollices latum, in 
urbe patria Brunsvicensi mecum communicavit vir Cl. Dr. Wırswann, in cujus herbario nomine Lauri Cassie militabat. 
Sunt porro hzc folia coriacea, supra nitida و‎ subtus ceesio-viridula, statu siccato ejusdem feré coloris ac C. nitidum Hook. 
licet paulo pallidiora, triturata eundem odorem aromaticum sed leviorem spargentia. A. C. paucifioro NEES AB ESENBECK , 
(1) De his plantis a Rauwoırr e regionibus orientalibus adductis .ل‎ F. Groxovius anno 1755 Floram orientalem elaboravit. Ejusdem etiam 
plantas inde ab anno 1560 in Europa collectas Leidas habemus. Hoc Herbarium, quo nullum antiquius ostendi posse videtur, simul est documento, 
nomina trivialia haudquaquam primum ab immortali Linnzo in Botanicam inducta, sed jam illis temporibus, nisi primus iis usus fuerit ipse 
Rauwozrr, usitata fuisse. Hoc singule feré plante prioris illius Herbarii numeris percurrentibus inscripte probant, cujus rei hic pauca exempla 
| afferre sufficiat. Sic. v. c. plante agglutinate no 2, in paginá sinistrorsum oppositá nomen inscriptum est: « Jacobea marina » et Synonyma 
addita : Arthemista marina et Cineraria. Planta sequens n? 3 hic dicitur Stechas citrina addito synonymo Amaranthus letus ; n° 4 Holostium 
Monspeliense cum synonymo Plantago angustifolia albida, cet. 
(2) Cinnamomum Rawwolffii, Tab. 9. Fig. 4-5 : foliis ovato-aut elliptico - oblongis longè acuminatis basi subineequali-acutiusculis breviter 
triplinerviis subarcuato-reticulatis glabris, nervis lateralibus costáque mediá apice venuloso-subramificatis. 
Hasır. Procul dubio etiam in quibusdam Asie tropic® regionibus, in quibus C, nitidum Hook. gignitur : utriusque enim speciei folia commista 
Ravworrr inter merces in foro Aleppico prostantes repererat. 
