ANTIARIS. 93 
exanimantur. Harum tamen vaporibus longé alia videtur esse indoles, quam quos in monte Talagabodas 
descripsi , quippe qui nullo sulphure admisto , tantum gaz acido carbonico constant. 
Vir de Botanices studio optimé meritus Guinzemn (Archives bot. 1833 , p. 282) connexum, quem 
huic locorum insalubritati eum Foznscun narratione de arbore Pohon Upas intercedere suspicabatur ,. 
jam ante indicavit; et sane multa sunt, qua faciant, ut hoc verum esse credamus. Sed vel sic tamen 
Forrscuius vituperatione non vacat, quod res cum summa negligentiá retulerit, tum nimis amplifica- 
verit : cujus tamen rei culpa minus ipsi, quam aliis, quos secutus est auctores, propria est. Videtur 
enim que de eà arbore passim in Javá relata audierat et que ipse non bene animadverterat cum 
Europeo quodam communicasse, cui narrationem istam vulgo cognitam, ita fabulis exornatam , 
debemus. | a 
LESCHENAULT DE LA Tour et maximé Horsrær» hac laus debetur, quod primum de utroque veneno 
vegetabili, quo incole Archipelagi Indici sagittas inficiunt , atque de ratione, quà paratur et in corpus 
agit, vera memorie prodiderint; quibus mea observata exacté congruunt. Verum longum et a re 
alienum foret, in libro botanices magis studio dicato magnum numerum experimentorum hoc veneno 
in animalibus factorum referre atque singula copiosé explicare. Itaque sufficiat hic primum rationem, 
quà succum Antiaris toricaria parant indigenz , exponere : tum summam eorum, quee ex experimentis 
hoc veneno in animalibus institutis colliguntur, referre : ac denique in fine hujus capitis botanicam 
singularis hujus arboris descriptionem adjungere. 
Succus profundis incisionibus e cortice trunci obtinetur, in cujus vasis lactiferis tam copiosus adest, - 
ut brevi tempore ex arbore satis magna aliquot hemine colligi possint. Est autem, plerarumque instar 
ficuum, lacteus, admodum viscosus, dum effluit parumper spumescens, coloris flavidi, at magis 
albidi in arboribus ramisque novellis , qui accedente aére fit luridior , saporis insipidi, amarioris. Hunc 
indigenz calamis arundinis Bambuse excipiunt, in quibus paulatim aéri expositus in massam gummo- 
sam durescit. Hec, nisi nimis diu servetur, aqua calidá soluta , cum residuum, quod solvi nequit et 
rejicitur , precipitatur, veneno parando «qué bené inservit ac recens succus. Hujus succi fermé sex 
vel octo unciz in vase fictili sequenti modo parantur. In lapide diligenter contunduntur et triturantur 
radices recentes Kontsjor sive Kantsjur (Kaempferie Galange), Pangley sive Bangley ( Zingiberis 
Cassumunar), Nampoh ) 4702066 cujusdam), cepe et allii, singulorum fere bine drachme, quorum 
D due 
ge 
omnium succus expressus succo Antiaris affunditur. His nonnulli indigenz alias quasdam subinde addunt 
radices aromaticas Scitaminearum, e. gr. Alpinie malaccensis, cet. , neque tamen succum earum 
prius exprimunt, sed solummodo subtilissimé contritas in vas infundunt. Tum ferê dimidium uncie 
Piperis nigri in tenuissimum pulverem redacti masse admiscetur et hzc bacillo diligenter versatur ; 
quo facto seme A recentis fructus Capsici fruticosi medio fluido injicitur, quod protinus inde 
vehementer effervescit , ipso semine per minutam hore partem violenter huc illuc agitato. Hic tumultus 
ubi resedit, semen ejicitur, et eádem piperis copia additá , alterum semen Capsici fruticosi immittitur : 
quo facto eadem in fluido efferves tia el seminis agitatio, minor tamen quam antea, conspicitur.. 
Hoc aliquoties eodem modo repetitur , donec nullam amplius agitationem semen illud in fluido excitet 
et quietum in superficie remaneat : unde venenum paratum esse apparet. Hoc vero protinus , ut supra 
diximus , imbuuntur sagitte, que, veneno siccato , in pharetris ex calamo Bambuse operculo clausis 
asservantur, aut ipsa massa in vasis occlusis, donec eû opus sit, reconditur et paulatim durescit. 
Nullum tamen dubium est, quod ex dictis apparet, quin indigenarum alii alio modo hoc venenum 
parent, si quidem id diligenter occultant. Hoc etiam varietate coloris magis minusve obscuri, quo in 
variis insulis distinguitur , indicatur. Attamen persuasum mihi est, succum gummosum Antiaris 
towicarice, etiam nulla adhibitá praeparatione, haud minus esse letalem. Hinc tamen diversa videtur 
mistura quzdam , cui simul venenum ex Strychnos tieute elicitum affunditur, quà barbaros insulam 
Borneo habitantes, subinde uti suspicor : huic itaque veneno admisto multo major ejus efficacia 
tribuenda foret. 
Ex omnibus, que de hoc argumento retulimus atque ex innumeris experimentis veneni Antiaris 
toxicarie in animalibus institutis hec mihi statuere posse videor : 
1.) Nulla omnino arboris Pohon Upas vegetantis aut in plantas aut in animalia perniciosa vis est, 
quippe que in densis nemoribus reperiri soleat, omnigenis cincta. fruticibus ad truncum ejus adscen- 
dentibus , in quo , eque ac in ramis, variis plantis parasiticis obtectis , et aves et mammalia impavide 
desident. Neque minus hujus rei veritati est documento, quod mihi olim in horto botanico Buitenzor- 
giano complures harum arborum ex semine producere contigit, quee brevissimo tempore ad magnam 
T 
