64 ; RUMPHIA. 
sexcentis pedibus, quam latitudine aut copiosá massa aque hee cataracta percellit animum. Verum 
tamen incredibile est dictu, quam subito sepe hac massa crebris in iis montibus imbribus augescat, 
ut tum quieunque ab hac quidem parte ad cataractam accedere velit maximum vite subeat discrimen, 
ne rapacissimo amne abripiatur. | 
Jam vero modum , quo venenum hujus fruticis altissimé scandentis paratur, indicare volumus. Hic 
tamen non omnibus idem est : alii enim alia addunt aromata ac diversà quidem quantitate (1) : queque 
alii ad toxicum parandum omnino necessaria existimant, alu plane non addunt. Summa rei huc 
redit : radix terrá purgata et dissecta, sufficienti quantitate, circiter horam cum aqua coquitur, 
quo facto hoc decoctum colatur et lento igni ad substantiam crassi syrupi redigitur. Hoc statu quatuor 
fermé unciis hujus extracti atro-fusci, amarissimi, adduntur succi e radicibus Kempferie Galange j 
Zingiberis officinalis, e cepis et allio expressi singulorum circiter bine drachmz atque una drachma 
piperis nigri in tenuissimum pulverem redacti , deinde hac mixtura aliquantisper igni exponitur et 
diligenter versatur ; quo facto preparatio est finita. Hoc venenum ita paratum Javani in thecis e calamo 
Bambusarum factis, Borneénses vero, qui alio utuntur parandi modo, quo magis durescit et plané 
siccum evadit, inter folia palmarum asservant. Ex hac quoque insulá in pues bacillos compactum 
nactus sum, cui paululum Sanguinis Draconis videbatur admistum. 
Ut de veneno Antiaris, sic de vi et efficaciá MEM toxici pauca in medium proferam, e multis 
experimentis gravissima queque eligens. 
1.) Vis perniciosa fruticis Tjettek aut in vegetabilia, aut in animalia, non magis admitti potest , 
quam arboris Pohon-Upas. 
2.) Ex incisionibus in cortice factis nullus succus effluit, neque exhalationes letales prorumpunt. 
Modo, si truncus transversé dissecatur, non e cortice, sed ex ipso ligno poroso, humor limpidus , 
aquosus, insipidus, guttatim destillat, qui plané innoxius est. At radicis cortice continetur liquor 
aquosus subrubicundus , qui aliquantum est stipticus et odoris nauseosi. — | 
3.) Hoc itaque venenum non incisionibus, ut arboris Pohon-Upas, sed cortice radicis excoquendo 
paratur, licet principium venenatum seminibus etiam, et, quamvis minori copia, cortice trunci ac 
ramorum contineatur. Est autem, id quod jam e ratione ejus parandi intelligitur , nature multo magis 
fixe , quam toxicum Antiarıs, et diu servatum parum aut nihil efficaci: sue amittit. Hec precipué 
sita est in substantia alcaliná, que illo continetur ac Strychnine dicitur. Insuper succo coquendo elicito 
peculiaris quedam materia extractiva amarissima ac substantia resinosa inest. 
4.) Si succi erudi Antiaris toxicarie non minorem esse efficaciam vidimus, quam veneni 
admistis quibusdam substantiis aromaticis ex eo parati, non eadem ratio est extracti Strychni tieute, 
cujus reverá magnopere illis aromatibus augetur efficacia , saltem si virus corpori per vulnus infertur. 
Hujus rei causa inde repetenda videtur, quod toxicum Tjettek actionem vasorum absorbentium longè 
minus excitat, quam Antaris, sed eam potius deprimere videtur. Idcirco statu liquido sine ullo 
detrimento partibus corporis epidermide nudatis applicari potest, quod cum toxico Antiaris longé 
secus est. Verum admistis principiis adeo excitantibus, qualia sunt piper niger, succus scitaminea- 
rum, quas citavi, aliaque, huic ejus proprietati magnopere occurritur ac veneno quasi via aperitur, 
quà facilius in ceconomiam animalem recipi queat. 
5.) Ut toxicum Tjettek principis valdé diversum est a veneno arboris Pohon-Upas, ita et ratione, 
qua in corpus agit, ab eo differt. Multo enim celerius omnia animalia , presertim que eo vulnerata sunt , 
multoque vehementius afficere solet, quam venenum Antiaris, et longè alia symptomata profert (2). 
(1) Omnino in medicamentis parandis indigenz ponderibus non utuntur, sed singula ad oculorum normam addere solent. 
Neque tamen hinc tantum oritur incommodum , quantum suspicari possemus : ea enim est simplicitas materia medice, 
quà utuntur, ut vix queedam in eå reperiantur mineralia, et preterea medicamenta semper feré externe applicantur, 
illinendis aut fricandis quibusdam corporis partibus. Hanc autem externam medicamentorum applicationem propterea 
summopere tuentur, quod vulgo credunt, tantum ex illis in corpore recipi, quantum ad malum curandum sufficiat. Quam 
eorum sententiam licet haudquaquam probem , experientia tamen me docuit, magnam in plerisque morbis esse efficaciam 
hujus methodi medicamenta in cute applicandi, quam plurimi medicorum europzorum nimis negligere atque adeo contem- 
nere solent. 
(2) Gf. Viri Cl. Mayer Commentatio : « Ueber das Upas- Gift د‎ in WALTHER und GRAEFE Journal XI. 3. p. 488, qua mihi 
tamen hc scribenti non fuit ad manum. 
