178 RUMPHIA. 
memoriá recedit. Quin inter indigenas famosa est et nomine Sandjang Tikoro sive Sankourian 0 
insignitur. Nomen hoc (1) ingentes spectat cavernas subterraneas, quibus brachium fluvii Tj2-tarum . 
absorbetur et loco, dimidio milliarii anglici ab ostio hic conspicuo remoto, rursus e terrá prodit. 
Inveniuntur autem he caverna ipsä natura formate in pago Tji-hea Prefecture Bandong ad ripam 
fluvii Tji-tarum, non longè a vico Tjisambang, inter juga illa montium calcariorum, que omni 
hominum cultu vacua densisque obsita sylvis et altis precipitiis ferê invia alterá parte septentrionem 
versus montem Burangrang, alterá ad meridiem Patuha attingunt et Pontjak Karang ac Tangu- 
long dicuntur. Quicunque illa loca sublimi vastitate insignia unquam viderit, solertiam artificis, quà 
naturam in hac tabula expressit و‎ admiretur necesse est; sed et alii hinc puleram ejus regionis vegeta- 
tionem animo concipere poterunt. Fieri non potest, quin in plagá tanti ambitus delineandá multa 
oculorum aciem fugiant nec accuraté agnosci possint , cum hic illic tantum e densá umbrà nemoris 
intacli quzedam vegetabilia , aut solitaria aut juncta, claré emineant. In his pre aliis animadvertenda 
est una Ficuum illarum ingentium , cujus umbrä ripa ardua saxisque caleariis cincta fluvii 1 
tegitur, trunco exalbido insignis, ad cujus cacumen latè diffusum innumere liane و‎ rudentium instar, 
ascendunt. Altera arbor ejusdem generis sed «tale curvata et feré demortua dextrà in ripà altius assur- 
gente conspicitur ; infra hanc, juxta ostium tenebrosum et lianarum corollis vestitum caverne, Stygis 
instar hiantis, una illarum specierum Calami, que elegantissimá forma et ingenti caudicum iiid 
dine harum regionum Flore incredibilem prebent majestatem, que Musis etiam hic illic sponte enatis 
non leviter augetur. Hæc autem loca Artocarpeis abundantia, ut jam supra monui, 5 quam 
altiora, variis animalibus frequentantur. Avis aquatica longo collo predita, que prede inhians in 
saxo sedet, est Plotus Anhinga Linn. (Mannok Oroy indigenarum ); simii, qui in arbore Cassie 
conspiciuntur sunt Semnopithect mitrati Fr. Cuv. ( Sirili indigenarum ). Superest, ut arborem, 
sinistrá depictam et hic precipué commemorandam , utpote unam e /Myristicis, de quibus locuti 
sumus, variasque Ficuum species, quibus hec regio affluit, indicemus : nonnullarum ex his nomina 
in Tabulà i ipsa exprimenda curavimus (2). 
(1) Tikoro rictum, Sandjang sive Sunkourian potentissimum, itaque totum nomen rictum potentissimi significat. Huc 
spectat fabula ab indigenis memorie prodita, quam idcirco tantum refero, quod pertinet ad structuram hydraulicam 
nature gigante; quidem, sed que innumeras utilitates reipublice omnibusque incolis provincia Bandong promittit nec 
diutius differenda videtur. Structure ejus, quam dico, consilium illud est, ut fluvius 7 ¿-tarum usque in planitiem vastis- 
simam Bandonganam navigabilis reddatur, que res fructibus fertilissimae provinciee devehendis utilissima foret. Et sanê 
regione non longa perfossà, rupibus quibusdam pulvere nitrato disjectis fluvioque aggere coercito, non dubium est, quin 
illud opus perfici queat et tempore haud ita longo sumtus in illud collatos largé compenset atque perpetua ipsis incolis 
prosperitatis causa existat. Hoc igitur opus utilissimum fabula spectare videtur, cujus summa huc redit. Montes T'angulong 
et Pondjak Rarang, ut supra diximus, a septentrione meridiem versus extenduntur et elevatam planitiem Bandonganam 
claudunt : fluvius Zji-tarum ambo juga inter se disjungit. In illà autem planitie habitabat mulier cum filio, cujus non 
optimi erant mores. Quum aliquando eum castigaret cochleari ligneo, filius, cui nomen erat Sankountan, grave in capite 
vulnus accepit, quapropter matre relictá longé a patriá circumerravit et multas regiones perlustrans rebus fortiter gestis 
inclaruit. Subito eum cupido cepit loca, in quibus natus educatusque erat, videndi. Itaque monte T'angulong superato ad 
ripam fluvii Tji-tarum pervenit, quo loco per angustias inter montes perlabitur. Hic feminam in aqua fluvii se lavantem 
aspexit, cujus pulcritiudine adeo captus est, ut eam sibi connubio jungere cuperet. Mulier non abnuit conditionem eá 
tamen lege, ut tribus diebus et tribus noctibus fluvium aggere coerceret et hoc modo montes inter se conjungeret, quo 
facto planitiem Bandonganam inundari necesse esset et navi ad Bandong se conferre possent. Conditionem accepit SANKOURIAN. 
Itaque nocte dieque in tanto opere perficiendo desudavit, cum simul blanditie mulieris eum ad id strenué peragendum 
haud mediocriter excitarent. Atqui sciendum est, nunc quoque inter indigenas a sponsà nullum majus amoris documentum 
amatori dari posse, quam si caput ejus unguibus scabat et molestissimis quibusdam bestiolis purget. Hoc cum faceret 
mulier vulnus in capite vidit et hinc filium agnovit. Facile est judicatu , quantopere ea re consternaretur, presertim cum 
jam magna pars operis esset absoluta. Juveni enim nec ardor, nec vires deerant, sed saxa montibus avulsa humerisque 
advecta saxis ingerebat, ut fluvii impetum coerceret. Neque tamen ei opus absolvere licuit : nam tertià nocte elapsà 
nondum agger plane erat perfectus. Itaque mater se conditione diutius teneri negavit et SANKOURIAN, irà commotus, 
partem operis jam peracti diruit congestaque saxa laté disjecit. Horum major pars prope 2 ketuk in altero latere montis 
Tangulong deciderunt, ubi adhuc conspiciuntur; nec quidquam tanti operis superfuit preter eam partem, sub quà 
brachium fluvii Zj¿-tarum per atram cavernam perlabitur, cujus idcirco ostium rictus Sankourian dici solet. 
(2) V. e. Ficus nivea proximé ripam inter saxa calcaria crescens, stature? magis procere et trunco albo foliisque satis 
magnis insignis. Sylva autem densior et magis prominens in fundo tabule Fieubus lepicarpis aliisque constat. Cetera 
goms 
` omnes res præcipuæ facillimé dignoscuntur, nominibus cujusvis infra in margine indicatis. 
